صدای اسلحه در تلویزیون و خیابان‌های ایران

متیو چنس / سی‌ان‌ان

با فرارسیدن شب بر پایتخت گسترده ایران، و محو شدن قله‌های برفی رشته‌کوه البرز در تاریکی، هزاران ایرانی به‌طور منظم به خیابان‌ها می‌آیند تا در تجمع‌های حکومتی شرکت کنند؛ تجمع‌هایی که با هدف بسیج حامیان علیه ایالات متحده برگزار می‌شود.

نزدیک میدان تجریش، در یکی از محله‌های مرفه تهران، شعار همیشگی «مرگ بر آمریکا» بر فراز دریایی از پرچم‌های ایران طنین‌انداز است، در حالی که دستفروشان در خیابان چای و یادگاری‌هایی مانند کلاه‌های بیسبال میهن‌پرستانه و نشان‌های مختلف را به جمعیت مشتاق می‌فروشند.

دختری جوان به نام تیانا که عینکی به رنگ پرچم ایران به چشم داشت، در میان فریادهای کرکننده شعارها به من گفت: «من کاملاً آماده‌ام جانم را برای کشورم و مردمم فدا کنم.»

او افزود: «همه مردم، کل ارتش و همه فرماندهان ما هم آماده‌اند جان‌شان را فدا کنند و با تمام وجود بجنگند»، و تازه‌ترین تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر ازسرگیری اقدام نظامی را بی‌اهمیت دانست.

ترامپ روز یکشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «برای ایران، ساعت در حال تیک‌تاک است و بهتر است خیلی سریع دست به کار شوند، وگرنه چیزی از آن‌ها باقی نخواهد ماند.» این اظهارات در حالی مطرح شد که گفت‌وگوهای صلح متوقف شده و آتش‌بس شکننده را تضعیف کرده است.

مردی سالخورده که پلاکاردی دست‌ساز در دست داشت، پیشنهاد کرد نوشته فارسی روی آن را ترجمه کند. روی پلاکارد نوشته شده بود: «فناوری هسته‌ای و موشکی به اندازه مرزهای ما اهمیت دارد، بنابراین از آن‌ها محافظت خواهیم کرد.»

او به من گفت: «ما به انرژی هسته‌ای نیاز داریم؛ انرژی پاک، نه بمب.» اشاره او به مخالفت ایران با پایان دادن به برنامه هسته‌ای جنجالی‌اش بود؛ برنامه‌ای که ترامپ توقف آن را شرط پایان جنگ قرار داده است.

او افزود: «ترامپ می‌داند ما بمب نداریم، اما با این حال به ما حمله می‌کند.»

همزمان با گسترش شایعات و افزایش نگرانی‌ها درباره حملات قریب‌الوقوع آمریکا و اسرائیل، در میان بسیاری از ایرانیان نوعی احساس اجتناب‌ناپذیر بودن ازسرگیری درگیری‌ها شکل گرفته است.

فاطمه، زنی که می‌گوید در لندن و دبی بزرگ شده، گفت: «ما می‌دانیم این جنگ تمام نشده است. می‌دانیم ترامپ واقعاً قصد مذاکره ندارد.»

او افزود: «او فقط می‌گوید یا همان کاری را که من می‌گویم انجام می‌دهید یا شما را می‌کشم. بعد هم حتی اگر مطابق خواسته‌اش عمل کنیم، باز به ما حمله خواهد کرد.»

این تجمع‌ها یا «شب‌گردهمایی‌ها» تقریباً سه ماه است که هر شب در سراسر کشور برگزار می‌شود؛ عملاً از زمان آغاز جنگ.

اما در روزهای اخیر، ظهور نگران‌کننده غرفه‌های عمومی آموزش سلاح دیده می‌شود؛ مکان‌هایی که در آن به غیرنظامیان آموزش‌های ابتدایی کار با اسلحه داده می‌شود — نشانه‌ای از اینکه مقام‌های سرسخت ایران در حال آماده‌سازی مردم برای ادامه درگیری هستند.

در یکی از این غرفه‌ها در میدان ونک، زنی با چادر مشکی را دیدیم که در حال یادگیری کار با یک تفنگ تهاجمی AK-47 بود و مردی نقاب‌دار با لباس نظامی به او نشان می‌داد چگونه سلاح را باز و بسته کند.

چند قدم آن‌طرف‌تر، دختربچه‌ای با یک کلاشینکف بدون فشنگ بازی می‌کرد؛ اسلحه را به سمت آسمان گرفته بود، سپس ماشه را کشید و بعد اسلحه را با لبخند به مربی‌اش پس داد.

فراخوان عمومی برای مسلح شدن همچنین بارها از تلویزیون دولتی تکرار می‌شود و چندین شبکه، مجریان خود را در حالی نشان می‌دهند که سلاح‌های تهاجمی در دست دارند.

یکی از مجریان مرد به نام حسین حسینی در شبکه دولتی «افق»، پس از دریافت آموزش از یک عضو نقاب‌دار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در پخش زنده تلویزیونی، گلوله‌ای به سقف استودیو شلیک کرد.

در موردی جداگانه، مبینا نصیری، مجری شبکه سه، در حالی که یک تفنگ تهاجمی را با هر دو دست گرفته بود، مخاطبان را خطاب قرار داد.

او گفت: «از میدان ونک برای من هم اسلحه فرستادند تا من هم مثل همه شما مردم، کار با آن را یاد بگیرم.»

اما همه ایرانیان مشتاق جنگ نیستند.

درست آن سوی خیابانِ محل تجمع میدان تجریش، در پارکی آرام نزدیک موزه سینمای ایران، مردم در حال تماشای کتاب‌فروشی روباز و نوشیدن چای بودند و زوج‌ها دست در دست قدم می‌زدند.

یکی از جوانانی که از کنار ما عبور می‌کرد، گفت: «نه به جنگ.»

زنی که همراه همسرش روی نیمکت پارک نشسته بود و خود را استاد دانشگاه معرفی می‌کرد اما نخواست نامش فاش شود، به من گفت که هر دوی آن‌ها شدیداً خواهان تغییر در ایران هستند.

او به آرامی و به زبان انگلیسی گفت: «ما فقط می‌خواهیم در کشوری عادی زندگی کنیم؛ جایی که فرزندان‌مان آینده‌ای داشته باشند.»

زن جوان دیگری نیز گفت: «ما صلح می‌خواهیم»؛ جمله‌ای که بار دیگر به تنوع دیدگاه‌ها در ایران اشاره داشت.

اما در حالی که فضای جمهوری اسلامی هر روز متشنج‌تر می‌شود و کشور احتمالاً در آستانه ازسرگیری جنگ قرار دارد، به نظر می‌رسد همه صداها به جز پیام‌های رسمی جریان‌های تندرو در هیاهو گم می‌شوند.