iran-emrooz.net | Fri, 06.02.2026, 16:15

محمد بن‌منصور، پریسا حافظی و نایره عبدالله / خبرگزاری رویترز / ۶ فوریه ۲۰۲۶

وزیر امور خارجه ایران اعلام کرد مذاکرات هسته‌ای میان ایران و ایالات متحده که روز جمعه در عمان برگزار شد، «آغاز خوبی» بوده و ادامه خواهد یافت. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که نگرانی‌ها از شکست این گفت‌وگوهای حساس و آغاز احتمالی جنگی دیگر در خاورمیانه رو به افزایش است.

عباس عراقچی در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی ایران گفت: «این مذاکرات آغاز خوبی داشت و درک متقابلی نسبت به ادامه گفت‌وگوها حاصل شده است. هماهنگی درباره نحوه ادامه کار در پایتخت‌ها انجام خواهد شد.» 

او افزود: «اگر این روند ادامه پیدا کند، گمان می‌کنم بتوانیم به چارچوب خوبی برای تفاهم برسیم.» 

به گفته عراقچی، مقام‌های دو کشور که در پایتخت عمان، مسقط، از طریق میانجی‌گری عمانی‌ها به‌صورت غیرمستقیم گفت‌وگو کردند، برای انجام مشورت‌های بیشتر به پایتخت‌های خود بازمی‌گردند.

در حالی که هر دو طرف بر آمادگی خود برای احیای روند دیپلماسی درباره پرونده طولانی‌مدت هسته‌ای ایران با غرب تأکید کرده‌اند، واشنگتن خواهان گسترش دامنه گفت‌وگوها بود تا موضوعاتی همچون برنامه موشکی ایران، حمایت تهران از گروه‌های مسلح منطقه و «نحوه رفتار با مردم خود» را نیز دربرگیرد. این موضع را مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز چهارشنبه اعلام کرده بود.

عراقچی در گفت‌وگو با خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا) تأکید کرد: «هر گفت‌وگویی مستلزم دوری از تهدید و فشار است» و افزود: «جمهوری اسلامی تنها درباره موضوع هسته‌ای خود مذاکره می‌کند و در خصوص هیچ مسئله دیگری با آمریکا گفت‌وگو نخواهد کرد.» 

مقام‌های ایران بارها تصریح کرده‌اند که در مورد برنامه موشکی این کشور – که یکی از بزرگ‌ترین زرادخانه‌های منطقه محسوب می‌شود – مذاکره نخواهند کرد و خواهان به‌رسمیت‌شناختن حق جمهوری اسلامی برای غنی‌سازی اورانیوم هستند. در مقابل، از نظر واشنگتن، انجام غنی‌سازی در داخل خاک ایران «خط قرمز» محسوب می‌شود.

رهبری روحانی ایران همچنان نگران آن است که دونالد ترامپ، پس از استقرار نیروی دریایی ایالات متحده در نزدیکی آب‌های ایران، تهدیدهای خود برای حمله به این کشور را عملی کند.

عراقچی گفت: «بی‌اعتمادی عمیق، چالش بزرگی در جریان مذاکرات است که باید بر آن فائق آمد.» 

در ماه ژوئن، ایالات متحده به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد و به مرحله پایانی کارزار ۱۲روزه بمباران اسرائیل علیه ایران پیوست. تهران از آن زمان اعلام کرده که فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کرده است.

تشدید حضور نظامی آمریکا – که ترامپ از آن با عنوان «ناوگان عظیم» یاد کرده – پس از سرکوب خونین اعتراضات سراسری ماه گذشته در ایران صورت گرفت و موجب افزایش تنش میان واشنگتن و تهران شد.

ترامپ هشدار داده بود که در صورت عدم دستیابی به توافق، احتمال وقوع «اتفاقات بد» زیاد است؛ تهدیدی که فشارها بر جمهوری اسلامی را در بن‌بستی که با تهدید متقابل حملات هوایی همراه بوده، افزایش داده است.

قدرت‌های جهانی و کشورهای منطقه هشدار داده‌اند که شکست مذاکرات می‌تواند به درگیری تازه‌ای میان ایران و آمریکا بیانجامد و دامنه آن به سایر مناطق نفت‌خیز خاورمیانه گسترش یابد.

ایران هشدار داده است که در صورت انجام هرگونه حمله نظامی، پاسخ سنگینی خواهد داد و به کشورهای عرب همسایه در خلیج فارس که میزبان پایگاه‌های آمریکایی هستند، اخطار کرده که اگر در چنین حمله‌ای نقش داشته باشند، ممکن است در تیررس پاسخ ایران قرار گیرند.

مذاکره‌کنندگان در عمان باید برای دستیابی به توافق و جلوگیری از اقدام نظامی آتی، بر سر خط قرمز ایران در مورد بحث درباره برنامه موشکی‌اش راه‌حلی بیابند. تهران به‌صراحت اعلام کرده است که درباره «توان دفاعی خود، از جمله موشک‌ها و برد آن‌ها» مذاکره نخواهد کرد.

در اقدامی نمایشی از قدرت، تلویزیون دولتی ایران ساعاتی پیش از آغاز مذاکرات گزارش داد که «یکی از پیشرفته‌ترین موشک‌های بالستیک دوربرد کشور، خرمشهر-۴»، در یکی از «شهرهای موشکی» گسترده سپاه پاسداران مستقر شده است.

با این حال، مقام‌های ایرانی هفته گذشته به خبرگزاری رویترز گفته بودند که تهران آماده است در مورد غنی‌سازی اورانیوم «انعطاف‌پذیری» نشان دهد، از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم بسیار غنی‌شده (HEU) و پذیرش توقف کامل غنی‌سازی در قالب یک سازوکار کنسرسیومی به‌عنوان راه‌حل احتمالی.

ایران همچنین خواستار لغو تحریم‌هایی است که از سال ۲۰۱۸، پس از خروج ترامپ از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهانی، دوباره اعمال شده‌اند.

ایالات متحده، متحدان اروپایی‌اش و اسرائیل، تهران را متهم می‌کنند که از برنامه هسته‌ای خود به‌عنوان پوششی برای دستیابی به توان تولید سلاح‌های اتمی استفاده می‌کند، اما ایران بارها تأکید کرده که هدف برنامه هسته‌ای‌اش صرفاً صلح‌آمیز است.

اسرائیل نیز خطر برنامه موشکی ایران را هم‌سنگ تهدید هسته‌ای آن دانسته است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در ژانویه گفت تلاش ایران برای ساخت «سلاح هسته‌ای» و در اختیار داشتن «۲۰ هزار موشک بالستیک» مانند «دو توده سرطانی» است.