|
جمعه ۲۱ فروردين ۱۴۰۵ -
Friday 10 April 2026
|
امیرحسین راجی / خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۱۰ آوریل ۲۰۲۶
ایرانیان پس از هفتهها بمباران از سوی اسرائیل و ایالات متحده، از یک توافق آتشبس شکننده استقبال کردهاند، اما بسیاری بیم آن دارند که جنگ هنوز فاصله زیادی تا پایان دارد. برای برخی نیز نوعی سردرگمی و شوک وجود دارد، چرا که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تنها چند ساعت پیش از تغییر موضع و پذیرش یک آتشبس ناپایدار، تهدید کرده بود که تمدن آنان را نابود خواهد کرد.
آتشبسی که از روز چهارشنبه اجرایی شد، پس از بیش از یک ماه حملات سنگین که عمدتاً ساختمانهای دولتی و امنیتی را هدف قرار میداد اما بسیاری از خانهها را نیز ویران کرد، آرامشی نسبی را به پایتخت، تهران، بازگردانده است.
با این حال، مسائل مهمی همچنان حلنشده باقی ماندهاند و این آتشبس نیز در سایه ادامه جنگ اسرائیل با حزباللهِ همپیمان ایران در لبنان و نیز خودداری ایران از بازگشایی کامل تنگه هرمز — گذرگاهی حیاتی برای تأمین انرژی جهان — در معرض تزلزل قرار گرفته است.
یک دانشجوی دانشگاه که به دلیل نگرانی از امنیت خود نخواست نامش فاش شود، در پیامی صوتی از طریق واتساپ به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «هر کسی که با او صحبت کردهام، این آتشبس به او زندگی تازهای داده است.»
او افزود: «همه واقعاً خوشحال هستند.»
اما در عین حال تأکید کرد: «تهران آسیبهای زیادی دیده است» و نگرانی گستردهای وجود دارد که درگیریها از سر گرفته شود.
آسوشیتدپرس با چندین تن از ساکنان گفتوگو کرده است، آن هم در حالی که قطع سراسری اینترنت — که در جریان اعتراضات گسترده پیش از جنگ اعمال شده بود — هنوز ادامه دارد.
«تهران پر از اندوه است»
مریم سعیدپور، عکاسی که در مرکز تهران زندگی میکند، گفت در طول جنگ تلاش کرده بود برای مشغول نگه داشتن خود نقاشی را آغاز کند، در حالی که صدای انفجارها در سراسر شهر طنینانداز بود، «اما بعد دیدم دستم میلرزد و نمیتوانم.»
او گفت که از آتشبس یا عقبنشینی ترامپ از تهدید به نابودی زیرساختهای حیاتی و پلها — پیامهایی که در نهایت به پستی در شبکههای اجتماعی با این مضمون انجامید که «یک تمدن کامل امشب خواهد مرد» — دلگرمی چندانی نگرفته است.
او نگران است که این حملات، پیشاپیش آسیبهای ماندگاری به صنایع و زیرساختهایی وارد کرده باشد که به کشور کمک کرده بودند دههها تحریمهای بینالمللی را تاب بیاورد. به گفته او، آتشبس دو هفتهای صرفاً یک «وقفه» است و هیچ تضمینی وجود ندارد که جنگ به پایان رسیده باشد.
سعیدپور در پیامی صوتی از طریق واتساپ گفت: «به نظر من تهران گرمترین و زیباترین شهر جهان است، اما حالا چهرهاش پر از اندوه و درد است. میگویند میخواستند رهبران دولتی را هدف قرار دهند، اما تعداد زیادی از مردم بیگناه کشته شدهاند.»
او گفت حتی پیش از اعلام آتشبس، در خیابانی نزدیک خانهاش دیده است که تیمهای امداد در میان آوار ساختمانهای مسکونی آسیبدیده به دنبال بازماندگان میگردند.
عکسی که او در اینستاگرام منتشر کرده، پیامدهای یکی دیگر از حملات را چند روز پیش از توافق نشان میدهد. او گفت: «ساکنان آن ساختمان، بهطور اتفاقی آن روز در خانه نبودند. تمام خانههای آن خیابان تخریب شده بودند، چون یک کلانتری هدف قرار گرفته بود.»
بیدار شدن با سکوت
بر اساس گفته عباس مسجدی، از مقامات ارشد پزشکی که با روزنامه دولتی «ایران» گفتوگو کرده، در جریان این جنگ بیش از ۳۰۰۰ نفر در ایران کشته شدهاند، هرچند تفکیکی میان غیرنظامیان و نظامیان ارائه نشده است. نیروهای امدادی جمعیت هلالاحمر ایران نیز اعلام کردهاند هزاران ساختمان مسکونی آسیب دیدهاند.
برای چندین ساعت در روز سهشنبه، به نظر میرسید جنگ تشدید خواهد شد.

پارکی در تهران
پس از تهدیدهای ترامپ، ایرانیان اقدام به ذخیره آب کردند یا به مناطق امنتر نقل مکان کردند و بسیاری شبی بیخواب را سپری کردند، تا اینکه اندکی پیش از ضربالاجل تعیینشده از سوی او، آتشبس اعلام شد.
مردی حدوداً بیستوچند ساله که در حوزه تبلیغات کار میکند، گفت پیش از سپیدهدم با شوک از خواب بیدار شد. وقتی صدای پدافند هوایی را نشنید، فهمید آتشبس برقرار شده و دوباره «با خنده و لبخند» به خواب رفت. او این سخنان را در پیامی صوتی از طریق تلگرام و با شرط ناشناس ماندن بیان کرد.
اختلافات سیاسی، اما افتخار به تمدن ایرانی
ایرانیان درباره دولت خود بهشدت دچار اختلاف نظر هستند و صدها هزار نفر در ماه ژانویه پیش از سرکوب اعتراضات گسترده به خیابانها آمده بودند.
اما آنان بهشدت به تمدن چند هزار ساله ایرانی — و نیز به دولت مدرن پیش از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ — افتخار میکنند؛ میراثی که به نظر میرسید با تهدیدهای ترامپ در معرض خطر قرار گرفته است.
تهران در میان کوههای پوشیده از برف احاطه شده و حاکمان قرن نوزدهم آن خیابانهای طولانی و عریضی با درختان چنار و جویهای آب موسوم به «جوی» ساختهاند که هنوز هم فعال هستند. ثروت نفتی ایران پیش از انقلاب و جنگ ایران و عراق موجب رونق ساختوساز شد، اما اکنون آثار جنگ اخیر در همه جا دیده میشود.
تمدن ایرانی شاید بیش از هر چیز به میراث ادبی خود شناخته میشود و بسیاری از مردم عادی میتوانند اشعار شاعران مشهور را از حفظ بخوانند. یک روزنامهنگار محلی اخیراً در حساب کاربری خود در شبکه ایکس عکسی از شانههای تخممرغ در یک مغازه منتشر کرده که روی آن نوشته شده بود: «شعر بخوانید، تخفیف بگیرید.»
علی جعفرآبادی، مدیر «شهر کتاب»، بزرگترین زنجیره کتابفروشی ایران، گفت بسیاری از مردم در دوران بمباران، با ماندن بیشتر در خانه به مطالعه روی آوردهاند. به گفته او، فروش رمانهای تاریخی درباره جنگهای گذشته، کتابهای خودیاری و کتابهای رنگآمیزی بزرگسالان افزایش یافته است.
او افزود دستکم شش شعبه از فروشگاههای این مجموعه در تهران در جریان جنگ آسیب دیدهاند. یکی از انفجارها در نزدیکی شعبه اصلی این مجموعه در خیابان شریعتی، شیشههای جلویی را خرد کرده و میلهای فلزی را به داخل قفسه کتابها در دفتر او پرتاب کرده است.
این فروشگاهها در روزهای نخست جنگ تعطیل شدند، اما بهسرعت دوباره بازگشایی شدند و او به آسوشیتدپرس گفت که در هفتههای اخیر با استقبال زیادی روبهرو بودهاند.
جعفرآبادی در تماس تلفنی گفت: «این نشان میدهد مردم به کتاب، به فرهنگ و به فضایی امن که بتوانند در آن کنار هم باشند، نیاز دارند. این یعنی مردم ایران.»
اکثریت «میانهرو» هستند
زنی که بهعنوان مربی ورزشی و فعال شبکههای اجتماعی فعالیت میکند، به آسوشیتدپرس گفت اخیراً موتورسواری در سطح شهر را بهعنوان «نوعی مقاومت مدنی» آغاز کرده است. علاوه بر الزام پوشش موی زنان — که اجرای آن تا حدی کاهش یافته — حکومت مذهبی ایران از دیرباز با موتورسواری زنان نیز مخالف بوده است.
او در رفتوآمدهای خود، از مشاهده دو چهره متفاوت از شهر و ایران امروز سخن گفت. در تپههای مرفهنشین شمال تهران، زندگی اغلب به روال عادی جریان داشت و مردم در کافههای شیک حضور داشتند. در مرکز شهر، او به کافههای سنتی و ارزانتری رفت که در آنها قلیان سرو میشد و بیشتر مشتریان مرد بودند. حملات، هم مناطق مرفه و هم مناطق کارگری را هدف قرار داده است.
او گفت: «خیابانهایی که ساختمانی در آنها آسیب دیده یا ویران شده، یا خانههای اطراف آن، حالوهوای متفاوتی دارند. سکوت… بوی مرگ.»
اختلافات در ایران در واکنش مردم به آتشبس نیز بازتاب یافته است. بسیاری از مخالفان دولت امیدوار بودند جنگ به سقوط آن بینجامد. برخی از حامیان دولت نیز از توقف جنگی که تصور میکردند ایران در آن در حال پیروزی است، ناامید شدند.
مردی که در حوزه تبلیغات فعالیت میکند، گفت بیشتر مردم در جایی میان این دو دیدگاه قرار دارند.
او گفت: «بیشتر مردم ایران، برخلاف آنچه در پلتفرمهایی مانند توییتر میبینید، میانهرو هستند. همه به دنبال بهبود وضعیتاند، نه رادیکال شدن به هر قیمتی.»
|
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|