اسرائیل و لبنان «توافق چارچوب» امضا کردند

خبرگزاری آسوشیتدپرس / ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه در کنار سفیران اسرائیل و لبنان در واشنگتن از امضای یک «توافق چارچوب» میان دو کشور خبر داد؛ توافقی که به گفته مقام‌های آمریکایی، نخستین گام در مسیر دستیابی به صلح پس از ماه‌ها درگیری میان اسرائیل و گروه حزب‌الله لبنان به شمار می‌رود.

این توافق بدون حضور حزب‌الله منعقد شده است؛ موضوعی که واکنش تند یکی از مقام‌های این گروه در لبنان را در پی داشت و او هشدار داد که اجرای آن می‌تواند به جنگ داخلی منجر شود. وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد این چارچوب، سازوکاری برای خلع و برچیدن ساختار نظامی حزب‌الله و همچنین بازپس‌گیری مناطقی از خاک لبنان که در جریان نبردها به تصرف نیروهای اسرائیلی درآمده‌اند، ایجاد می‌کند.

بر اساس اعلام وزارت خارجه آمریکا، واشنگتن اجرای این توافق را از طریق یک نهاد تازه‌تأسیس با عنوان «گروه هماهنگی نظامی برای لبنان» تسهیل خواهد کرد و همزمان ۱۰۰ میلیون دلار کمک‌های بشردوستانه نیز اختصاص می‌دهد.

وزارت امور خارجه آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: «برای لبنان، این چارچوب مسیری واقعی برای خروج از بحرانی طولانی‌مدت فراهم می‌کند و برای اسرائیل نیز راهکاری قابل راستی‌آزمایی برای رفع تهدید مستمر در مرزهای شمالی‌اش ایجاد می‌کند.»

این توافق روز جمعه در واشنگتن و در حضور مارکو روبیو، توسط یخیئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، و ندا حماده معوض، سفیر لبنان در آمریکا، امضا شد.

یخیئل لایتر گفت هدف نهایی این چارچوب، دستیابی به صلح میان دو کشور است.

او افزود: «پیام ما این است که می‌خواهیم لبنان را در آغوش بگیریم. آرزوی ما این است که بتوانیم سوار خودرو شویم، از تل‌آویو به بیروت برویم و مردم بیروت نیز بتوانند به تل‌آویو سفر کنند. مقصد نهایی ما همین است و می‌خواهیم به آن برسیم.»

لایتر تأکید کرد تحقق این هدف به خلع سلاح و برچیده شدن حزب‌الله بستگی دارد؛ اقدامی که به گفته او زمینه خروج نیروهای اسرائیلی و بازگشت کامل حاکمیت لبنان را فراهم خواهد کرد.

وی گفت: «در واقع همه چیز به ارتش لبنان بستگی دارد؛ به حمایتی که ارتش لبنان از سوی آمریکا دریافت خواهد کرد، و ما معتقدیم این حمایت قوی خواهد بود.»

ندا حماده معوض نیز اظهار داشت این چارچوب «نخستین گام در مسیر احیای حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان، برقراری آتش‌بسی دائمی و نهایی، فراهم کردن امکان بازگشت مردم به سرزمین‌هایشان و ایجاد شرایطی است که همه لبنانی‌ها در صلح، امنیت و رفاه زندگی کنند.»

مقام حزب‌الله: سلاح خود را زمین نخواهیم گذاشت

دور تازه درگیری‌ها زمانی آغاز شد که حزب‌الله چند روز پس از آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران در ۲۸ فوریه، راکت‌هایی به سوی اسرائیل شلیک کرد. اسرائیل در واکنش به لبنان حمله کرد و دامنه حضور و کنترل خود را گسترش داد.

از ماه مارس تاکنون، حملات اسرائیل به لبنان بیش از چهار هزار کشته بر جای گذاشته است. همچنین دست‌کم ۳۷ نظامی اسرائیلی نیز در جریان نبردها در لبنان یا شمال اسرائیل کشته شده‌اند.

مقام‌های لبنانی اعلام کرده‌اند که خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان، اولویت اصلی بیروت در مذاکرات بوده است؛ در مقابل، مقام‌های اسرائیلی خلع سلاح حزب‌الله مورد حمایت ایران را در اولویت قرار داده‌اند.

مذاکرات میان اسرائیل و لبنان جدا از توافق موقت هفته گذشته میان رهبران آمریکا و ایران برای پایان دادن به درگیری‌ها در جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. آن توافق، یک دوره ۶۰ روزه را برای مذاکره درباره موضوعات کلیدی، از جمله آینده برنامه هسته‌ای تهران، تعیین کرده است؛ برنامه‌ای که به گفته منتقدان ممکن است اهداف نظامی داشته باشد، هرچند ایران این ادعا را رد می‌کند.

دولت لبنان تمایلی نداشت که ایران از جانب این کشور مذاکره کند و پس از آغاز جنگ اخیر میان اسرائیل و حزب‌الله، مذاکرات مستقیم خود را با اسرائیل آغاز کرد. حزب‌الله در این گفت‌وگوها حضور نداشت. این مذاکرات پیش‌تر به چند توافق آتش‌بس انجامیده بود که هیچ‌یک در عمل اجرا نشد.

به نظر می‌رسد حزب‌الله با هر طرحی که شامل خلع سلاح این گروه در سراسر لبنان باشد، مخالفت خواهد کرد. این گروه همواره تأکید کرده است که طبق توافق‌های پیشین و قطعنامه‌های سازمان ملل، تنها موظف به خلع سلاح در منطقه جنوب رود لیتانی، در نزدیکی مرز لبنان و اسرائیل، است.

حسن فضل‌الله، عضو فراکسیون پارلمانی حزب‌الله، در گفت‌وگو با شبکه پان‌عربی «المیادین» مستقر در بیروت، بار دیگر موضع این گروه را تکرار کرد و گفت حزب‌الله با مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل مخالف است و هرگز سلاح خود را تحویل نخواهد داد.

فضل‌الله افزود: «مقام‌های لبنانی تنها در صورتی قادر به اجرای توافق امضاشده در واشنگتن خواهند بود که با حمایت آمریکا کشور را به سمت جنگ داخلی ببرند.»

او همچنین توافق واشنگتن را «تلاشی برای منحرف کردن روند اسلام‌آباد» توصیف کرد؛ اشاره‌ای به مذاکرات آمریکا و ایران.

اسرائیل «مناطق آزمایشی» در لبنان ایجاد می‌کند

نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، در بیانیه‌ای اعلام کرد این توافق «با هدف تحقق خروج نیروهای اسرائیلی از تمامی اراضی لبنان، بازگرداندن حاکمیت دولت بر این مناطق و تسهیل بازگشت شهروندان به خانه‌هایشان» تنظیم شده است.

او افزود که لبنان بر اساس این توافق متعهد می‌شود «از طریق نیروهای مسلح خود، حاکمیت دولت را بر سراسر خاک کشور گسترش دهد.»

جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، نیز روز چهارشنبه در دیدار با هیأتی از نمایندگان پارلمان بریتانیا اعلام کرده بود که پیشنهاد ایجاد «مناطق آزمایشی» ــ مناطقی که قرار است ارتش لبنان کنترل کامل آنها را همزمان با خروج نیروهای اسرائیلی در دست بگیرد ــ در حال بررسی است و منتظر تأیید طرف اسرائیلی است.

یک مقام اسرائیلی که به دلیل نداشتن مجوز گفت‌وگو با رسانه‌ها نخواست نامش فاش شود، گفت مذاکرات مستقیم با لبنان شامل گفت‌وگو درباره استقرار مجدد نیروهای اسرائیلی پس از پاکسازی جنوب لبنان از زیرساخت‌های حزب‌الله و خلع سلاح این گروه نیز می‌شود.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز جمعه در پیامی ویدئویی این توافق چارچوب را «دستاوردی بزرگ» برای اسرائیل توصیف کرد.

او گفت: «مهم‌ترین نکته این است که اسرائیل در منطقه امنیتی جنوب لبنان باقی خواهد ماند. این یک دستاورد بزرگ است و تا زمانی که حزب‌الله خلع سلاح نشده و همچنان تهدیدی علیه اسرائیل باشد، این وضعیت حفظ خواهد شد.»

نتانیاهو همچنین گفت اسرائیل به ارتش لبنان اجازه داده است مقدمات در اختیار گرفتن کنترل برخی مناطق را آغاز کند و همزمان ارتش اسرائیل در حال ایجاد دو «منطقه آزمایشی» است.

وی افزود: «بخش کوچکی از این مناطق در محدوده منطقه امنیتی گسترش‌یافته‌ای قرار دارد که طی دو هفته گذشته ایجاد کردیم و ارتش اسرائیل به‌صراحت اعلام کرده است که نیازی به حفظ آن ندارد. به عبارت دیگر، ما در تمام مدت منطقه امنیتی اصلی را که خارج از برد موشک‌های ضدتانک قرار دارد، حفظ خواهیم کرد.»