|
شنبه ۱ فروردين ۱۴۰۵ -
Saturday 21 March 2026
|
باراک راوید، مارک کاپوتو / آکسیوس
پس از سه هفته جنگ، دولت ترامپ گفتوگوهای اولیه درباره مرحله بعدی و شکل احتمالی مذاکرات صلح با ایران را آغاز کرده است؛ این موضوع را یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه اعلام کردهاند.
اهمیت موضوع: رئیسجمهور ترامپ روز جمعه گفت که در حال بررسی «کاهش تدریجی» جنگ است، هرچند مقامات آمریکایی میگویند انتظار میرود همچنان دو تا سه هفته دیگر درگیری ادامه داشته باشد. در این میان، مشاوران ترامپ در تلاشاند زمینهسازی برای دیپلماسی را آغاز کنند.
پشتصحنه: به گفته منابع، فرستادگان ترامپ، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، در بحثهای مربوط به دیپلماسی احتمالی مشارکت دارند.
هر توافقی برای پایان دادن به جنگ باید شامل بازگشایی تنگه هرمز، رسیدگی به ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران، و همچنین ایجاد یک توافق بلندمدت درباره برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و حمایت ایران از نیروهای نیابتی در منطقه باشد.
در روزهای اخیر تماس مستقیمی میان آمریکا و ایران وجود نداشته است، اما مصر، قطر و بریتانیا پیامهایی میان دو طرف رد و بدل کردهاند؛ این موضوع را یک مقام آمریکایی و دو منبع دیگر تأیید کردهاند. مصر و قطر به آمریکا و اسرائیل اطلاع دادهاند که ایران به مذاکره علاقهمند است، اما با شروطی بسیار سخت.
مطالبات ایران شامل آتشبس، تضمین عدم ازسرگیری جنگ در آینده، و دریافت غرامت است.
میان سطور: یک مقام آمریکایی که معتقد است ایران در نهایت پای میز مذاکره خواهد آمد، گفت: «برداشت ما این است که رشد ایران را متوقف کردهایم.»
او افزود که آمریکا میخواهد ایران شش تعهد را بپذیرد:
۱. توقف برنامه موشکی به مدت پنج سال
۲. توقف کامل غنیسازی اورانیوم
۳. از رده خارج کردن راکتورها در تأسیسات هستهای نطنز، اصفهان و فردو که سال گذشته توسط آمریکا و اسرائیل بمباران شدند
۴. اجرای پروتکلهای سختگیرانه نظارت خارجی بر تولید و استفاده از سانتریفیوژها و تجهیزات مرتبط که میتواند برنامه تسلیحات هستهای را پیش ببرد
۵. انعقاد معاهدات کنترل تسلیحات با کشورهای منطقه، شامل سقف موشکی حداکثر ۱۰۰۰ کیلومتر
۶. عدم تأمین مالی نیروهای نیابتی مانند حزبالله در لبنان، حوثیها در یمن یا حماس در غزه
بررسی واقعیت: ایران در گذشته بارها برخی از این مطالبات را رد کرده و رهبران در تهران به دشواری مذاکره با رئیسجمهوری اشاره کردهاند که پیشتر وارد گفتوگو شده اما ناگهان اقدام به حمله نظامی کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز شنبه به همتای هندی خود گفت که عادیسازی وضعیت در تنگه هرمز مستلزم توقف حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و تعهد به عدم ازسرگیری آن در آینده است؛ این موضوع را وزارت خارجه ایران اعلام کرده است.
در مورد ترامپ، او روز جمعه گفت که با مذاکرات مخالفتی ندارد، اما در حال حاضر علاقهای به پذیرش درخواست ایران برای آتشبس ندارد.
به گفته یک مقام آمریکایی، ترامپ همچنین درخواست غرامت را «غیرقابل پذیرش از ابتدا» میداند.
میان سطور: یک مقام دوم گفت که ممکن است امکان مذاکره درباره بازگرداندن داراییهای مسدودشده ایران وجود داشته باشد.
او گفت: «آنها به آن میگویند غرامت؛ شاید ما آن را بازگرداندن پولهای بلوکهشده بنامیم. راههای مختلفی برای بازی با واژهها وجود دارد تا از نظر سیاسی، نیازهای آنها برای ایجاد اجماع داخلی برآورده شود.»
او افزود: «این فقط بازی با واژههاست. ابتدا باید به مرحلهای برسیم که اصلاً چنین مسئلهای مطرح باشد.»
وضعیت کنونی: تیم ترامپ در حال حاضر در تلاش برای پاسخ به دو پرسش کلیدی است: چه کسی در ایران بهترین طرف تماس برای مذاکرات است، و کدام کشور میتواند بهترین میانجی باشد؟
به گفته مقامات آمریکایی، عباس عراقچی در مذاکرات گذشته نقش واسطه اصلی را داشته، اما مشاوران ترامپ او را بیشتر «یک دستگاه فکس» میدانند تا فردی که اختیار نهایی برای تحقق توافق را داشته باشد.
مقامات آمریکایی میگویند آنها در حال بررسی این موضوع هستند که چه کسی در ایران تصمیمگیر نهایی است و چگونه میتوان با او ارتباط برقرار کرد.
همچنین، در حالی که عمان میانجی دور قبلی مذاکرات هستهای بود، آمریکا به دنبال میانجی دیگری است، ترجیحاً قطر، به دلیل بیاعتمادی متقابل با عمان. مقامات آمریکایی میگویند قطریها در موضوع غزه نشان دادهاند که میانجیهایی مؤثر و قابل اعتماد هستند.
با این حال، دو منبع گفتهاند که قطر تمایل دارد پشتصحنه کمک کند، اما نمیخواهد میانجی رسمی اصلی باشد.
گام بعدی: منابع میگویند مشاوران ترامپ میخواهند در صورتی که مذاکرات با ایران در آینده نزدیک شکل بگیرد، آمادگی کامل داشته باشند.
به گفته منابع، شروط ویتکاف و کوشنر مشابه پیشنهادهایی خواهد بود که دو روز پیش از آغاز جنگ در ژنو ارائه کرده بودند.
|
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|