تیم ملی ایران از جام جهانی حذف شد

طارق پنجه / نیویورک تایمز / ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶

یکی از پرتنش‌ترین ماجراجویی‌های سیاسی در تاریخ معاصر ورزش، شنبه‌شب با حذف لحظه‌آخری ایران از جام جهانی به پایان رسید.

ایران نخستین تیم در تاریخ این رقابت‌ها بود که در حالی در مسابقات حضور داشت که با یکی از کشورهای میزبان در جنگ به سر می‌برد. حذف این تیم، که با نتیجه دیداری رقم خورد که خودش در آن بازی نکرد، پایانی بود بر ماه‌ها بلاتکلیفی، اتهام‌زنی و اعتراض که سفر ایران در جام جهانی را تحت‌الشعاع قرار داده بود.

نخست، این پرسش مطرح بود که آیا ایران اصلاً در مسابقات شرکت خواهد کرد یا نه. پس از حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، پیام‌های ضدونقیضی هم از تهران و هم از واشنگتن در این باره منتشر شد.

تیم ملی هفته‌ها پس از تعلیق لیگ داخلی ایران به دنبال آغاز جنگ، در جنوب ترکیه اردو زد. سردرگمی بر سر این بود که آیا به تیم ایران اجازه ورود به ایالات متحده داده می‌شود یا نه؛ جایی که قرار بود هر سه بازی مرحله گروهی‌اش در آن برگزار شود و انتظار داشت کمپ اصلی‌اش نیز همان‌جا باشد.

سپس تجربه خود تیم در این تورنمنت بود؛ جایی که بازی‌هایش در فضایی برگزار شد که نمونه‌اش به‌ندرت، اگر نگوییم هرگز، در جام جهانی دیده شده بود.

در دو بازی ایران در لس‌آنجلس، حضور گسترده ایرانیان مقیم این شهر هر مسابقه را برای تیم به یک بازی خانگی بدل کرد، اما همزمان به فرصتی برای اعتراض به دولت تهران نیز تبدیل شد. سرود ملی ایران با صدای بلند هو شد. هواداران نمادهای مخالفت مانند پرچم‌ها و تی‌شرت‌هایی با نشان‌های حکومت پیش از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ را بر تن داشتند؛ حتی در حالی که تیم را با شور و هیجان تشویق می‌کردند.

فضای مشابهی در آخرین بازی ایران در سیاتل در روز جمعه نیز حاکم بود.

هر سه بازی با نتیجه تساوی به پایان رسید.

این سفر همچنین پرماجرا بود، چرا که ایالات متحده محدودیت‌هایی برای مدت اقامت تیم در این کشور اعمال کرد. در نهایت تیم مجبور شد کمپ خود را در تیخوانا، نزدیک مرز آمریکا و مکزیک، برپا کند و درخواست ویزای آمریکای برخی از مقامات و اعضای کادر پشتیبانی‌اش رد شد.

یکی از نکات مثبت این بود که تیم در مکزیک، و به‌ویژه در تیخوانا که موقتاً خانه‌اش شده بود، محبوبیت فوق‌العاده‌ای پیدا کرد. سیاستمداران ارشد به دیدارشان آمدند و رئیس‌جمهور مکزیک نیز از آن‌ها دلگرمی داد. هر روز جمعیت زیادی از علاقه‌مندان، از جمله گروه‌های ماریاچی، برای تشویق بازیکنان ایرانی که راهی محل تمرین خود بودند، جمع می‌شدند.

تیم روز شنبه را در تیخوانا به تماشای آخرین بازی‌های مرحله گروهی گذراند. پس از مشخص شدن نتایج — گلی در ثانیه‌های پایانی که بازی اتریش و الجزایر را ۳-۳ کرد و ایران را از گردونه رقابت‌ها حذف نمود — فدراسیون فوتبال ایران بیانیه‌ای صادر کرد که تجربه دوگانه تیم در آمریکای شمالی را به تصویر می‌کشید.

فدراسیون بار دیگر از رفتار ایالات متحده انتقاد کرد و آن را «ناعادلانه و غیرورزشی» خواند. این احساسات صبح یکشنبه در پست‌های هواداران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی نیز بازتاب داشت.

فدراسیون همچنین از مکزیک تمجید کرد.

در این بیانیه آمده بود: «شما با سخاوت و مهمان‌نوازی صمیمانه از ما استقبال کردید و کاری کردید که احساس کنیم در خانه هستیم. ما همواره قدردان مردم بزرگ و سخاوتمند مکزیک، و همچنین دولت مکزیک، به‌خاطر مهمان‌نوازی و احترامشان خواهیم بود.»

حذف ایران پایانی بود بر یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های مرتبط با جام جهانی برای نهاد حاکم بر فوتبال جهان، فیفا. این سازمان تلاش می‌کرد هم روابط خوبی با دولت آمریکا حفظ کند — جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، بارها خود را دوست رئیس‌جمهور ترامپ خوانده است — و هم به وعده‌هایش برای برگزاری رقابتی عادلانه برای ایران پایبند بماند.

مهدی طارمی، کاپیتان ایران، پس از آخرین بازی تیم که با تساوی ۱-۱ مقابل مصر همراه بود، توجه‌ها را به فیفا و آقای اینفانتینو جلب کرد.

آقای طارمی روز جمعه به خبرنگاران گفت: «این یک جام جهانی فاجعه‌بار است؛ یک فاجعه. فیفا باید همه مشکلات اینجا را حل می‌کرد، اما متأسفانه از همان ابتدا نتوانستند این کار را انجام دهند.»

فیفا به این انتقاد پاسخی نداد.