توافق آمریکا و ایران: توقف حملات و دیدار در قطر

باراک راوید / اکسیوس

به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، ایالات متحده و ایران توافق کرده‌اند حمله به یکدیگر را متوقف کنند؛ در حالی که دو طرف قصد دارند روز سه‌شنبه در پایتخت قطر دیدار کنند تا اختلافات خود بر سر تنگه هرمز را حل‌وفصل کنند.

اهمیت موضوع: این آتش‌بس تنها ۱۱ روز از عمرش می‌گذرد و همین حالا نیز با ازسرگیری حملات از سوی هر دو طرف و تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به ازسرگیری جنگ و «تکمیل کار»، در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد.

ازسرگیری درگیری‌ها ناشی از تفسیرهای متفاوت از «یادداشت تفاهم» (MOU) برای پایان دادن به جنگ بوده است — به‌ویژه در مورد مفاد مربوط به تنگه هرمز.

آخرین تحولات: یک مقام ارشد آمریکایی به آکسیوس گفت: «ما تصمیم گرفتیم تمام فعالیت‌های کینتیک را متوقف کنیم» — اصطلاحی نظامی که به حملات و سایر اقدامات تهاجمی اشاره دارد.

یک مقام دیگر آمریکایی نیز به آکسیوس گفت هر دو طرف «فعلاً» از درگیری عقب‌نشینی خواهند کرد و «کشتی‌ها می‌توانند آزادانه تردد کنند»، در حالی که مذاکرات فنی قرار است ادامه یابد.

هر دو مقام آمریکایی و یک منبع سوم آگاه از موضوع، برگزاری نشست برنامه‌ریزی‌شده روز سه‌شنبه را تأیید کردند.

مرور سریع: بر اساس یادداشت تفاهم، ایران متعهد شده است نهایت تلاش خود را برای تضمین عبور ایمن کشتی‌های تجاری از تنگه به کار گیرد. در مقابل، آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کرده است.

در جریان مذاکرات هفته گذشته در سوئیس، هیئت آمریکایی — به ریاست معاون رئیس‌جمهور ونس — با ایران بر سر ایجاد یک «خط تماس مستقیم» میان ارتش آمریکا و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) به توافق رسیدند تا تردد در تنگه هماهنگ شود.

با این حال، تا روز شنبه این «خط تماس» هنوز عملیاتی نشده بود، در حالی که ایران بار دیگر اعلام کرد کشتی‌ها باید برای عبور هماهنگی انجام دهند.

وضعیت کنونی: به گفته یک منبع آگاه، قرار بود مذاکرات روز سه‌شنبه در ابتدا در سوئیس و با تمرکز بر برنامه هسته‌ای ایران برگزار شود، اما تشدید تنش‌ها باعث تغییر محل برگزاری و تمرکز مذاکرات بر تنگه هرمز شد.

به گفته یک مقام آمریکایی و یک منبع مطلع، انتظار می‌رود نیک استوارت، رئیس تیم فنی آمریکا، در این مذاکرات شرکت کند.

کاخ سفید بلافاصله به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد.