ایران خساراتی گسترده‌تر به پایگاه‌های آمریکا وارد کرده

ان‌بی‌سی نیوز / ۲۵ آوریل ۲۰۲۶

بر اساس گفته‌های سه مقام آمریکایی، دو دستیار کنگره و یک فرد مطلع از میزان خسارات، پایگاه‌های نظامی آمریکا و دیگر تجهیزات این کشور در منطقه خلیج فارس در پی حملات ایران دچار خساراتی گسترده شده‌اند که به‌مراتب فراتر از آن چیزی است که به‌طور عمومی اعلام شده و انتظار می‌رود هزینه تعمیر آن‌ها به میلیاردها دلار برسد.

به گفته این منابع، حکومت ایران به‌سرعت در واکنش به حمله دولت ترامپ در ۲۸ فوریه، دست به اقدام تلافی‌جویانه زد و ده‌ها هدف را در پایگاه‌های نظامی آمریکا در هفت کشور خاورمیانه مورد حمله قرار داد. این حملات انبارها، مراکز فرماندهی، آشیانه‌های هواپیما، زیرساخت‌های ارتباطات ماهواره‌ای، باندهای فرود، سامانه‌های پیشرفته راداری و ده‌ها هواپیما را هدف قرار دادند. این ارزیابی همچنین در گزارشی از مؤسسه پژوهشی «آمریکن اینترپرایز» (American Enterprise Institute) در واشنگتن دی‌سی آمده است.

در روزهای ابتدایی جنگ، یک جنگنده F-5 ایرانی پایگاه آمریکایی «کمپ بوهرینگ» در کویت را بمباران کرد؛ این در حالی بود که این پایگاه دارای سامانه‌های پدافند هوایی بود. به گفته دو مقام آمریکایی، این رخداد یک نفوذ نادر محسوب می‌شود و نخستین بار در سال‌های اخیر است که یک هواپیمای بال‌ثابت دشمن موفق به حمله به یک پایگاه نظامی آمریکا شده است.

پایگاه‌های هدف قرارگرفته محل استقرار هزاران نیروی آمریکایی و در برخی موارد خانواده‌های آنان بوده‌اند، هرچند در روزها و ساعات پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، بخش عمده‌ای از این نیروها تخلیه شده بودند. پنتاگون تاکنون جزئیاتی درباره میزان خسارات وارده به این پایگاه‌ها به‌صورت عمومی — و حتی بنا بر گفته مقامات، به اعضای کنگره — ارائه نکرده است.

یک مقام پنتاگون در بیانیه‌ای اعلام کرد: «به دلایل امنیت عملیاتی، ما درباره ارزیابی خسارات جنگی اظهار نظر نمی‌کنیم. نیروهای ما همچنان کاملاً عملیاتی هستند و مأموریت خود را با همان سطح آمادگی و کارآمدی رزمی ادامه می‌دهند.»

فرماندهی مرکزی ایالات متحده نیز از اظهار نظر درباره ارزیابی خسارات خودداری کرد.

ماه گذشته، دولت آمریکا از شرکت‌های خصوصی ماهواره‌ای از جمله «Planet Labs» خواست تصاویر مربوط به این پایگاه‌ها را در اختیار عموم قرار ندهند؛ اقدامی که به گفته مقامات و کارشناسان، ارزیابی میزان تخریب را دشوار کرده است. این درخواست همچنان پابرجاست.

برخی قانون‌گذاران جمهوری‌خواه به‌طور خصوصی نارضایتی خود را از امتناع مقام‌های ارشد پنتاگون در ارائه اطلاعات درباره میزان خسارات یا برآورد هزینه تعمیرات ابراز کرده‌اند.

یکی از دستیاران کنگره گفت: «هیچ‌کس چیزی نمی‌داند، و این به‌خاطر کم‌کاری در پرسش نیست. هفته‌هاست سؤال می‌کنیم اما پاسخ مشخصی دریافت نمی‌کنیم، در حالی که پنتاگون درخواست بودجه‌ای بی‌سابقه دارد.»

در پاسخ به درخواست اظهار نظر، «اولیویا ویلز» سخنگوی کاخ سفید اعلام کرد که آمریکا به اهداف نظامی عملیات «خشم حماسی» (Operation Epic Fury) دست یافته است. او افزود: «همان‌طور که رئیس‌جمهور گفته، این بهترین و آخرین زمان برای اقدام بود و به لطف نیروهای قهرمان ما، این عملیات موفقیتی عظیم به‌شمار می‌رود. رئیس‌جمهور ترامپ اقدام قاطعی انجام داد تا اطمینان حاصل شود ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند و امنیت آمریکا، دارایی‌ها و متحدانش در منطقه تضمین شود.»

میزان خسارات و هزینه‌های تعمیر این پایگاه‌ها ممکن است بار دیگر بحثی قدیمی درباره ضرورت حفظ پایگاه‌های نظامی آمریکا در نزدیکی کشوری مانند ایران را زنده کند. برخی مقامات امنیت ملی — از جمله در دولت ترامپ — سال‌هاست خواستار انتقال این پایگاه‌ها به نقاطی دورتر از دسترس تهران بوده‌اند. این موضوع همچنین می‌تواند منتقدان حضور نظامی آمریکا در خارج از کشور را تقویت کند.

به گفته سه مقام آمریکایی، خسارات وارده گسترده بوده است. ساختمان مرکزی نیروی دریایی آمریکا در بحرین — که مرکز اصلی عملیات این نیرو در منطقه محسوب می‌شود — دچار آسیب جدی شده است، هرچند سایر بخش‌های این پایگاه قابل تعمیر ارزیابی شده‌اند.

بر اساس ارزیابی مؤسسه آمریکن اینترپرایز، چندین آشیانه هواپیما و انبار در پایگاه هوایی «علی السالم» در کویت هدف قرار گرفته‌اند. همچنین یک انبار مهمات در اربیل عراق آسیب دیده و باند فرود پایگاه هوایی «العدید» در قطر به‌طور کامل تخریب شده است.

پیش از حملات، بسیاری از این پایگاه‌ها از نیروهای آمریکایی تخلیه شده بودند و همین موضوع آن‌ها را در برابر حملات موشکی و پهپادی ایران آسیب‌پذیرتر کرد. انتظار می‌رود نیروهایی که به‌طور موقت منتقل شده‌اند، پس از کاهش تنش‌ها به پایگاه‌ها بازگردند.

بر اساس اعلام ارتش آمریکا، در جریان این درگیری‌ها ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ نفر زخمی شده‌اند، هرچند بیش از ۹۰ درصد مجروحان به خدمت بازگشته‌اند. در یک نشست خبری در ۸ آوریل، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا اعلام کرد که در طول جنگ، آمریکا و متحدانش ۱۷۰۰ موشک بالستیک و پهپاد مهاجم را رهگیری کرده‌اند. با این حال، یک مقام دیگر گفت تنها بخش کوچکی از این پرتابه‌ها موفق به عبور از سامانه‌های دفاعی شده‌اند.

کنگره در حال بررسی طرحی برای تأمین هزینه‌های جنگ است؛ از جمله هزینه‌های نامشخص تعمیرات، در قالب لایحه‌ای تکمیلی که ممکن است بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار ارزش داشته باشد.

بر اساس ارزیابی آمریکن اینترپرایز، ایران بیش از ۱۰۰ هدف را در ۱۱ پایگاه در هفت کشور حوزه خلیج فارس مورد حمله قرار داده است؛ از جمله در قطر، امارات متحده عربی، بحرین، اردن، کویت، عراق و عربستان سعودی.

«مکنزی ایگلن»، پژوهشگر ارشد آمریکن اینترپرایز، اعلام کرد: «هزینه‌های آینده برای بازسازی زیرساخت‌های نظامی آمریکا در خارج از کشور می‌تواند شامل تعمیر، بازسازی، جایگزینی کامل یا حتی رهاسازی برخی پایگاه‌ها باشد. همچنین خسارات جنگی شامل هزینه زیرساخت‌هایی است که دیگر قابل استفاده نیستند.»

برآورد او از هزینه تعمیر زیرساخت‌ها بیش از ۵ میلیارد دلار است، اما این رقم شامل سامانه‌های راداری، تسلیحاتی، هواپیماها و سایر تجهیزاتی که در حملات ایران نابود شده‌اند، نمی‌شود.

به گفته مقامات آمریکایی، دست‌کم دو سامانه پدافند هوایی در منطقه نیز آسیب دیده‌اند.

همچنین ایران تعدادی از هواپیماهای نظامی آمریکا را منهدم کرده است. بر اساس گزارش NBC News، حداقل یک جنگنده، بیش از دوازده پهپاد MQ-9 Reaper، دو هواپیمای سوخت‌رسان MC-130 و چهار بالگرد موسوم به «Little Bird» نابود شده‌اند.

علاوه بر این، چندین بالگرد دیگر، هواپیماهای سوخت‌رسان، یک هواپیمای هشدار زودهنگام E-3 Sentry و دو بالگرد «Jolly Green» نیز آسیب دیده‌اند.

به گفته مقامات، سامانه‌های راداری در امارات متحده عربی و یک سامانه ارتباطات ماهواره‌ای در بحرین نیز آسیب دیده‌اند، اما هنوز مشخص نیست که هزینه تعمیر آن‌ها توسط این کشورها پرداخت خواهد شد یا خیر.