| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
بازداشت هزاران نفر پس از کشتار دو روزه در ایران
پریسا حافظی / خبرگزاری رویترز / ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶
به گفته منابع آگاه، نیروهای امنیتی ایران که با لباس شخصی فعالیت میکنند، پس از سرکوب خونینترین ناآرامیها از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹، هزاران نفر را در قالب یک کارزار گسترده بازداشت و ارعاب دستگیر کردهاند تا از شکلگیری دوباره اعتراضها جلوگیری کنند.
اعتراضهایی محدود که ماه گذشته در بازار بزرگ تهران و در واکنش به فشارهای اقتصادی آغاز شد، نارضایتیهای عمیق و سرکوبشده سالهای گذشته را آزاد کرد و بهسرعت به جدیترین تهدید موجودیتی علیه نظام دینی شیعهمحور ایران در نزدیک به پنج دهه اخیر بدل شد؛ جایی که معترضان بهطور گسترده خواستار کنارهگیری روحانیون حاکم بودند.
به گفته گروههای حقوق بشری، مقامات با قطع دسترسی به اینترنت و استفاده از نیروی قهریه گسترده، ناآرامیها را سرکوب کردند که به کشته شدن هزاران نفر انجامید. تهران مسئولیت خشونتها را متوجه «تروریستهای مسلح» مرتبط با اسرائیل و ایالات متحده میداند.
به گفته پنج فعال مدنی که از داخل ایران و به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند، نیروهای امنیتی لباسشخصی ظرف چند روز، کارزاری از بازداشتهای گسترده را همراه با افزایش حضور خیابانی و ایجاد ایستهای بازرسی آغاز کردند.
آنها گفتند بازداشتشدگان به بازداشتگاههای مخفی منتقل شدهاند.
یکی از فعالان گفت: «همه را دستگیر میکنند. هیچکس نمیداند آنها را کجا میبرند یا کجا نگه میدارند. با این بازداشتها و تهدیدها، میخواهند ترس را به جامعه تزریق کنند.»
وکلای دادگستری، پزشکان، شاهدان عینی و دو مقام ایرانی – که همگی برای پرهیز از تلافیجویی نهادهای امنیتی نخواستند نامشان فاش شود – روایتهای مشابهی را در گفتوگو با رویترز مطرح کردند.
به گفته آنها، هدف از این بازداشتهای گسترده، جلوگیری از هرگونه احیای جدی اعتراضها از طریق گسترش ترس است؛ آن هم در شرایطی که حاکمیت روحانیون با فشارهای فزاینده خارجی روبهروست.
از زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته گفت یک «ناوگان» به سمت ایران در حرکت است، اما ابراز امیدواری کرد که نیازی به استفاده از آن نباشد، ابهام درباره احتمال اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی همچنان ادامه داشته است.
با این حال، او روز چهارشنبه تهدیدهای خود را تشدید کرد و از ایران خواست برای محدود کردن برنامه هستهایاش وارد مذاکره شود و هشدار داد که هرگونه حمله احتمالی آینده آمریکا «بهمراتب بدتر» از حملات هوایی یکروزه ژوئن گذشته به سه سایت هستهای خواهد بود.
چندین منبع غربی و خاورمیانهای این هفته به رویترز گفتند ترامپ در حال بررسی گزینههایی علیه ایران است که شامل حملات هدفمند به نیروهای امنیتی و رهبران برای تحریک معترضان میشود، هرچند مقامهای اسرائیلی و عرب گفتهاند که صرفاً اتکای به قدرت هوایی برای سرنگونی حاکمان روحانی کافی نخواهد بود.
بازداشتشدگان اعتراضهای سالهای گذشته
یکی از فعالان گفت نیروهای امنیتی نهتنها افرادی را که به مشارکت در ناآرامیهای اخیر متهم شدهاند، بلکه کسانی را که در سالهای گذشته نیز در جریان اعتراضها بازداشت شده بودند «حتی اگر این بار شرکت نکرده باشند، بهعلاوه اعضای خانوادههایشان» دستگیر میکنند.
بر اساس آخرین آمار گردآوریشده توسط گروه حقوق بشری «هرانا» مستقر در آمریکا، شمار جانباختگان به ۶۳۷۳ نفر رسیده است؛ شامل ۵۹۹۳ معترض، ۲۱۴ نیروی امنیتی، ۱۱۳ فرد زیر ۱۸ سال و ۵۳ رهگذر. هرانا شمار بازداشتشدگان را ۴۲٬۴۸۶ نفر اعلام کرده است.
مقامهای قضایی هشدار دادهاند «کسانی که مرتکب خرابکاری، آتشزدن اموال عمومی و درگیری مسلحانه با نیروهای امنیتی شدهاند» ممکن است با حکم اعدام روبهرو شوند.
بازداشتگاههای غیررسمی و هزاران بازداشت
دو مقام ایرانی که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفتوگو کردند، تأیید کردند که طی روزهای اخیر هزاران نفر بازداشت شدهاند.
آنها گفتند بسیاری از بازداشتشدگان در مراکز غیررسمی نگهداری میشوند؛ «از جمله انبارها و دیگر مکانهای موقتی»، و دستگاه قضایی بهسرعت در حال رسیدگی به پروندههاست.
مقامهای ایرانی از اظهار نظر علنی درباره شمار بازداشتها یا محل نگهداری بازداشتشدگان مرتبط با ناآرامیها خودداری کردند. با این حال، مقامات در ۲۱ ژانویه اعلام کردند که ۳۱۱۷ نفر در جریان ناآرامیها کشته شدهاند که شامل ۲۴۲۷ غیرنظامی و نیروی امنیتی بوده است.
سازمان عفو بینالملل در ۲۳ ژانویه گزارش داد: «بازداشتهای خودسرانه گسترده، ناپدیدسازیهای قهری، ممنوعیت تجمعات و حملات برای ساکت کردن خانوادههای قربانیان، نشاندهنده نظامیسازی خفقانآوری است که پس از کشتار معترضان از سوی مقامات جمهوری اسلامی بر ایران تحمیل شده است.»
به گفته شاهدان و فعالان، بازداشتها در سراسر این کشور پهناور، از شهرهای کوچک تا پایتخت، همچنان ادامه دارد.
یکی از ساکنان شمالغرب ایران که نخواست نامش فاش شود، گفت: «چند روز پیش برادرم و پسرعمویم را بازداشت کردند.»
او افزود: «با لباس شخصی به خانه ما یورش بردند، کل خانه را گشتند و همه لپتاپها و تلفنهای همراه را بردند. هشدار دادند اگر این موضوع را علنی کنیم، همه ما را بازداشت خواهند کرد.»
نگرانی شدید خانوادهها از ناپدید شدن جوانان
بیش از ۶۰ درصد از جمعیت ۹۲ میلیونی ایران زیر ۳۰ سال سن دارند. به گفته فعالان حقوق بشر، هرچند اعتراضهای اخیر توسط نیروهای امنیتی خاموش شد، اما اگر سرکوب شدید ادامه یابد، حاکمان روحانی در نهایت با خطر اعتراضهای بیشتر روبهرو خواهند شد.
سه وکیل ایرانی به رویترز گفتند طی روزهای اخیر دهها خانواده برای پیگیری وضعیت بستگان بازداشتشده خود به آنها مراجعه کردهاند.
یکی از این وکلا گفت: «خانوادههای زیادی برای دریافت کمک حقوقی درباره فرزندان بازداشتشدهشان به ما مراجعه میکنند. برخی از بازداشتشدگان زیر ۱۸ سال هستند؛ هم پسر و هم دختر.»
گروههای حقوق بشری مدتهاست میگویند نهادهای امنیتی ایران در دورههای ناآرامی شدید از بازداشتگاههای غیررسمی استفاده میکنند و بازداشتشدگان را برای مدتهای طولانی بدون دسترسی به وکیل یا خانواده نگه میدارند.
پنج پزشک به رویترز گفتند معترضانی که در جریان اعتراضها زخمی شده بودند، توسط نیروهای امنیتی از بیمارستانها خارج شدهاند و دهها پزشک نیز از سوی مقامات احضار یا از کمک به مجروحان اعتراضها منع شدهاند. مسئولان زندانها نگهداری معترضان زخمی را رد کردهاند.
یکی از پزشکان گفت: «بسیاری از پزشکان و پرستارانی را که به معترضان زخمی کمک کرده بودند بازداشت کردهاند… همه را دستگیر میکنند.»
خانوادههای پنج بازداشتشده به رویترز گفتند بیخبری از محل نگهداری عزیزانشان خود به نوعی مجازات تبدیل شده است.
مردی ایرانی که دخترش بازداشت شده، گفت: «نمیدانیم کجا هستند، آیا هنوز زندهاند یا چه زمانی دوباره آنها را خواهیم دید.»
او افزود: «فرزندم را طوری بردند که انگار یک تروریست را دستگیر میکنند. فرزند من اعتراض کرد چون همه جوانها فقط یک زندگی بهتر میخواهند. فرزند من جوانی است که فقط در اعتراضها شرکت کرده بود.»
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
