iran-emrooz.net | Tue, 31.03.2026, 19:35

برای نخستین بار جایزه اروپایی «پاولس‌کیرشه برای دموکراسی» در شهر فرانکفورت آلمان اهدا شد. این جایزه به نویسنده و روزنامه‌نگار ایرانی، مسیح علی‌نژاد، به پاس تلاش‌های او در راه دفاع از حقوق زنان و آزادی در ایران تعلق گرفت.

شورای شهر فرانکفورت شامگاه سه‌شنبه، در مراسمی، علی‌نژاد را با نخستین دوره‌ی جایزه اروپایی پاولس‌کیرشه برای دموکراسی مورد تجلیل قرار داد. این جایزه به مناسبت صد و هفتاد و پنجمین سالگرد تشکیل مجلس پاولس‌کیرشه که در سال ۲۰۲۳ گرامی داشته شد، پایه‌گذاری شده است.

«مایک یوزف»، شهردار فرانکفورت از حزب سوسیال‌دموکرات (SPD)، این جایزه را که ارزش مالی آن ۵۰ هزار یورو است، به مسیح علی‌نژاد اهدا کرد. بر اساس درخواست برنده، «یولیا کلوکنر» (Julia Klöckner)، رئیس مجلس فدرال آلمان (بوندستاگ)، سخنرانی مراسم تقدیر را ایراد کرد.

شهردار فرانکفورت گفت: «علی‌نژاد سال‌هاست با وجود خطرهای شخصی فراوان، برای آزادی، حقوق بشر و به‌ویژه حقوق زنان در ایران تلاش می‌کند. بسیاری در این مسیر جان خود را از دست داده‌اند.»

خانم کلوکنر، رئیس پارلمان نیز مسیح علی‌نژاد را «صدای میلیون‌ها زن» توصیف کرد و افزود: «در ایران، تکه‌ای پارچه تعیین می‌کند که زنی آزاد یا تحت تعقیب قرار گیرد.»

مسیح علی‌نژاد جایزه را به مردم کشورش تقدیم کرد و گفت: «می‌خواهم این جایزه را به زنان و مردان شجاعی تقدیم کنم که برای آزادی ایران مبارزه می‌کنند — بسیاری از آنان جان خود را در راه این ارزش‌ها فدا کرده‌اند.»

صدای تأثیرگذار جنبش زنان

مسیح علی‌نژاد یکی از سرشناس‌ترین منتقدان حکومت ایران و از چهره‌های محوری جنبش زنان در ایران به شمار می‌رود. او در سال ۲۰۱۴ با راه‌اندازی کارزار «آزادی‌های یواشکی من» که در آن زنان را به انتشار عکس‌های بدون حجاب دعوت کرد، توجه جهانیان را جلب کرد.

علی‌نژاد از سال ۲۰۰۹ در ایالات متحده در تبعید زندگی می‌کند، اما به گفته‌ی خودش حتی در آن‌جا نیز در امان نبوده است و چندین بار از تلاش برای ربایش یا قتل جان سالم به در برده است.

او در گفت‌وگویی با پایگاه خبری محلی فرانکفورت (هسن‌شاو) گفت که با احساسی دوگانه برای دریافت جایزه به فرانکفورت آمده است: «این تجلیل احساسی و الهام‌بخش است، اما هم‌زمان به یاد مردم ایران می‌افتم که برای همین ارزش‌ها جان خود را به خطر انداخته یا از دست داده‌اند.»

هدف جایزه: تقویت ارزش‌های دموکراتیک

جایزه پاولس‌کیرشه با مبلغ ۵۰ هزار یورو از بودجه شهرداری فرانکفورت تأمین می‌شود و قرار است از این پس هر دو سال یک‌بار به افرادی یا ابتکارهایی اعطا شود که برای آزادی و دموکراسی تلاش می‌کنند.

مایک یوزف گفت: «کلیسای پاولس بیش از هر بنای دیگری نماد مبارزه برای آزادی و دموکراسی است. با این جایزه می‌خواهیم نشان دهیم که این مبارزه امروز نیز همچنان موضوعی زنده و ضروری است.» او افزود که انتخاب علی‌نژاد برای دریافت این جایزه اتفاقی نیست.

مسیح علی‌نژاد، مایک یوزف، شهردار فرانکفورت و یولیا کلوکنر، رئیس پارلمان آلمان

شهردار فرانکفورت با یادآوری تاریخچه نشست پاولس‌کیرشه در سال ۱۸۴۸ تأکید کرد: «آن مجلس، با وجود اهمیت تاریخی‌اش، نقطه‌کوری اساسی داشت — هیچ زنی در آن مجلس نماینده نبود و قانون اساسی پیشنهادی نیز حقی برای رأی دادن زنان در نظر نگرفته بود. اهدای این جایزه به علی‌نژاد یادآور همین مسئولیت تاریخی است.»

انتقاد از سیاست غرب در قبال ایران

علی‌نژاد از فرصت دریافت جایزه برای انتقاد از دولت‌های غربی نیز استفاده کرد. او در گفت‌وگو با رسانه محلی «هسن‌شاو» گفت: «غرب غالباً نسبت به متحدان خود سخت‌گیرتر از دیکتاتور‌هاست.» او همچنین انتقاد کرد که برخی تصمیم‌گیرندگان غربی حملات نظامی اسرائیل و ایالات متحده به ایران را «نقض حقوق بین‌الملل» نامیده‌اند. 

او افزود: «از دریافت این جایزه سپاسگزارم، اما در کنار آن احساس مسئولیت می‌کنم که توجه جهان آزاد را به مردم ایران جلب کنم. من، به‌عنوان کسی که از چندین سوءقصد جان به در برده است، به‌خوبی می‌دانم حفاظت و امنیت چه معنایی دارد.» 

اهدای جایزه با تأخیر 

قرار بود جایزه پاولس‌کیرشه در سال ۲۰۲۳ اهدا شود، اما اختلافاتی در شورای شهر فرانکفورت درباره ترکیب هیئت داوران باعث تأخیر در اجرای آن شد. 

مایک یوزف در ارزیابی گذشته گفت این روند به «تلی از ویرانی» تبدیل شده بود، اما در نهایت با تشکیل هیئت داوران مورد توافق، مسئله حل شد و «انتخاب علی‌نژاد به‌صورت اتفاق آرا» انجام گرفت. 

* درباره جایزه اروپایی پاولس‌کیرشه برای دموکراسی
• ارزش جایزه ۵۰ هزار یورو است که از بودجه شهری تأمین می‌شود و هر دو سال یک‌بار به اشخاص یا نهادهایی تعلق می‌گیرد که برای ارزش‌های مرتبط با کلیسای پاولس تلاش می‌کنند. 
• بنا بر اعلام شهرداری فرانکفورت، عنوان «اروپایی» این جایزه نشان‌دهنده پیوند آن با ایده اروپایی دموکراسی است، اما دریافت‌کنندگان لزوماً نباید اهل اروپا باشند. 
• مراسم اهدای جایزه شامگاه سه‌شنبه از ساعت ۱۸ به‌صورت زنده از سوی شهرداری فرانکفورت پخش شد. 

* درباره کلیسای پاولس‌کیرشه
در سال ۱۸۴۸، نخستین مجلس ملی منتخب آلمان در کلیسای پاولس فرانکفورت تشکیل شد. هرچند قانون اساسی تدوین‌شده در آن زمان هیچ‌گاه به اجرا درنیامد، اما به عنوان سنگ‌بنای دموکراسی و دولت قانون‌مدار در آلمان امروزی شناخته می‌شود.