iran-emrooz.net | Tue, 17.03.2026, 19:28

فرناز فصیحی / نیویورک‌تایمز / ۱۷ مارس ۲۰۲۶

خبر کشته شدن علی لاریجانی، عالی‌ترین مقام امنیت ملی ایران و حاکم بالفعل کشور در دوران جنگ، به دست اسرائیل، بلافاصله موجی از نگرانی را در میان ایرانیان درباره مسیر جنگ و آینده کشور برانگیخت.

اسرائیل بار دیگر نشان داد که در زمینه امنیت مقامات، یک گام جلوتر از ایران قرار دارد. از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل بیش از دو هفته می‌گذرد — حملاتی که به کشته شدن رهبر پیشین، آیت‌الله علی خامنه‌ای، انجامید. با این حال، موجی از ترورهای هدفمند علیه مقامات ارشد همچنان ادامه یافت.

دو مقام ایرانی از نگرانی‌های امنیتی خود سخن گفتند. یکی از آن‌ها گفت تماس‌هایی از سوی دیگر مقامات دریافت کرده که در آن‌ها درباره امنیت رهبران ایران و همچنین امنیت شخصی خود ابراز نگرانی شده بود. به گفته او، همه این پرسش را مطرح می‌کردند که نفر بعدی چه کسی خواهد بود.

مقام دیگری گفت زمانی که خبر کشته شدن آقای لاریجانی را از طریق تماس تلفنی دریافت کرد، از شدت شوک به لرزه افتاد. او افزود که نوعی احساس فراگیر اضطراب وجود داشت مبنی بر اینکه اسرائیل تا زمانی که همه رهبران ایران کشته نشوند و جمهوری اسلامی سرنگون نگردد، متوقف نخواهد شد.

هر دو مقام به شرط ناشناس ماندن و به دلیل حساسیت موضوع صحبت کردند.

رسانه‌های ایرانی گزارش دادند که روز دوشنبه، یک روز پیش از کشته شدن آقای لاریجانی، محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور ایران، به‌سختی از یک سوءقصد جان سالم به در برد؛ زمانی که اسرائیل ساختمانی را در مجموعه بنیاد شهید در حالی که آقای عارف در حال بازدید از آنجا بود، بمباران کرد.

ایران هنوز به‌طور رسمی ترور آقای لاریجانی را اعلام نکرده است، اما واکنش‌ها به این خبر به‌سرعت در حال انتشار است. او سیاستمداری کهنه‌کار، رئیس شورای عالی امنیت ملی کشور و از ماه ژانویه، حاکم بالفعل ایران بود.

هاتف صالحی، تحلیلگر سیاسی محافظه‌کار ایرانی نزدیک به دولت در تهران، در پستی در شبکه‌های اجتماعی با تأیید کشته شدن آقای لاریجانی، او را مهم‌ترین و توانمندترین واسطه میان رهبری دفاعی و سیاسی ایران توصیف کرد.

او گفت: «نبود او در این مقطع حساس و خطرناک، سایه‌ای سنگین بر دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ خواهد انداخت و شانس یافتن یک راه‌حل سیاسی کم‌هزینه برای پایان جنگ را کاهش می‌دهد.»

تحلیلگران ایرانی نزدیک به دولت نیز تصویر آقای لاریجانی را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند، همراه با یادداشت دست‌نویس تسلیتی که او برای افسران جوان نیروی دریایی نوشته بود؛ افسرانی که در پی حمله ایالات متحده به ناو ایرانی «IRIS Dena» در سواحل سری‌لانکا و در جریان یک رزمایش دریایی کشته شدند.

علی‌اکبر موسوی خوئینی، نماینده پیشین مجلس که در دوران فعالیت سیاسی آقای لاریجانی با او همکاری داشته و اکنون پژوهشگر ارشد در دانشگاه جرج میسون است، گفت: «لاریجانی به‌عنوان یک سیاستمدار میانه‌رو شناخته می‌شد و انتظار می‌رفت نوعی تغییر ایجاد کند. اما در نهایت نه‌تنها نتوانست این تغییر را محقق کند، بلکه خود نیز به قربانی تبدیل شد.»

در مقابل، رضا صالحی، یکی از تحلیلگران محافظه‌کار، استدلال کرد که این ترورها مانعی برای ایران در ادامه جنگ نخواهد بود.

او گفت: «رهبر بزرگ کشور به شهادت رسید و کشور همچنان پابرجاست. این نشان داد که در این کشور هیچ فردی وجود ندارد که مرگش واقعاً مسیر جنگ را تغییر دهد.»