iran-emrooz.net | Wed, 28.01.2026, 16:41

باراک راوید / آکسیوس 

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به ایران توصیه کرد «به‌سرعت برای دستیابی به توافقی» درباره برنامه هسته‌ای خود اقدام کند، زیرا به گفته او «حمله جدید آمریکا به این کشور بسیار سخت‌تر از حمله قبلی خواهد بود».

اهمیت موضوع: ترامپ دستور افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را صادر کرده و این اقدام در آستانه احتمال حمله نظامی جدید صورت گرفته است. ایران، اسرائیل و دیگر کشورهای منطقه طی روزهای اخیر در آماده‌باش کامل به سر می‌برند.

با این حال، مقام‌های کاخ سفید می‌گویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای حمله را نگرفته و همچنان گزینه راه‌حل دیپلماتیک را باز نگه داشته است. یکی از مقام‌های کاخ سفید روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «درِ گفت‌وگو باز است، اگر ایران بخواهد مذاکره کند.»

جزئیات تازه: ترامپ روز دوشنبه در گفت‌وگو با آکسیوس گفت ناوگان دریایی آمریکا که در سواحل ایران مستقر شده، «بزرگ‌تر» از ناوگانی است که او پیش‌تر به ونزوئلا اعزام کرد.

وی روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نیز بر این موضع تأکید کرد و نوشت: «یک ناوگان عظیم در راه ایران است. این نیرو با سرعت، قدرت، اشتیاق و هدف حرکت می‌کند... همانند ونزوئلا، آماده و قادر است مأموریت خود را با سرعت و در صورت لزوم با خشونت انجام دهد.»

اما نکته مبهم این است: هنوز دقیقاً مشخص نیست هدف این مأموریت چیست.

ترامپ در ابتدا تهدید کرده بود برای حمایت از تظاهرات در ایران مداخله خواهد کرد، اما این اعتراضات اکنون با سرکوب شدید مواجه شده و هزاران نفر کشته شده‌اند.

گزینه‌های ایالات متحده اکنون شامل حملات محدود برای مجازات حکومت به‌دلیل کشتار معترضان یا اجرای عملیاتی گسترده‌تر برای بی‌ثبات‌سازی حکومت و برانگیختن اعتراضات جدید است.

اظهارات ترامپ: ترامپ نوشته است که امیدوار است ایران «به‌سرعت» مذاکراتی با آمریکا برای دستیابی به «توافقی عادلانه و منصفانه ــ به نفع همه طرف‌ها و بدون سلاح هسته‌ای» آغاز کند.

او تأکید کرد: «زمان رو به پایان است؛ واقعاً حیاتی است! همان‌طور که قبلاً به ایران گفتم، توافق کنید! آنها نکردند و نتیجه آن “عملیات چکش نیمه‌شب” بود ــ حمله‌ای ویرانگر به ایران. حمله بعدی به‌مراتب بدتر خواهد بود! نگذارید این اتفاق دوباره بیفتد.»

پاسخ ایران: نمایندگی ایران در سازمان ملل در پاسخ به اظهارات ترامپ در شبکه ایکس نوشت: «بار پیش که آمریکا به جنگ‌های افغانستان و عراق کشیده شد، بیش از ۷ تریلیون دلار هزینه کرد و بیش از ۷ هزار آمریکایی جان باختند.» 

این بیانیه اضافه کرد: «ایران آماده گفت‌وگو بر پایه احترام و منافع متقابل است ــ اما اگر تحت فشار قرار گیرد، از خود دفاع خواهد کرد و پاسخی بی‌سابقه خواهد داد!»

پشت صحنه: مقام‌های آمریکایی می‌گویند در حال حاضر هیچ مذاکره جدی میان واشنگتن و تهران در جریان نیست. با این حال کشورهایی مانند عربستان سعودی، ترکیه و قطر میانجی‌گری می‌کنند و پیام‌هایی میان دو طرف رد و بدل می‌کنند.

طبق گفته یک مقام ترک، ترامپ روز سه‌شنبه با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، درباره بحران ایران گفت‌وگو کرده است. روز چهارشنبه نیز وزیر خارجه ترکیه، هاکان فیدان، در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، عباس عراقچی، درباره «کاهش تنش‌های منطقه‌ای» گفت‌وگو کرد.

عراقچی روز چهارشنبه همچنین با وزرای خارجه قطر و عربستان سعودی تماس تلفنی داشت.

وزارت خارجه ایران پس از گفت‌وگوی عراقچی با وزیر خارجه عربستان اعلام کرد: «دو طرف درباره پیامدهای خطرناک هرگونه تشدید تنش در منطقه برای صلح و ثبات منطقه‌ای هشدار دادند و بر مسئولیت مشترک همه کشورهای منطقه و ضرورت تلاش جمعی برای حفظ ثبات و امنیت تأکید کردند.»

نکته قابل‌توجه: عربستان سعودی و امارات متحده عربی اعلام کرده‌اند که به آمریکا اجازه نخواهند داد از حریم هوایی آنها برای حمله به ایران استفاده کند.

اظهارات ایران: عراقچی روز چهارشنبه در نشست خبری با خبرنگاران گفت در روزهای اخیر با استیو ویتکاف، نماینده کاخ سفید، هیچ تماسی نداشته است.

او توضیح داد که گاه‌به‌گاه از طریق پیام‌رسان سیگنال با ویتکاف ارتباط متنی دارد و همین پیام‌ها یکی از معدود کانال‌های مستقیم ارتباطی میان واشنگتن و تهران است. پیام‌های رد و بدل‌شده میان آنها در اوایل ماه جاری نیز یکی از دلایل تعویق تصمیم ترامپ برای حمله زودتر بود.

عراقچی افزود ایران تاکنون درخواستی برای آغاز مذاکرات با آمریکا ارائه نکرده و تأکید کرد: «دیپلماسی با تهدید نظامی نتیجه‌ای نخواهد داشت.»

وزیر خارجه ایران همچنین تصریح کرد که اگر آمریکا خواستار مذاکره است، «باید از تهدید، مطالبات افراطی و طرح مسائل غیرمنطقی دست بردارد.» 

جمع‌بندی:  این مواضع آشکارا با موضع ترامپ که ایران را به آغاز فوری مذاکره تهدید کرده، در تضاد است.