شنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۷ - Saturday 22 September 2018
بازگشت به صفحه اول
 |  درباره ايران امروز  |  تماس با ايران امروز  |  آگهی در ايران امروز  | 
  |   صفحه اول   |   خبرهای روز   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   جامعه   |   محیط زیست   |   RSS   |  

برابری فرصت‎ها در آموزش عالی  را تأمین نمائید

سازمان دیده‎بان حقوق بشر اعلام داشت دولت ایران باید سیاست‎هائی که بر سر راه آزادی تحصیل دانشجویان، به ویژه بانوان، محدودیت‎های نابجا ایجاد می‎کند را فوراً لغو کند. برخی از این اقدامات «اسلامی کردن» قرار است برای سال تحصیلی جدید که از روز ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۲ آغاز شده، به اجرا درآیند. بعضی دیگر نیز در سال‎های اخیر به اجرا درآمده‎اند و توسط دانشگاه‎ها در سراسر ایران به کار گرفته شده‌اند.

iran-emrooz.net | Sun, 23.09.2012, 22:14

سیاست‎هائی که به دلیل جنسیت سبب ممنوعیت دانشجویان از تحصیل می‎شود را کنار بگذارید

(بیروت، 22 سپتامبر) – سازمان دیده‎بان حقوق بشر امروز اعلام داشت دولت ایران باید سیاست‎هائی که بر سر راه آزادی تحصیل دانشجویان، به ویژه بانوان، محدودیت‎های نابجا ایجاد می‎کند را فوراً لغو کند. برخی از این اقدامات «اسلامی کردن» قرار است برای سال تحصیلی جدید که در روز 22 سپتامبر 2012 آغاز خواهد شد، به اجرا درآیند. بعضی دیگر نیز در سال‎های اخیر به اجرا درآمده‎اند و توسط دانشگاه‎ها در سراسر ایران به کار گرفته شده اند.

این اقدامات شامل ممنوعیت ثبت نام دختران و پسران دانشجو در رشته‎های تحصیلی بخصوصی در بسیاری از دانشگاه‎ها می‏باشد، اما بیشترین میزان محدودیت متوجه بانوان است. این اقدامات همچنین شامل سهمیه بندی‎هائی است که درصد زنان دانشجو در رشته‎های تحصیلی بخصوصی را محدود می‏سازد و نیز آنان را در کلاس‎های درس و استفاده از تسهیلات دیگر، از مردان جدا می‏کند.

لیزل گرنتهولتز، رئیس بخش حقوق زنان در سازمان دیده‏بان حقوق بشر گفت: «دانشگاه‏های ایران چندین دهه است که به دانشجویان دختر و پسر، آموزشهایی با کیفیت عالی ارائه کرده‎اند. اما در حالیکه دانشجویان در سراسر ایران خود را برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده می‎کنند، با موانعی جدی مواجه هستند، و به ویژه دختران دانشجو دیگر قادر نخواهند بود تحصیلات و مشاغل مورد نظر خود را دنبال کنند.»

مقامات ایران سیاست‎های «اسلامی کردن» در جهت سرکوب گسترده‎تر آزادی تحصیلی که از زمان به ریاست جمهوری رسیدن محمود احمدی نژاد در سال 2005 صورت گرفته است، را به اجرا در می آورند. دیده بان حقوق بشر اظهار داشت دانشگاه‎های ایران به طور فزاینده‎ای هدف تلاش‎های دولت برای سرکوب مخالفان و اسلامی کردن آموزش عالی قرار گرفته‎اند.

دیده‎بان حقوق بشر می‎گوید محدودیت‎های جدید شاهدی است بر اینکه مقامات ایران تحت رهبری وزارت علوم، طرح‎های دیرینه‎ای را برای اسلامی نمودن دانشگاه‎ها پیاده می‎کنند و برنامه‎هائی را شروع نموده‎اند که نقش زنان جوان در دانشگاه‎ها و دستیابی آنها به آموزش را محدود می‎نماید.از دهه 1990 تاکنون بیش از 60 درصد دانشجویان ایرانی را زنان تشکیل داده‎اند.

محدودیت‎های اخیر در ماه اوت توسط وزارت علوم و فناوری که مسئول نظارت بر آموزش عالی می‏باشد، به اختصار در یک راهنمای سالانه به چاپ رسیده است. این راهنما، فهرست رشته‎های تحصیلی موجود برای متقاضیان شرکت در آزمون ورودی سراسری دانشگاه‎ها که در ماه ژوئن برگزار گردید، را ارائه می‎دهد. بر طبق خبرگزاری نیمه رسمی مهر، این فهرست نشان می‎دهد که 36 دانشگاه دولتی در سراسر کشور دانشجویان دختر را از ثبت نام در 77 کد رشته تحصیلی ممنوع کرده‎اند. این راهنما همچنین نشان می دهد که دانشگاه ها ثبت نام پسران را نیز در تعدادی از رشته ها ممنوع ساخته اند.

در روز 6 اوت، خبرگزاری مهر گزارش نمود که راهنمای سال 2012 که در همان ماه توسط سازمان سنجش آموزش کشور که بخشی از وزارت علوم می‏باشد، منتشر گردید، فهرستی مفصل از رشته‎های تحصیلی در دانشگاه‎های مختلف سراسر کشور را ارائه داد که تک جنسیتی بودند، یعنی فقط پسرها یا دخترها مجاز به تحصیل در آن رشته خواهند بود. این مراحل به وسیله دانشگاه‎ها به طور انفرادی و تحت نظارت وزارت علوم انجام می‎شود. به گفته سایت خبری دانشجونیوز که یک وبسایت مخالف می‎باشد و مسائل مربوط به آزادی تحصیل را مطرح می‎سازد، بیش از 60 دانشگاه در سراسر کشور، این تغییرات را انجام داده اند که محدودیت‎های ناشی از اعمال این تغییرات، در حدود 600 کد رشته آموزشی را فرا می‎گیرد.

یک مقاله که در 4 اوت در سایت دانشجونیوز منتشر شد می‎گوید در سال تحصیلی اخیر دانشگاه‎های ایران در حدود 20 درصد رشته‎های تحصیلی علوم ریاضی و فنی (از جمله رشته‎های مهندسی)، بیش از 30 درصد رشته های علوم انسانی، 10 درصد علوم تجربی، 34 درصد رشته های هنر، و 25 درصد زبان‎های خارجی را تک جنسیتی کرده‎اند. بعضی از دانشگاه‎ها، تعدادی از رشته‎های آموزشی را به طور یک سمستر درمیان تک جنسیتی کرده‎اند تا جداسازی جنسیتی را به اجرا درآورند، اما دسترسی دختران یا پسران دانشجو به تحصیل در این رشته‎ها را تماماً ممنوع نساخته‎اند.

رشته‎های تحصیلی ممنوعه برای خانم ها عبارتند از علوم کامپیوتر، مهندسی شیمی، مهندسی صنایع، مهندسی مکانیک، مهندسی مواد گرایش متالورژی صنعتی در دانشگاه اراک؛ مهندسی منابع طبیعی گرایش جنگل داری و مهندسی معادن در دانشگاه تهران؛ و علوم سیاسی، حسابداری، مدیریت بازرگانی، مدیریت دولتی، مهندسی مکانیک، و مهندسی عمران در دانشگاه اصفهان. در دانشگاه امام خمینی در قزوین هر 14 رشته علوم اجتماعی منحصر به دانشجویان پسر می‎باشد.

تک جنسیتی کردن همچنین انتخاب رشته برای دانشجویان پسر را هم محدود می‎سازد. برای مثال، در دانشگاه اصفهان مردها دیگر بیش از این اجازه ندارند به تحصیل در رشته های تاریخ، زبان شناسی، الهیات، شیمی کاربردی، زبان و ادبیات عربی/فارسی، جامعه شناسی، و فلسفه بپردازند.

پایگاه خبری دانشجونیوز گزارش می‎کند که بعضی از دانشگاه‎های بزرگتری که تک جنسیتی کردن رشته‎های تحصیلی را در مقیاسی وسیع انجام داده‏اندعبارتند از دانشگاه اراک (88 درصد)، دانشگاه اصفهان (68 درصد)، دانشگاه امام خمینی (82 درصد)، دانشگاه لرستان (100 درصد)،دانشگاه محقق اردبیلی (100 درصد)، دانشگاه گلستان (59 درصد)، و دانشگاه علامه طباطبائی (43 درصد). دانشگاه شهید چمران در اهواز تمام 47 رشته آموزشی خود را برای پسرها تک جنسیتی کرده ، با وجود آنکه این دانشگاه رسماً به عنوان یک دانشگاه مختلط به ثبت رسیده است.

تنها 3 درصد رشته ها در دانشگاه تهران که یکی از دانشگاه های دولتی عمده کشور می‎باشد، تک جنسیتی شده‎اند.

نه دانشگاه‎ها و نه وزارت علوم هیچیک توضیح نداده‎اند که چرا رشته های تحصیلی بخصوصی را تک جنسیتی نموده اند. در بیانیه ای که روز 26 اوت منتشر گردید، سازمان سنجش آموزش کشور نحوه پوشش خبری در مورد تصمیم دانشگاه ها مبنی بر تک جنسیتی سازی رشته های درسی را مورد انتقاد قرار داده و ادعا نمود که رسانه ها و پایگاه های خبری مخالفان به غلط گزارش کرده اند که دولت، تحصیل در رشته های آموزشی بخصوصی را برای زنان ممنوع کرده است.

این سازمان ادعا نمود که تعداد کل رشته های تحصیلی در دانشگاه های سراسر کشوردر واقع 14 درصد افزایش یافته است و اینکه اکثریت وسیعی از رشته ها هنوز هم برای دانشجویان دخترو هم برای دانشجویان پسر قابل دسترسی هستند. در روز 11 سپتامبر حسین توکلی، رئیس این سازمان، اعلام نمود که نتایج آزمون های ورودی سراسری برای سال تحصیلی 13-2012 منتشر گردیده است و زنان 60 درصد دانشجویان پذیرفته شده را تشکیل می‎دهند.

اما بررسی راهنمای سازمان سنجش آموزش کشور توسط دیده بان حقوق بشر نشان می دهد که فهرست رشته های ممنوعه، شامل تعدادی از رشته های فنی و علوم کاربردی از جمله مهندسی می‎شود که بعضی از پردرآمد ترین رشته ها برای فارغ التحصیلان می‎باشند. درصد فزاینده ای از بانوان در دهه های اخیر در این رشته ها استخدام گردیده اند.

گرنتهولتز می‎گوید «به نظر نمی رسد بسیاری از این محدودیت های جنسیتی که بر روی رشته های دانشگاهی اعمال گردیده اند طرح مشخص یا بخصوصی را دنبال می کنند. بلکه نشانگر آن است که مقامات و مدیران دانشگاه ها موانع به ظاهر خودسرانه ای را تحمیل کرده اند که مانع از دسترسی دانشجویان دختر و پسر به آموزش عالی در درشته مورد علاقه شان می‎گردد.»

حق تحصیل برای همه مردم بدون هیچگونه تبعیض به وضوح در اسناد حقوقی بین المللی که توسط ایران پذیرفته یا به امضاء رسیده، تضمین شده است، که از آن جمله اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق بین المللی حقوق اجتماعی و فرهنگی، و کنوانسیون یونسکو علیه تبعیض در آموزش می‎باشند. این حق همچنین بر طبق قانون اساسی ایران تضمین گردیده است.

کمیته حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که تفسیر قطعی این میثاق را تهیه می کند، اظهار نموده است که ایران و دیگر کشورهای عضو ملزم هستند موانع اداری و نیز موانع دیگری که سبب باز داشتن زنان از شرکت کامل در تحصیل علوم می شود را از میان بردارند. این کمیته همچنین اظهار می دارد «برخورد نابرابر بر پایه دلائل ممنوعه، تبعیض آمیز محسوب خواهد شد مگر آنکه برای چنین برخورد نابرابری، توجیهی معقول و واقع گرایانه وجود داشته باشد.»

برای به دست آوردن پیشینه بیشتر در مورد تغییرات در سال‎های اخیر، لطفاً مطالب زیر را بخوانید:
برای دیدن گزارش های بیشتر سازمان دیده‎بان حقوق بشر در باره ایران، لطفاً به وبسایت زیر مراجعه نمائید:

http://www.hrw.org/en/middle-eastn-africa/iran
برای دیدن گزارش‎های بیشتر سازمان دیده بان حقوق بشر در باره حقوق زنان، لطفاً به وبسایت زیر مراجعه نمائید:

http://www.hrw.org/topic/womens-rights

برای دریافت اطلاعات بیشتر با افراد زیر تماس بگیرید:

در نیویورک، لیزل گرنتهولتز (به زبان انگلیسی):
شماره تلفن همراه 9551-326-917-1+ یا ایمیل .(JavaScript must be enabled to view this email address)

در واشنگتن دی سی، اریک گلداستاین (به زبان‎ انگلیسی):
شماره تلفن همراه 4736-519-917- 1+ یا ایمیل: .(JavaScript must be enabled to view this email address)

در نیویورک، فراز صانعی (به زبان های انگلیسی و فارسی):
شماره تلفن همراه 0153-428-310-1+ یا ایمیل: .(JavaScript must be enabled to view this email address)


پیشینه برنامه «اسلامی کردن» در دانشگاه‎ها

سازمان دیده بان حقوق بشر می گوید تک جنسیتی نمودن رشته های دانشگاهی صرفاً جدید ترین مرحله از یک سلسله اقدامات سرکوب گرایانه است که وزارت علوم به عنوان بخشی از برنامهاسلامی ساختن دانشگاه ها در طی چند سال گذشته به اجرا درآورده است.

کامران دانشجو، وزیر علوم، از زمان انتصابش در سپتامبر 2009، این سیاست را به طرز ستیزه جویانه ای دنبال نموده است و مکرراً به قانونی استناد کرده است که توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1987 به تصویب رسید و از تمام دانشگاه های می خواست که در کلاس های درس و در سراسر محیط دانشگاهی تا حد امکان، جداسازی جنسیتی را اجرا نمایند. در سال 2011 کمیسیون آموزش مجلس ایران اعلام کرد اقداماتی صورت خواهد گرفت تا جداسازی جنسیتی در تعدادی از دانشگاه ها اجرا شود.

تا کنون جداسازی جنسیتی در کلاس های درس و فضاهای عمومی در تعدادی از دانشگاه های دولتی از جمله دانشگاه های علامه طباطبائی، امیر کبیر و یزد گزارش شده است. دانشجویان در این دانشگاه ها شکایت کرده اند که جداسازی جنسیتی سبب شده که رشته های کمتری بدون تناسب تعداد نفرات، به دختران دانشجو عرضه شود و نیز تسهیلات مود استفاده بانوان دانشجو دچار ازدحام جمعیت گردد.

برنامه های جداسازی دانشجویان دختر و پسر در کلاس ها و مکان های مشترک، بر روی دانشگاه های خصوصی ایران نیز تأثیر گذاشته است. در اوت 2011 گروهی از دانشجویان متعلق به دانشکده های مختلف دانشگاه آزاد اسلامی، نامه ای به رئیس دانشگاه ارسال داشته و نسبت به طرح های جداسازی جنسیتی اعتراض کردند و وی را متهم نمودند که در پی محدود کردن حضور بانوان در آن مؤسسات می باشد.

کامران دانشجو سیاست های جدا سازی جنسیتی را علیرغم مخالفت رئیس جمهور محمود احمدی نژاد، با برخورداری از حمایت هم پیمانان رهبر علی خامنه ای در مجلس، شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس خبرگان، ارگانی که مسئول انتخاب رهبر می باشد، با فشار هر چه بیشتر به مرحله اجرا درآورده است.

در ژانویه 2011 احمدی نژاد در نامه ای به وزارت خانه های علوم و بهداشت که بر امر پذیرش دانشجو در دانشگاه های پزشکی نظارت دارند، از این وزارت خانه ها خواست سیاست های جداسازی دانشجویان دختر و پسر را اجرا نکنند. احمدی نژاد هم به بازنشستگی اجباری اساتید دانشگاه و هم به جداسازی جنسیتی در دانشگاه ها اشاره کرده و آن را «سطحی و غیر عاقلانه» خواند.

از سال 2005 مقامات ده ها استاد دانشگاه را از بعضی ازعالی ترین دانشگاه های ایران برکنار کرده و ادعا نموده اند که این افراد یا از سن بازنشستگی گذشته بودند و یا واجد شرایط لازم نبوده اند. منتقدین اظهار می کنند که مقامات این اساتید را بدلیل ریشه کن کردن نفوذ افکار سکولار و آزادیخواه در دانشگاه ها، پاکسازی نموده اند.

در طی چند سال گذشته، وزارت علوم چندین طرح دیگر را اعلان کرده که می توانند بر دستیابی زنان به آموزش عالی تأثیر منفی داشته باشند، از جمله این طرحها سهمیه بندی جنسیتی برای تحصیل در رشته های تحصیلی دانشگاهی، محدود کردن درخواست تحصیل در دانشگاه به محدوده جغرافیائی محل سکونت (بومی گزینی)، و افزایش مکان هائی در محوطه دانشگاه که باید از جهت جنسیتی مجزا باشند، از جمله کلاس های درس می باشد. برای مثال در سال گذشتهگروه های حقوق دانشجویان گزارش کردند که ده ها دانشگاه شروع به استفاده از یک سیستم سهمیه بندی نموده اند که حدوداً در 40 رشته دانشگاهی، درصد بیشتری از پذیرش دانشجو را برای دانشجویان پسر تضمین می‎کند.

سهمیه بندی هائی که تعداد پذیرش و انتخاب رشته را برای دختران دانشجو محدود می ساخت، به دنبال توصیه های صادره از مرکز پژوهش مجلس ایران صورت گرفت که ثبت نام بانوان دانشجو را به دانشگاه های محلی استان ها محدود می کرد تا عواقب مخرب ثبت نام بانوان در زندگی خانوادگی را کاهش دهد. اما مقامات در سازمان سنجش آموزش کشور و ادارت دیگر ادعا می کنند که سیاست های «اسلامی کردن» تأثیر منفی بر بانوان دانشجو ندارد، و به عنوان دلیل و شاهد، از اعلامیه ای نقل قول می کنند که می گوید زنان هنوز 60 درصد دانشجویان ورودی سال 2012 را تشکیل می دهند.

از زمانی که احمدی نژاد در سال 2005 به ریاست جمهوری رسید، کمپین گسترده تر در مورد آزادی تحصیل، علاوه بر موضوع جدا سازی جنسیتی، و بازنشستگی اجباری اساتید دانشگاه، به موضوعات زندانی نمودن فعالان دانشجوئی و محروم ساختن دانشجویان فعال سیاسی از ثبت نام در مراکز آموزش عالی و یا ادامه تحصیل در این مراکز نیز پرداخته است.

کمیته های انضباطی دانشگاه، برای زیر نظر گرفتن، معلق ساختن یا اخراج دانشجویان، مورد استفاده قرار گرفته‎اند. حضور گروه های دانشجوئی طرفدار دولت، که وابسته به بسیج، گروه شبه نظامی اسلامی تندرو، بوده‎اند، در محوطه دانشگاه ها رو به افزایش است. دانشگاه ها برنامه آموزش علوم اجتماعی که مقامات اغلب آن را به عنوان محل پرورش افکار انتقادی و «غیر اسلامی» می دانند، را کاهش داده یا محدود کرده اند. و مقامات فعالیت های گروه های مستقل دانشجوئی را که غالباً از سیاست های دولت انتقاد می کنند را، محدود ساخته اند.

در ماه آوریل اخیر، دانشجو، وزیر علوم، اعلام کرد که « کسانی که در فتنه نقش آفرین بودند در دانشگاه جایی ندارند.»




Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2018
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الكترونيك)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.