ایران تل‌آویو را با موشک‌های خوشه‌ای هدف قرار داد

پریسا حافظی، الکساندر کورنول و انس العشری / خبرگزاری رویترز / ۱۷ مارس ۲۰۲۶

ایران در واکنش به کشته شدن علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت و شماری از مقام‌های ارشد خود توسط اسرائیل، اعلام کرد که این اقدام عملیات‌های جمهوری اسلامی را مختل نخواهد کرد، چرا که جانشینان آنان به‌سرعت منصوب شده‌اند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت آمریکا و اسرائیل نمی‌فهمند که جمهوری اسلامی ایران یک نظام سیاسی مستحکم است و به فردی خاص وابسته نیست.

به گفته عراقچی، کشته شدن مقام‌های ارشد اخلالی در اداره کشور ایجاد نخواهد کرد و دولت به کار خود ادامه می‌دهد. او این سخنان را در گفت‌وگویی با شبکه الجزیره بیان کرد که چهارشنبه در رسانه‌های رسمی ایران منتشر شد.

تلویزیون دولتی ایران ساعاتی پیش گزارش داد که ایران، در تلافی ترور لاریجانی، تل‌آویو را با موشک‌هایی مجهز به کلاهک‌های خوشه‌ای هدف قرار داده است.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای که از تلویزیون رسمی پخش شد، اعلام کرد در این حمله از موشک‌های «خرمشهر-۴» و «قدر» استفاده شده که هر دو دارای چند کلاهک انفجاری هستند. مقامات اسرائیلی گفتند در این حملات دو نفر در منطقه‌ای نزدیک به تل‌آویو کشته شده‌اند؛ منطقه‌ای پرجمعیت که برخی تأسیسات نظامی مهم نیز در آن قرار دارد. بدین ترتیب، شمار کشته‌شدگان در اسرائیل از زمان آغاز جنگ به دست‌کم ۱۴ نفر رسیده است.

اسرائیل مدعی است که ایران در موارد متعددی از کلاهک‌های خوشه‌ای استفاده کرده است؛ کلاهک‌هایی که هنگام پرتاب در آسمان به ده‌ها انفجار کوچک تبدیل می‌شوند و منطقه وسیعی را پوشش می‌دهند؛ موضوعی که مانع رهگیری آن‌ها می‌شود.

جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، نزدیک به سه هفته پس از آغاز، نشانه‌ای از کاهش تنش ندارد. یک مقام ارشد ایرانی که خواست نامش فاش نشود، گفت رهبر جدید ایران، مجتبی خامنه‌ای، پیشنهادهایی را که به وزارت خارجه برای «کاهش تنش یا آتش‌بس با آمریکا» ارائه شده بود، رد کرده است.

طبق گفته این مقام، خامنه‌ای در نخستین نشست سیاست خارجی خود از زمان انتصابش اظهار داشت: «زمان صلح فرا نرسیده تا زمانی که ایالات متحده و اسرائیل به زانو درآیند، شکست را بپذیرند و غرامت پرداخت کنند.» 

رسانه قضایی ایران، «میزان»، روز چهارشنبه گزارش داد که فردی به اتهام جاسوسی برای اسرائیل اعدام شده است.

این فرد، کوروش کیوانی نام داشت و به دلیل در اختیار گذاشتن عکس‌ها و اطلاعات از اماکن حساس ایران برای سازمان اطلاعاتی موساد محکوم شده بود.

ارتش اسرائیل اعلام کرد حملاتش به تهران در روز سه‌شنبه شامل هدف قرار دادن مقر واحد امنیتی سپاه پاسداران مسئول سرکوب ناآرامی‌ها بود، همچنین مرکزی که با نیروهای امنیت داخلی ایران مرتبط است.

به گفته ایران، عصر سه‌شنبه پرتابه‌ای نیز در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای بوشهر فرود آمد اما خسارتی یا تلفات به همراه نداشت. تهران این موضوع را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اطلاع داده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، بار دیگر خواستار «خویشتنداری حداکثری» شد تا خطر وقوع یک حادثه هسته‌ای کاهش یابد.

آمریکا و اسرائیل گفته‌اند جلوگیری از دستیابی ایران به برنامه تسلیحات هسته‌ای یکی از اهداف اصلی حملات مشترکی است که بیش از دو هفته پیش آغاز شد و منجر به کشته شدن رهبر پیشین ایران و تعدادی از مقامات عالی‌رتبه گردید.

حملات اسرائیل در سراسر لبنان

وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد حملات هوایی اسرائیل روز چهارشنبه در بیروت دست‌کم شش کشته بر جای گذاشت و قلب پایتخت لبنان را لرزاند، در حالی که اسرائیل حملات خود را علیه گروه حزب‌الله ــ مورد حمایت ایران ــ تشدید کرده است.

حملات هوایی اسرائیل همچنین مناطق جنوبیِ تحت کنترل حزب‌الله در ضاحیه بیروت را هدف قرار داد؛ جایی که تصاویر رویترز انفجارهایی را نشان می‌داد که آسمان شب را روشن کرده بود.

این تازه‌ترین حملات، لبنان را بیش از پیش درگیر جنگ خاورمیانه کرده است. حزب‌الله دوم مارس اسرائیل را هدف قرار داد و اعلام کرد که هدفش انتقام ترور رهبر عالی ایران بوده است. اسرائیل در پاسخ به این اقدام، عملیات وسیعی را آغاز کرده که به گفته وزارت بهداشت لبنان بیش از ۹۰۰ کشته و آوارگی بیش از ۸۰۰ هزار نفر در این کشور به‌دنبال داشته است.

سازمان حقوق بشری ایرانیِ مستقر در آمریکا (HRANA) روز دوشنبه اعلام کرد از زمان آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، بیش از سه‌هزار نفر در ایران کشته شده‌اند. ایران نیز با انجام حملاتی، تلفات در عراق، کشورهای حوزه خلیج فارس و اسرائیل برجای گذاشته است.

حملات آمریکا در سواحل ایران نزدیک تنگه هرمز

ارتش ایالات متحده روز سه‌شنبه اعلام کرد مواضعی را در سواحل ایران نزدیک تنگه هرمز با بمب‌های سنگرشکن هدف قرار داده است، زیرا موشک‌های ضدکشتی ایران تهدیدی برای امنیت کشتیرانی بین‌المللی در آن منطقه محسوب می‌شوند.

تنگه هرمز ــ مسیر عبور یک‌پنجم تجارت جهانی نفت ــ تقریباً بسته شده است، چرا که ایران تهدید کرده به نفتکش‌های مرتبط با ایالات متحده و اسرائیل حمله خواهد کرد. بهای جهانی نفت به‌شدت افزایش یافته است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در روزهای اخیر چندین بار از کشورهای متحد به خاطر بی‌میلی در پاسخ به درخواست واشنگتن برای کمک نظامی در بازگشایی مسیر نفتکش‌ها انتقاد کرده است.

ترامپ روز سه‌شنبه گفت بیشتر متحدان ایالات متحده در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اعلام کرده‌اند که مایل به مشارکت در این درگیری نیستند و اتخاذ چنین موضعی را «اشتباهی بسیار احمقانه» توصیف کرد.

ایالات متحده تاکنون دلایل متفاوتی برای پیوستن به اسرائیل در حمله به ایران ارائه داده و در تبیین مبنای حقوقی آغاز این جنگ جدید با چالش مواجه بوده است؛ موضوعی که با استعفای جوزف کنت، رئیس مرکز ملی ضدتروریسم آمریکا در روز سه‌شنبه برجسته شد. کنت در نامه استعفای خود به ترامپ نوشت: «ایران تهدیدی فوری علیه کشور ما محسوب نمی‌شد.»

ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل، اهداف متعددی را در کشورهای همسایه خلیج فارس هدف قرار داده است.

کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از زمان آغاز درگیری با بیش از دو هزار حمله موشکی و پهپادی علیه مأموریت‌های دیپلماتیک و پایگاه‌های نظامی آمریکا، همچنین زیرساخت‌های نفتی، بنادر، فرودگاه‌ها، کشتی‌ها و ساختمان‌های مسکونی و تجاری روبه‌رو بوده‌اند که بخش عمده‌ای از این حملات متوجه امارات متحده عربی بوده است.

عراقچی به الجزیره گفت حملات ایران محدود به پایگاه‌های نظامی آمریکا نبوده است، زیرا واشنگتن نیروهای خود را به مناطق شهری منتقل کرده است.

او افزود: «هر جا نیروهای آمریکایی تجمع داشتند و هر جا تأسیساتی متعلق به آنان بود، هدف قرار گرفت. ممکن است برخی از این محل‌ها در نزدیکی مناطق شهری بوده باشند.» 

وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرد شامگاه چهارشنبه، ریاض میزبان نشست مشورتی وزیران خارجه تعدادی از کشورهای عربی و اسلامی خواهد بود تا درباره راه‌های تقویت امنیت و ثبات منطقه گفت‌وگو کنند.

آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که جنگ در خاورمیانه بدترین بحران نفتی را از دهه ۱۹۷۰ تاکنون رقم زده است.

با ادامه درگیری‌ها و نبود نشانه‌ای از کاهش خشونت، قیمت نفت از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه حدود ۴۵ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره جهش دوباره تورم جهانی را افزایش داده است. برنامه جهانی غذا هشدار داده است که در صورت تداوم جنگ تا ماه ژوئن، ده‌ها میلیون نفر با خطر گرسنگی شدید مواجه خواهند شد.

شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی روز سه‌شنبه نسبت به افزایش بی‌سابقه قیمت سوخت جت هشدار دادند و گفتند این وضعیت صدها میلیون دلار هزینه اضافی، افزایش بهای بلیت و حذف برخی مسیرهای پروازی را در پی خواهد داشت. صنعت هوانوردی جهانی در بحران بی‌سابقه‌ای فرو رفته است، زیرا بسیاری از پروازها لغو، تغییر مسیر یا تعلیق شده‌اند و بیشتر حریم‌ هوایی خاورمیانه به دلیل نگرانی از حملات موشکی و پهپادی بسته مانده است.