صدای حق حیات از مجلس ملی فرانسه

گزارشی از نشست «نه به اعدام در ایران»
در پارلمان فرانسه با همکاری «کنگره آزادی ایران»

روز دوشنبه، ۲۹ ژوئن، مجلس ملی فرانسه میزبان یکی از مهم‌ترین نشست‌های بین‌المللی در حمایت از مردم ایران بود؛ نشستی با عنوان «نه به اعدام در ایران» که به دعوت گروه دوستی فرانسه و ایران در پارلمان فرانسه و با همکاری کنگره آزادی ایران برگزار شد.

این نشست، صرفاً یک برنامه سیاسی یا دیپلماتیک نبود؛ بلکه تلاشی بود تا در روزهایی که گفت‌وگوهای جهانی درباره ایران بیش از هر چیز بر پرونده‌های امنیتی، هسته‌ای و تحولات منطقه‌ای متمرکز شده است، مهم‌ترین مسئله، یعنی حق حیات، کرامت انسانی و حقوق بشر، بار دیگر در مرکز توجه قرار گیرد.

در این همایش، شخصیت‌های برجسته سیاسی و حقوق بشری از جمله یائل برون-پیوه، رئیس مجلس ملی فرانسه، فرانسوا اولاند، رئیس‌جمهور پیشین فرانسه، تیو دوشار، رئیس گروه دوستی فرانسه و ایران، نمایندگان احزاب مختلف، اعضای کنگره آزادی ایران، خانواده‌های دادخواه، زندانیان سیاسی سابق، فعالان حقوق بشر و شمار زیادی از ایرانیان و فرانسویان حامی آزادی حضور داشتند.

سخنان یائل برون-پیوه، رئیس مجلس ملی فرانسه، یکی از مهم‌ترین بخش‌های این نشست بود. او با اشاره به ایستادگی مردم ایران، به‌ویژه جنبش «زن، زندگی، آزادی»، گفت:

«تا زمانی که من رئیس مجلس ملی فرانسه باشم، درهای این پارلمان به روی مردم ایران و مدافعان آزادی و حقوق بشر باز خواهد بود. مجلس ملی فرانسه در کنار مردم ایران خواهد ایستاد.»

این سخنان، تنها یک موضع‌گیری سیاسی نبود؛ بلکه پیامی روشن از همبستگی با مردمی بود که سال‌ها برای آزادی، عدالت و کرامت انسانی هزینه داده‌اند.

در این نشست، علاوه بر شخصیت‌های سیاسی و پارلمانی، شمار زیادی از فعالان حقوق بشر، خانواده‌های دادخواه، کنشگران مدنی و سیاسی، زندانیان سیاسی سابق و خانواده‌های زندانیان سیاسی، در کنار مهمانان دعوت‌شده حضور داشتند و در پنل‌های تخصصی مختلف، درباره وضعیت زندانیان سیاسی، موج فزاینده اعدام‌ها، نقض حقوق بشر و تجربه‌ها و روایت‌های شخصی خود از رنج، مقاومت و دادخواهی سخن گفتند؛ روایت‌هایی که تصویری روشن از واقعیت امروز ایران و ضرورت همبستگی جهانی برای توقف اعدام‌ها ارائه کرد.

اما شاید تأثیرگذارترین لحظه این نشست، زمانی بود که «لوئی آرنو»، شهروند فرانسوی و زندانی سابق زندان اوین، پشت تریبون قرار گرفت.

او که نزدیک به دو سال را در زندان اوین گذرانده است، با صدایی آکنده از اندوه، از روزهایی گفت که هرگز از حافظه‌اش پاک نخواهد شد؛ روزهایی که شاهد انتقال زندانیان به سوی چوبه دار بود.

او با تأثر از محسن شکاری، جوان ۲۳ ساله‌ای که پس از اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» اعدام شد، و پدرام مدنی، دوست  هم‌بند خود که بعدها اعدام شد، یاد کرد و گفت:

«در زندان اوین با انسان‌هایی آشنا شدم که برای آزادی و کرامت انسانی ایستادگی می‌کردند. شجاعت آنان برای من الهام‌بخش بود. من دوستان زیادی در آنجا پیدا کردم؛ اما بعدها خبر اعدام برخی از آنان را شنیدم. این درد را هرگز فراموش نخواهم کرد.»

او در ادامه افزود:

«در این دو سال، خود را بخشی از رنج مردم ایران احساس کردم. امروز در برابر پارلمان فرانسه یک مسئولیت اخلاقی دارم. نمی‌توانم چشمانم را بر آنچه دیده‌ام ببندم، آن هم وقتی می‌دانم هزاران نفر کشته شده‌اند، زندانی هستند یا در معرض اعدام قرار دارند. به همین دلیل تصمیم گرفتم صدای خود را در حمایت از مردم ایران و زندانیان سیاسی بلند کنم.»

سکوت سنگین حاکم بر سالن، نشان می‌داد که روایت او تنها یک خاطره شخصی نیست؛ بلکه روایتی از رنج هزاران انسانی است که قربانی خشونت و سرکوب شده‌اند.

یکی دیگر از مهم‌ترین بخش‌های این نشست، اعلام حمایت ۷۵ نماینده از هشت جریان سیاسی مجلس ملی فرانسه از زندانیان سیاسی و عقیدتی ایران بود.

خانم آیدا هادی‌زاده، که نقش اصلی در برنامه‌ریزی، هماهنگی و برگزاری این نشست در مجلس ملی فرانسه را بر عهده داشت، در حضور نمایندگان، شخصیت‌های سیاسی و رسانه‌ها به‌صورت رسمی اعلام کرد که ۷۵ نماینده از هشت جریان سیاسی مجلس ملی فرانسه، حمایت و کفالت سیاسی زندانیان سیاسی و عقیدتی ایرانِ در معرض خطر اعدام را پذیرفته‌اند.

این اقدام با هدف ایجاد حمایت پارلمانی و کفالت سیاسی از زندانیان سیاسی و عقیدتی ایران، جلب توجه افکار عمومی و رسانه‌های بین‌المللی و افزایش فشارهای دیپلماتیک برای جلوگیری از اجرای احکام اعدام انجام شد؛ اقدامی که می‌تواند در نجات جان بسیاری از زندانیان نقش مؤثری ایفا کند.

نهمین کنگره جهانی علیه مجازات اعدام

هم‌زمان با این نشست، نهمین کنگره جهانی علیه مجازات اعدام نیز در پاریس آغاز به کار کرد؛ رویدادی که به میزبانی سازمان «با هم علیه مجازات اعدام» (ECPM) برگزار می‌شود و یکی از مهم‌ترین گردهمایی‌های جهانی جنبش لغو مجازات اعدام به شمار می‌رود.

در مراسم افتتاحیه، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، با تأکید بر اینکه مجازات اعدام باید در سراسر جهان متوقف شود، از جامعه جهانی خواست در برابر این مجازات غیرانسانی سکوت نکند. او همچنین به وضعیت ایران اشاره کرد و خواستار توجه بیشتر به نقض حقوق بشر در این کشور شد.

همچنین فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، و ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، نگرانی عمیق خود را نسبت به استفاده جمهوری اسلامی از مجازات اعدام به‌عنوان ابزاری برای سرکوب جامعه ابراز کردند.

پیام مشترک همه این نشست‌ها روشن بود:

▪️حق زندگی، قابل معامله نیست.
▪️اعدام، تنها پایان زندگی یک انسان نیست؛ پایان رؤیاهای یک خانواده، خاموش شدن صدای یک نسل و زخمی عمیق بر وجدان بشریت است.
▪️نشست مجلس ملی فرانسه، پایان یک مسیر نبود؛ بلکه آغاز راهی بود که باید با قدرت بیشتری ادامه یابد.
▪️راهی که می‌گوید «نه به اعدام» فقط یک شعار نیست؛ تعهدی انسانی برای دفاع از ارزش جان انسان‌هاست.
▪️جنبش «زن، زندگی، آزادی» نیز تنها یک شعار اعتراضی نیست؛ صدای ملتی است که آزادی، عدالت و کرامت انسانی را حق طبیعی خود می‌داند.

پس از پایان نشست پارلمان فرانسه، در همان محل پنلی با عنوان «عدالت انتقالی» به مدیریت خانم رها بحرینی و با همکاری مرکز عدالت انتقالی برای ایران و چشم‌انداز ایران دموکراتیک فراگیر برگزار شد که در آن نقش دادخواهی، راهنمای عدالت انتقالی برای ایران، و چشم‌انداز، وظایف و حوزه‌های فعالیت این روند توضیح داده شد.

روز دوشنبه، ۲۹ ژوئن، برای مردم ایران و همه آزادی‌خواهان جهان، تنها یک روز در تقویم نبود؛ روزی بود که صدای مردم ایران از قلب یکی از مهم‌ترین نهادهای دموکراتیک اروپا طنین‌انداز شد.

و شاید مهم‌ترین پیام این روز، همان جمله‌ای باشد که در تمام سخنرانی‌ها تکرار شد:

این تازه آغاز راه است. تا زمانی که طناب دار بر فراز جان انسان‌ها سایه افکنده است، تا زمانی که جوانان ایران به جرم آزادی‌خواهی جان خود را از دست می‌دهند، و تا زمانی که مادران چشم‌انتظار بازگشت فرزندانشان هستند، مسئولیت همه ما ادامه دارد.

نه به اعدام؛ آری به زندگی، آزادی و کرامت انسانی.
بهروز اسدی، فعال حقوق بشر، سخنگوی انجمن «زن، زندگی، آزادی» در آلمان و یکی از دعوت‌شدگان به نشست مجلس ملی فرانسه

اسماعیل عبدی، فعال برجسته جامعه معلمان، فعال مدنی و زندانی سیاسی سابق جمهوری اسلامی  و مدیر اجرایی کنگره آزادی ایران، لوئیس آرنود، زندانی فرانسوی سابق جمهوری اسلامی و بهروز اسدی، فعال حقوق بشر