iran-emrooz.net | Thu, 15.01.2026, 18:03

نوزده روز از آغاز دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران می‌گذرد و باوجود ادامه قطعی اینترنت در سراسر ایران، کم‌کم برخی روایات از سرکوب اعتراضات روزهای گذشته ازطریق افرادی که به‌تازگی از ایران خارج شده‌اند، تماس‌های تلفنی و یا اینترنت ماهواره‌ای استارلینک به‌دست سازمان حقوق بشر ایرانمی‌رسد که از ابعاد گسترده سرکوب و کشتار سیستماتیک معترضان در سراسر ایران حکایت دارند.

سازمان حقوق بشر ایران به شواهدی تازه از استفاده نیروهای سرکوبگر حکومتی از سلاح‌های سنگین، ازجمله دوشکا و تیربار، در حمله به معترضان و کشتار جمعی آن‌ها در فاصله ۱۸ تا ۲۱ دی‌ماه دست یافته است.

هم‌زمان گزارش‌ها از بسیاری شهرهای سراسر ایران حکایت از این دارد که نیروهای امنیتی و نظامی در سراسر شهرها حضور گسترده دارند و از غروب به‌بعد، نوعی حکومت نظامی برقرار می‌شود.

براساس اطلاعات موجود، تخمین زده می‌شود که آمار معترضان کشته‌شده در اعتراضات جاری بسیار فراتر از رقم تأییدشده توسط سازمان حقوق بشر ایران باشد، اما براساس آمار و اطلاعات این سازمان، از آغاز اعتراضات تاکنون دست‌کم ۳۴۲۸ معترض کشته و هزاران تن مجروح شده‌اند.

براساس تخمین سازمان حقوق بشر ایران، حدود ۲۰هزار نفر نیز در جریان اعتراضات بازداشت شده‌‌اند. نگرانی‌ها درباره صدور گسترده احکام اعدام در دادگاه های صحرایی همچنان ادامه دارد.

پس از تهدیدهای رییس قوه قضائیه مبنی بر لزوم صدور و اجرای سریع احکام اعدام برای معترضان، وزیر دادگستری جمهوری اسلامی روز چهارشنبه، ۲۴ دی‌ماه، اعلام کرد هرفردی که در روزهای ۱۸ تا ۲۱ دی در خیابان‌ها دستگیر شده، مجرم است.

سازمان حقوق بشر ایران بار دیگر با یادآوری مسئولیت جامعه جهانی خواستار اقدام فوری در چارچوب حقوق بین‌الملل است.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق‌ بشر ایران، در این‌باره گفت: «روایت‌های هولناک شاهدان عینی از به گلوله بستن معترضانی که در حال فرار بودند، استفاده از سلاح‌های جنگی و اعدام خیابانی مجروحان، همگی نشان‌دهنده ارتکاب جنایتی برنامه‌ریزی‌شده و گسترده با هدف کشتار حداکثری مردم است. خامنه‌ای و افراد و نهادهای تحت امر او مرتکب یکی از سنگین‌ترین جنایات تاریخ معاصر شده‌اند. جامعه جهانی موظف است برای جلوگیری از ادامه این کشتار، فوراً اقدام کند. مردم ایران امروز از به کمک نیاز دارند». او در ادامه گفت: « جامعه جهانی باید علی خامنه‌ای و دیگر آمران و عاملان این جنایات را تحت پیگرد قضایی قرار داده و به پای میز محاکمه بکشاند».

دور جدید اعتراضات که از ۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ علیه شرایط بد اقتصادی از بازار تهران شروع شده بود، به‌سرعت با شعارهای ضدحکومتی به نقاط مختلف ایران کشیده شد. اعتراض‌ها تا پیش از قطع‌ سراسری اینترنت در شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه  در همه استان‌های کشور و حدود ۱۹۰ شهر ایران ادامه داشته و پس از آن نیز براساس اطلاعات دریافت‌شده، از ۱۸ دی‌ماه به این‌سو به‌طور پراکنده در برخی شهرها ادامه داشته است.

قطعی اینترنت سراسری که از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه آغاز شد، همچنان ادامه دارد. تنها گزارش‌ها از اعتراضات روزهای اخیر ازطریق افرادی که به‌تازگی از ایران خارج شده‌اند، تماس‌های تلفنی کوتاه و برخی تماس‌ها ازطریق اینترنت ماهواره‌ای استارلینک به‌دست سازمان حقوق بشر ایران می‌رسد.

ادامه اعتراضات در مناطقی از ایران

درحالی‌که مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی از فروکش‌کردن اعتراضات ضدحکومتی خبر می‌دهند، تلویزیون دولتی چین تصاویری از حضور معترضان در شامگاه ۲۳ دی‌ماه در حوالی بازار تهران منتشر کرده است. در این تصاویر پرتاب گاز اشک‌آور به‌سمت معترضان دیده می‌شود.

همچنین در برخی موارد، مراسم خاکسپاری کشته‌شدگان در شهرهای مختلف به صحنه جدید اعتراضات مبدل شده است.

روز ۲۳ دی ماه، مراسم خاکسپاری علیرضا صیدی، معترض ۱۶ ساله، با حضور گسترده مردم در آبدانان ایلام برگزار شد. یک منبع مطلع درباره این مراسم به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «در اعتراض به این قتل حکومتی نماز میت خوانده نشد. حضور نیروهای سرکوب هم پررنگ بود و صداهای پراکنده گلوله به گوش می‌رسید. تلفاتی نبود، اما مردم با شعار مرگ بر خامنه‌ای مراسم را به پایان رساندند.»

در شهرهای ایلام، دهلران، کرمانشاه، مریوان، سقز، بانه، دیواندره، دهگلان، قروه، سنندج و اغلب دیگر شهرهای کردنشین ایران، مدرسه ها تعطیل است. گزارش‌ها حاکی از منع رفت‌و‌آمد و وجود ایست-بازرسی‌های گسترده در شهرهای یاد شده است.

هم‌زمان گزارش‌ها از بسیاری شهرهای سراسر ایران حکایت از این دارد که نیروهای امنیتی و نظامی در سراسر شهرها حضور گسترده دارند و از غروب به‌بعد، نوعی حکومت نظامی برقرار می‌شود. همچنین در برخی شهرهای ایران از جمله تهران، کرج، همدان و قزوین منع عبور و مرور گزارش شده است.

استفاده از سلاح‌های سنگین برای سرکوب معترضان

یک شاهد عینی در ارتباط با اعتراضات ضدحکومتی روز پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه در کرمان به سازمان حقوق بشر ایران گفته است که نیروهای حکومتی با تیربار به مردم شلیک کرده‌اند. به گفته این منبع، دست‌کم ۸۰ نفر از جان‌باختگان در سرکوب اعتراضات ۱۸ دی‌ماه تنها به یکی از بیمارستان‌های این شهر منتقل شده‌اند.

در چند نقطه تهران، ازجمله تهرانپارس و صادقیه، و مناطقی از کرج در استان البرز نیز استفاده از سلاح‌های سنگین، ازجمله دوشکا، در مقابله با معترضان گزارش شده است.

دست‌کم دو منبع مطلع گزارش داده‌اند، گروهی از معترضان که شامگاه ۱۹ دی‌ماه در میدان پونک تهران کردی می‌رقصیدند، به گلوله بسته شده‌اند.

بنابر این گزارش‌ها، سیاوش شیرزاد، اهل بوکان، یکی از این جان‌باختگان است. تصاویر رقص کردی معترضان در پونک تهران با استقبال گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شده بود.

یک منبع در رشت گفت: شامگاه ۱۸ دی ماه، ماموران گروهی از جوانانی که در حال فرار در خیابان‌ها و کوچه‌ها بودند را تعقیب کرده و آنها را به گلوله بستند. 

تصاویری نیز از شهر تنکابن در استان مازندران منتشر شده است که از حضور گسترده و گشت‌زنی نیروهای نظامی با سلاح‌های سنگین حکایت دارد.

یک منبع مطلع در غرب ایران به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «سلاح‌های سنگین در شهرهای جوانرود، مهاباد و پیرانشهر مورد استفاده قرار گرفته است.» به گفته این منبع، آمار دقیقی از معترضان جان‌باخته در این مناطق وجود ندارد.

تصاویر منتشرشده از اعتراضات ضدحکومتی در شهر مشهد نیز نشان می‌دهد که در روز ۲۱ دی‌ماه، از بالای ساختمان‌ها با استفاده از سلاح سنگین به‌سوی معترضان شلیک شده است.

آمار کشته‌شدگان در اعتراضات

براساس اطلاعات سازمان حقوق‌بشر ایران، از آغاز اعتراضات تاکنون، دست‌کم ۳۴۲۸  معترض کشته شده‌اند. تنها مواردی در این آمار گنجانده شده‌اند که به‌طور مستقیم توسط سازمان حقوق‌ بشر ایران یا دو منبع مستقل تأیید شده‌ باشند. این آمار همچنین رقم رسمی ثبت‌شده برای تعداد معترضان کشته‌شده در فاصله ۱۸ تا ۲۲ دی‌ماه را که ازطریق منابعی در وزارت بهداشت و درمان جمهوری اسلامی به‌‌ اطلاع سازمان حقوق بشر رسیده است، دربرمی‌گیرد.

گزارش‌های رسیده به سازمان حقوق بشر ایران نشان می‌دهد که اغلب کشته‌شدگان کمتر از ۳۰ سال داشته‌اند و نام دست‌کم ده زن درمیان آن‌ها ثبت شده است. دست‌کم ۱۷ تن از آنان نیز زیر ۱۸ سال بوده‌اند، اما هنوز برای تمام آن‌ها شناسنامه و مدارکی که نشان‌دهنده سن دقیق ایشان باشد، دریافت نشده است. تلاش برای ثبت دقیق سن آنان ادامه دارد.

هم‌زمان آمارهای تأییدنشده‌‌ای از کشته‌شدن دست‌کم ۵۰۰۰ تا ۲۰هزار معترض در ایران منتشر شده است که به‌دلیل قطع کامل اینترنت از پنجشنبه شب، ۱۸ دی‌ماه، و محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات، راستی‌آزمایی مستقل آن‌ها در شرایط کنونی با دشواری جدی روبه‌روست.

علاوه‌بر این، گزارش‌های بیشتری از کشته‌شدگان در روزهای نخست اعتراضات نیز به‌دست سازمان حقوق بشر ایران رسیده که درحال راستی‌آزمایی است و درصورت تأیید، آمار کشته‌شدگان افزایش خواهد یافت.

ادامه قطعی اینترنت در سراسر ایران

از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه اینترنت سراسری ایران قطع شد و براساس گزارش نت‌بلاکس که وضعیت اینترنت در جهان را بررسی می‌کند از صبح ۱۹ دی‌ماه، ۹۹درصد اینترنت ایران در وضعیت خاموشی دیجیتال قرار گرفته است. در این مدت، تنها گروهی از شهروندان از طریق سیستم خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک به اینترنت دسترسی داشته‌اند. همزمان گزارش‌های متعددی از یورش نیروهای حکومتی به خانه‌های شهروندان برای توقیف دیش‌های ماهواره  منتشر شده است.