چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷ - Wednesday 14 November 2018
بازگشت به صفحه اول
 |  درباره ايران امروز  |  تماس با ايران امروز  |  آگهی در ايران امروز  | 
  |   صفحه اول   |   خبرهای روز   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   جامعه   |   محیط زیست   |   RSS   |  

وداع با ایرج گرگین؛ مراسم بزرگداشت او در واشنگتن

مراسم بزرگداشت ایرج گرگین، پیشکسوت رسانه‌ای روز یکشنبه ۲ بهمن ماه ۱۳۹۰ در دانشگاه مریلند در حومه واشنگتن با حضور جمعی از دوستان و خانواده او برگزار شد. ایرج گرگین ۲۳ دیماه در بیمارستان فیرفکس در ایالت ویرجینیا در آمریکا، پس از یک بیماری طولانی در هفتاد و هفت سالگی درگذشت. ایرج گرگین پس از پنجاه سال کار مداوم رسانه ای و تربیت چند نسل از روزنامه نگاران، الگویی برای بسیاری از آنان است.

iran-emrooz.net | Tue, 24.01.2012, 0:28

صدای آمریکا: مراسم بزرگداشت ایرج گرگین، پیشکسوت رسانه‌ای بعد از ظهر یکشنبه دوم بهمن ۱۳۹۰، در دانشگاه مریلند در نزدیکی واشینگتن دی سی برگزار شد.

ایرج گرگین، از مدیران پیشین تلویزیون ملی ایران و از نادر کارشناسان رسانه ای بود که تاسیس چندین ایستگاه رادیویی و راه اندازی و مدیریت برنامه های فراوان رادیو و تلویزیونی را در کارنامه پربار خود دارد. او صبح جمعه، ۲۳ دیماه، در سن ۷۷ سالگی بر اثر بیماری در بیمارستانی در شهر فیرفکس در ویرجینیای آمریکا درگذشت.

در این مراسم یادبود، شماری از چهره‌های فرهنگی ساکن آمریکا از جمله احمد کریمی حکاک، پژوهشگر ادبی و مدیر «مرکز روشن برای مطالعات ایرانی» در دانشگاه مریلند، منصور فرهنگ دوست ایرج گرگین و نماینده اسبق ایران در سازمان ملل متحد، و استیو فربنکس ایران‌شناس و نخستین مدیر رادیو آزادی، درباره فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای او سخنرانی کردند. ایرج گرگین بنیانگذار رادیو آزادی، بخش فارسی رادیو اروپای آزاد-رادیو آزادی بود و سال ها سردبیری این رادیوی فرهنگی را برعهده داشت.

همچنین سه تن از همکاران سابق ایرج گرگین در این مراسم سخنرانی کردند. نازی عظیما گفت ایرج گرگین، نمونه یک انسان نجیب است. امیرمصدق کاتوزیان با اشاره به تاثیر ایرج گرگین بر روزنامه نگارانی که با او همکاری داشته اند گفت «تحریریه متشخص و محترم» میراث فراموش نشدنی گرگین برای روزنامه نگاران ایرانی است.

نیما تمدن، دیگر همکار سابق ایرج گرگین در رادیوفردا با اشاره به تاثیری که او بر ارتقاء سلیقه فرهنگی مردم در چند دههه اخیر داشته است پیشنهاد کرد که فرصت مطالعاتی (فلوشیپ) ویژه ای به نام ایرج گرگین و برای حمایت از دانشجویان علوم ارتباطات ایجاد شود.

مدیریت و اجرای مراسم بزرگداشت نیز توسط فریدون فرح اندوز، گوینده پیش کسوت رسانه‌های فارسی و مدیر پیشین بخش خبر در شبکه دوم رادیو و تلویزیون ملی ایران انجام شد و در پایان مراسم «اعظم»، همسر ایرج گرگین به یاد همسرش سخنرانی کرد.

ایرج گرگین کار حرفه‌ای مطبوعاتی را همزمان با تحصیل در رشته ادبیات فارسی، در دهه ۱۳۳۰ با روزنامه کیهان آغاز کرد و مدتی نیز مدیر داخلی «کیهان فرهنگی» بود.

در اوائل دهه ۱۳۴۰ سرپرستی و مسئولیت «برنامه دوم - رادیو تهران» به ایرج گرگین واگذار شد. این رادیو با تمرکز بر مباحث فرهنگی و هنری به پایگاهی برای معرفی هنر و ادبیات جدید ایران، تئا‌تر و موسیقی جهان در کنار مسائل تاریخی و اجتماعی تبدیل شد.

چهره‌های فرهنگی و صاحب نامی مانند احمد شاملو، فروغ فرخ‌زاد، نادر نادرپور، سیمین بهبهانی، مهدی اخوان ثالث، هوشنگ نهاوندی، فرخ غفاری، فریدون رهنما، محمدجعفر محجوب، عبدالله توکل و گروهی دیگر از شاعران، نویسندگان و هنرمندان بنام در «برنامه دوم» حضور یافتند و گروهی از آنان نیز با آن همکاری کردند.

ایرج گرگین از اواسط دهه ۴۰ خورشیدی و با تاسیس تلویزیون ملی ایران مرحله دیگر از فعالیت های رسانه ای اش را آغاز کرد. او که ابتدا به عنوان گوینده و گزارشگر به تلویزیون ملی ایران پیوسته بود در سال‌های بعد سمت ‌هایی چون ریاست روابط عمومی و انتشارات، مدیریت خبر و مدیریت تولید در این سازمان را به عهده گرفت. او در این سال ها مجله «تماشا»، نشریه هفتگی سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران را نیز منتشر می کرد.

از سال ۱۳۵۵ و با تقسیم تلویزیون ایران به دو شبکه، مدیریت شبکه دو به ایرج گرگین واگذار شد. این شبکه همانند برنامه دوم رادیو تهران، بیشتر بر پخش برنامه‌های فرهنگی تمرکز داشت.

ایرج گرگین کمی بعد از وقوع انقلاب ۵۷ و خروج از ایران، رادیو امید را به عنوان یکی از نخستین رادیوهای مستقل و روزانهٔ فارسی زبان در سال ۱۳۶۱ در لس آنجلس تاسیس کرد. دانش گسترده در زمینه های مختلف فرهنگی و هنری و احاطه بر دانش رسانه با تکیه بر تحصیلات دانشگاهی و تجربه کاری، در کنار سلیقه یگانه ایرج گرگین در برنامه سازی تلویزیونی و رادیویی، از او چهره ای منحصر به فرد در عرصه مدیریت رسانه ای پدید آورد.





منصور فرهنگ


احمد کریمی حکاک


نازی عظیما


استیو فیربنکس مدیر سابق رادیوآزادی


امیرمصدق کاتوزیان


نیما تمدن


اعظم گرگین، همسر ایرج گرگین





متن گفتار اميرمصدق كاتوزيان
در يكشنبه شب ٢٢ ژانويه در گردهمايى يادبود ايرج گرگين
در دانشگاه مريلند (واشينگتن)؛


تحريريه محترم آقاى گرگين و مشكل "آدم غيرعادى"

به یاد یار مهربان، آمده‌ام که بگویم من هم از درگذشت ایرج گرگین – آقای گرگین – غمگینم و به سختی تکان خورده‌ام... و این ماتم سر آن ندارد که فروکش کند. با‌شناختی که از دو رویداد مشابه در زندگیم دارم، بر این باورم که بختک این غم، تا نفس باقی است، بر سرم سایه می‌اندازد. دیروز با پیکرش خداحافظی کردم، اما هنوز باورم نمی‌شود، کسی که تا همین دو هفته پیش در بیمارستان، از برنامه‌های آینده می‌گفت، از میان ما رفته باشد.

ایرج گرگین – آقای گرگین – خود خوب می‌دانست که برایم اُسوه بود؛ از‌‌ همان ده سالگی که با صدایی مخملین و گوش نواز و برنامه‌هایی چشم نواز و آگاهی دهنده، میهمان هر روزه خانه‌مان بود. و بعد، در زمان حکمفرمایی قهر و یأس در آغاز دهه ۱۳۶۰ وقتی ناگهان جلوه‌ای از امید و آشتی را در مدت کوتاه اقامتم در لس‌آنجلس در رادیو امید یافتم. و بعد‌تر، وقتی ۲۲ سال پیش در دانشگاه برکلی در یک کنفرانس ایران‌شناسی درخواست گفت‌و‌گو با من را (که چند هفته‌ای بود کار داوطلبانه رادیویی را در مرکز امریکا آغاز کرده بودم) پذیرفت.‌‌ همان گفت‌و‌گویی که درباره رسانه‌های فارسی زبان در مهاجرت بود که سر آغاز یک همکاری ۱۰ ساله رادیویی از راه دور شد. تا آخر سر که هنگام دعوت دکتر استیون فیربنکس (رئیس و بنیانگذار رادیو آزادی) برای پیوستن به این نهاد، فقط پس از آنکه مطمئن شدم سردبیر آن ایرج گرگین – آقای گرگین – است، به عشق او و باور به حرفه‌ای بودن کار، ۱۳ سال پیش مقیم پراگ شدم.

ما کم و بیش کسانی را می‌شناسیم که قدر می‌دانیم یا نمی‌دانیم. اما تک و توک‌اند کسانی که، هر چه بیشتر می‌شناسیمشان، بیشتر قدرشان را می‌دانیم. حکایت ارزش ایرج گرگین – آقای گرگین – است که پس از همکاری روزانه در پراگ بیش از پیش برایم اشکار شد.

با آراستگی و پیراستگی، وقار و متانت، و کم‌گویی و گزیده‌گویی او قبلاً هم آشنا بودم. اما کار در تحریریه‌ای محترم که او در پراگ بنیان گذاشت، تجربه‌ای تازه بود. تحریریه‌ای که هر روز، با خوشرویی و جدیت توأمان سردبیر، در جلسه صبحگاهی آغاز می‌شد؛ به نوبت از یک سوی میز مستطیل شکل به سوی دیگر، به یکایک همکاران از کوچک تا بزرگ و از تازه کار تا مجرب، فرصت مساوی می‌داد برای مرور خبر‌ها، طرح پیشنهاد‌ها و نقد و بررسی. جلسه‌ای که اگر در آن خبری یا نکته‌ای از قلم افتاده بود، بدون خودنمایی، ایرج گرگین – آقای گرگین – آن را بر مجموعه پیشنهاد‌ها می‌افزود و آنان را تنها بر اساس اولویت خبری رده‌بندی می‌کرد.

تحریریه ایرج گرگین – آقای گرگین – محترم بود چون بنای گزینش و چیدن همکاران در کار گروهی تنها شایستگی، توانایی، قابلیت و صلاحیت بود و بس. انتخابش بر اساس معیار و ضوابط بود. مناسبات فردی را در این گونه گزینش‌ها دخالت نمی‌داد و بدون در نظر گرفتن روابط شخصی، کار خوب را تشویق و کار بد را گوشزد می‌کرد. هنوز از استودیو خارج نشده بودی، حضوراً یا تلفنی دست مریزاد می‌گفت – یا تذکر می‌داد.

تحریریه ایرج گرگین – آقای گرگین – محترم بود چون همکاران عموماً حس می‌کردند احترامشان رعایت می‌شود، از بحث و تبادل نظر روزانه می‌آموزند و خرده گیریهای دیگر همکاران و به ویژه سردبیر، نگاه‌شان را صیقل می‌دهد. در این تحریریه به ندرت اتفاق می‌افتاد که کسی حرف همکاری را قطع کند یا در حرف او بپّرد.

تحریریه ایرج گرگین – آقای گرگین – محترم بود چون به شنونده احترام می‌گذاشت، مخاطب را به ارقام و آمار و چهارعمل اصلی فرو نمی‌کاست؛ اگر بنا بود مخرج مشترکی گرفته شود، به کوچک‌ترین مخرج مشترک قانع نبود و به بزرگ‌ترین آن می‌اندیشید. می‌گفت به جای این چیز‌ها باید به فکر رسانۀ خوب و رادیوی خوب بود و برنامه خوب مخاطبش را پیدا می‌کند. بر این باور بود که انبوه شنوندگان فرهیخته بزرگ و کوچک و جوان و پیر از ما انتظار دارند که جدی گرفته شوند.

نه عوامفریب بود نه فریفته عوام. می‌پنداشت که ارائه برنامه عامه‌پسند اهانت به آن شنوندگانی است که تازه به جمع مخاطبان پیوسته‌اند... حتی در پرت افتاده‌ترین روستا. از سوی دیگر، بر آن بود که نباید کار رادیو و رسانه را با فرهنگستان و کار واژه سازی اشتباه گرفت. از همین رو به کاربرد زبان معیار در نگارش، و صمیمیت در لحن بیان، اهمیت می‌داد.

در کنار صحت، دقت و سرعت، به گونه‌ای استثنایی بر رعایت تعادل و توازن و انصاف در گزارشگری تأکید داشت. تشویق‌مان می‌کرد که نظر خود را در گزارش، و حتی در پیش کشیدن پرسش، دخالت ندهیم. به ویژه وقتی برای نهادی کار می‌کنیم که با بودجه خارجی سر پا ایستاده است؛ چه مخاطبان در ایران ممکن است گفته گوینده، گزارشگر یا مجری را به حساب سیاست دولت این یا آن کشور دیگر بگذارند.

تحریریه محترم ایرج گرگین – آقای گرگین – بر آن بود که عمر خبر و رویدادهای روز کوتاه است اما مانا‌ترین و اثرگذار‌ترین بخش تولید رسانه‌ای برنامه‌های فرهنگی است. اعم از ادب، هنر، تاریخ – و همه این‌ها در جهانی که مرز‌ها در آن کمرنگ‌تر می‌شود.

هر کدام از صفات ستوده‌ای که در این مختصر بر زبان آمد، به تنهایی کافی است تا از یک روزنامه‌نگار چهره‌ای شاخص بسازد، اما جمیع این صفات به اضافه ابتکار او در روزهای پیش از انقلاب در ایجاد ارتباط مستقیم و متقابل مخاطبان و مسئولان در حد ممکن، و ایجاد فضای گفت‌و‌گو و نقد خالی از دشنام و اهانت در خارج، از ایرج گرگین – آقای گرگین – سردبیری استثنایی ساخته بود. همین مسئله ایرج گرگین – آقای گرگین – را با مشکل «آدم غیرعادی» بودن روبه‌رو کرده بود.

درک «آدم‌های غیر عادی» مثل ایرج گرگین – آقای گرگین – حتی برای آدم‌هایی با حسن نیت همیشه کار آسانی نیست. بگذریم از اینکه وجود و حضور و حیات آنان برای بسیاری اسباب دردسر و مایه حسادت است. به طوری که اگر به فرهیختگی‌اش نشد به سخت گیری‌اش ایراد می‌گیرند، اگرنه به میانه روی‌اش خرده می‌گیرند و اگر به آن هم نشد به سن و سالش بند می‌کنند. «آدم‌های غیر عادی» همیشه تبعیدی‌اند -- چه در وطن و چه در مهاجرت.

همین است که تک و توک آدم‌هایی مثل ایرج گرگین – آقای گرگین – تا زنده‌اند برخی برایشان پشت پا می‌گیرند و وقتی چشم از جهان فرو بستند می‌گویند قهرمان دوی با مانع بود. ایرج گرگین – آقای گرگین – اما از کنار این‌ها می‌گذشت، شوکران نامردمی‌ها را سر می‌کشید و بدون تلخکام شدن چشم به امید، آزادی و مخاطبانش در ایران می‌دوخت.


تحریریه ایرج گرگین – آقای گرگین – به این دلایل محترم بود.

ایرج گرگین – آقای گرگین – به این دلایل برایم اُسوه بود.

شنیدم که جایی گفته بود «مصدق مثل برادر کوچک من است». اگر راوی درست گفته باشد، این برادر در غم همه شما سهیم است. اگر راوی درست گفته باشد، امشب باغمی سنگین تنها از این شادمانم که می‌توانم خود را در غم خواهران و برادران دیگرش، ایران، آصفه، عاطفه، هوشنگ و جمشید شریک بدانم و همراه با مریم و سروآزاد مانند عضوی از خانواده با پسرش افشین و همسرش اعظم که (۱۳ سال پر بار را در کنارشان گذرانده‌ام) بگویم:

بیا سوته دلان گردهم آییم
که حال سوته دل، دل سوته دانه




Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2018
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الكترونيك)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.