iran-emrooz.net | Fri, 13.03.2026, 10:44

باراک راوید / اکسیوس

به گفته‌ی سه مقام آگاه از محتوای تماس، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز چهارشنبه در نشست مجازی سران گروه هفت اظهار داشته است که «ایران در آستانه تسلیم» قرار دارد.

۲۴ ساعت بعد، رهبر جدید ایران نخستین بیانیه عمومی خود را صادر و اعلام کرد که به مبارزه ادامه خواهد داد.

چرا مهم است: ترامپ در محافل خصوصی به اندازه‌ای که در انظار عمومی اعتماد به نفس نشان می‌دهد، نسبت به نتیجه جنگ نیز اطمینان دارد، اما ارزیابی او با واقعیت پیچیده‌تر میدانی هم‌خوان نیست.

نشانه‌ای از تسلیم یا فروپاشی قریب‌الوقوع از سوی حکومت ایران دیده نمی‌شود، و در چهاردهمین روز جنگ، تهران می‌کوشد با تهدید بستن تنگه هرمز، اهرم‌های فشار خود را افزایش دهد.

پشت‌پرده: ترامپ در تماس روز چهارشنبه با سران گروه هفت از نتایج «عملیات خشم حماسی» تمجید کرد و خطاب به متحدان گفت: «من توموری را از میان برداشتم که همه ما را تهدید می‌کرد.»

او در حالی از «تسلیم قریب‌الوقوع ایران» سخن گفت که هم‌زمان ادعا کرد در تهران دیگر هیچ مقام رسمی زنده‌ای باقی نمانده که بتواند چنین تصمیمی بگیرد.

بر اساس گفته‌ی دو مقام مطلع از تماس، ترامپ گفته است: «کسی نمی‌داند رهبر کیست، پس کسی هم نیست که اعلام تسلیم کند.» 

ترامپ پیش‌تر مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید ایران را «فاقد وزن سیاسی» خوانده و در گفت‌وگویی با اکسیوس گفته بود که پسر آیت‌الله علی خامنه‌ای برای ایالات متحده «غیرقابل قبول» است.

مجتبی خامنه‌ای روز پنج‌شنبه در پیامی که از تلویزیون دولتی ایران قرائت شد، وعده داد انتقام «شهدا» را بگیرد و جبهه‌های جدیدی را در جنگ «در مناطقی که دشمن تجربه کمی دارد و به شدت آسیب‌پذیر است» بگشاید.

او تأکید کرد ایران به تهدید بستن تنگه هرمز ادامه خواهد داد؛ جایی که حملات به نفتکش‌ها باعث شده قیمت نفت از ۱۰۰ دلار در هر بشکه فراتر رود و نگرانی از وقوع بحران اقتصادی جهانی را برانگیزد.

وضعیت کنونی: به گفته‌ی دو مقام مطلع از تماس، این گفت‌وگو در شرایطی انجام شد که سران گروه هفت از پیامدهای اقتصادی فزاینده جنگ به شدت نگران بودند.

همه‌ی دیگر رهبران از ترامپ خواستند هرچه سریع‌تر جنگ را پایان دهد و تأکید کردند تنگه هرمز باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن امن شود.

به گفته‌ی یکی از مقامات حاضر در تماس، ترامپ گفت اوضاع در هرمز رو به بهبود است و کشتی‌های تجاری باید فعالیت خود را در منطقه از سر بگیرند. با این حال، همان شب دست‌کم دو نفتکش در سواحل عراق دچار آتش‌سوزی شدند.

چشم‌انداز کلی: به گفته‌ی منابع، موضع ترامپ درباره اهداف و زمان‌بندی پایان جنگ «مبهم و بدون تعهد مشخص» بود. برخی از شرکت‌کنندگان تماس تصور کردند او قصد دارد جنگ را خاتمه دهد، در حالی که برخی دیگر برداشت کاملاً متفاوتی داشتند.

ترامپ گفت مسئله اصلی که بر روی آن کار می‌کند، زمان‌بندی است. او هیچ مهلتی تعیین نکرد اما افزود: «باید کار را تمام کنیم تا پنج سال دیگر مجبور به جنگ دیگری با ایران نشویم.»

کاخ سفید از اظهارنظر در این باره خودداری کرد.

نکته پشت صحنه: با افزایش بهای نفت به بالای ۱۰۰ دلار، روسیه به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ نفت، ذی‌نفع اصلی بحران هرمز به شمار می‌رود.

به گفته‌ی دو مقام آگاه، صدراعظم آلمان فریدریش مرتس، نخست‌وزیر بریتانیا کی‌یر استارمر و رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل مکرون در تماس با ترامپ از او خواستند اجازه ندهد مسکو از جنگ بهره‌برداری کند یا از تخفیف تحریم‌ها برخوردار شود.

ساعاتی بعد، فرستاده پوتین، کیریل دیمیتریف، در فلوریدا با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مشاوران ترامپ، درباره بحران جهانی انرژی دیدار کرد.

روز پنج‌شنبه، وزارت خزانه‌داری آمریکا، علی‌رغم مخالفت سه قدرت اروپایی، صدور معافیت یک‌ماهه از تحریم‌های نفتی روسیه را اعلام کرد.

این معافیت با هدف تثبیت بازارهای جهانی انرژی، تنها شامل نفتی می‌شود که هم‌اکنون در مسیر حمل‌ونقل است و هیچ ارتباطی با ایران ندارد.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، در بیانیه‌ای تأکید کرد این اقدام «هیچ منفعت مالی قابل‌توجهی برای دولت روسیه فراهم نخواهد کرد.» 

پشت پرده سیاسی: به گفته‌ی دو مقام مطلع از تماس، ترامپ نخست‌وزیر بریتانیا کی‌یر استارمر را به دلیل مخالفت اولیه‌اش با استفاده آمریکا از پایگاه‌های بریتانیا برای حمله به ایران استهزا کرد.

پس از آن‌که ایران به کشورهای خلیج فارس حمله کرد، استارمر تغییر موضع داد و اجازه استفاده «دفاعی» از پایگاه‌ها برای حملات به سایت‌های موشکی ایران را صادر کرد.

ترامپ در حضور دیگر رهبران گروه هفت خطاب به او گفت: «باید قبل از جنگ این را پیشنهاد می‌دادی — حالا دیگر دیر شده است.»