لیندسی گراهام: هدف، پایان دادن به رژیم ایران است

تایلر پیجر، جولیان اِی. بارنز و اریک اشمیت
نیویورک‌تایمز – ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶

به گفته چند منبع آگاه، رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، گزارش‌های متعددی از دستگاه‌های اطلاعاتی این کشور دریافت کرده است که نشان می‌دهد موقعیت حکومت ایران در حال تضعیف است.

بر اساس این گزارش‌ها، نفوذ و قدرت ساختار حاکم در ایران در ضعیف‌ترین وضعیت خود از زمان سقوط حکومت شاه در انقلاب سال ۱۹۷۹ قرار دارد.

گزارش‌ها حاکی است اعتراض‌هایی که در اواخر سال گذشته میلادی آغاز شد، بخش‌هایی از حکومت ایران را متزلزل کرده است، به‌ویژه از آن رو که دامنهٔ این اعتراض‌ها به مناطق و استان‌هایی کشیده شد که مقام‌های جمهوری اسلامی آن‌ها را پایگاه‌های سنتی حمایت از آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، می‌دانستند.

هرچند موج اصلی اعتراض‌ها فروکش کرده است، اما به گفته منابع اطلاعاتی، حکومت ایران همچنان در موقعیتی دشوار قرار دارد؛ زیرا علاوه بر فشارهای سیاسی، اقتصاد کشور نیز در یکی از ضعیف‌ترین وضعیت‌های تاریخی خود به سر می‌برد.

مشکلات اقتصادی در اواخر دسامبر موجب بروز اعتراض‌هایی پراکنده شد. با گسترش اعتراض‌ها در ژانویه، دولت ایران گزینه‌های محدودی برای کاهش فشار مالی بر خانواده‌ها در اختیار داشت و در نتیجه با اجرای سرکوبی سختگیرانه، بخش وسیعی از جامعه را بیش‌از‌پیش از خود دور کرد.

در همین حال، ارتش ایالات متحده در حال تقویت نیروهای خود در منطقه است، اما هنوز روشن نیست دولت ترامپ چه اقداماتی را در نظر دارد.

کارولاین لویت، دبیر مطبوعاتی کاخ سفید، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «رئیس‌جمهور ترامپ به‌طور پیوسته درباره مسائل اطلاعاتی در سراسر جهان گزارش دریافت می‌کند. اگر چنین کاری نمی‌کرد، در انجام وظیفه‌اش به‌عنوان فرمانده کل قوا کوتاهی به شمار می‌رفت. درباره ایران، رئیس‌جمهور همچنان اوضاع را از نزدیک زیر نظر دارد.»

آقای ترامپ هشدار داده بود که ممکن است در واکنش به سرکوب خونین اعتراض‌ها در ایران، اقدام نظامی انجام دهد. با این حال، مشاوران او درباره سودمندی چنین حملاتی دچار اختلاف‌نظر بودند، به‌ویژه در مورد حملات نمادین که صرفاً متوجه عوامل درگیر در سرکوب می‌شد.

پس از آنکه دولت ایران اجرای حکم اعدام یکی از معترضان را متوقف کرد، ترامپ به نظر رسید که از انجام حمله فوری در حمایت از معترضان عقب‌نشینی کرده است. بنا بر گفته یک مقام ارشد آمریکایی، نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نیز از آقای ترامپ خواسته بود حمله احتمالی به ایران را به تعویق بیندازد.

با این حال، به گفته مقام‌های مطلع، برخی از مشاوران و متحدان تندروتر ترامپ از ایده کارزار گسترده‌تر علیه تهران حمایت می‌کنند و آن را فرصتی برای کنار زدن رهبری فعلی ایران می‌دانند. ترامپ نیز همچنان از «تهدید به استفاده از زور» سخن می‌گوید و استقرار ناوهای آمریکایی در منطقه را «یک ناوگان عظیم» توصیف کرده است.

ترامپ همچنین درباره برنامه هسته‌ای ایران به‌طور علنی اظهارنظر کرده و ضمن هشدار دادن به مقام‌های تهران، یادآور شده است که پارسال دستور حمله به برخی از تأسیسات تحقیقاتی فوق‌محرمانه ایران را صادر کرده بود.

لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه از ایالت کارولینای جنوبی، گفت که در روزهای اخیر با ترامپ درباره ایران گفت‌وگو کرده و انتظار دارد رئیس‌جمهور به وعده‌اش برای حمایت از مردم معترض ایران عمل کند.

او افزود: «هدف، پایان دادن به این رژیم است. ممکن است امروز کشتار را متوقف کنند، اما اگر ماه آینده همچنان در قدرت باشند، دوباره خواهند کشت.»

بر پایه گفته‌های یک مقام آمریکایی، ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» روز دوشنبه به‌همراه سه ناوشکن مجهز به موشک‌های تاماهاک وارد منطقه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا در غرب اقیانوس هند شد. این مقام که به‌شرط ناشناس ماندن سخن می‌گفت، افزود که در صورت صدور دستور از سوی کاخ سفید، این گروه دریایی می‌تواند ظرف یک تا دو روز اقدام نظامی انجام دهد.

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند ایالات متحده پیش‌تر ۱۲ فروند هواپیمای تهاجمی F-15E دیگر نیز برای تقویت توان رزمی به منطقه فرستاده و همچنین سامانه‌های دفاع هوایی «پاتریوت» و «تاد» را برای محافظت از نیروهای آمریکایی در برابر حملات احتمالی موشکی ایران مستقر کرده است.

همچنین بمب‌افکن‌های دوربرد مستقر در خاک آمریکا که قادر به هدف‌گیری مواضع در ایران هستند، در وضعیت آماده‌باش بالا قرار گرفته‌اند. پنتاگون دو هفته پیش، زمانی که ترامپ گزینه‌های پاسخ به سرکوب اعتراض‌ها در ایران را درخواست کرد، این وضعیت را اعلام کرد.

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نیز در روزهای اخیر تماس‌ها با متحدان منطقه‌ای را افزایش داده است. دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در پایان هفته گذشته به سوریه، عراق و اسرائیل سفر کرد تا با افسران آمریکایی و همتایان محلی خود گفت‌وگو کند.

به گفته یک مقام ارشد نظامی آمریکا، هدف اصلی این سفر دیدار با نیروهای آمریکایی و بازدید از بازداشتگاه‌های شمال‌شرق سوریه بود. ارتش آمریکا از هفته گذشته، در پی نگرانی از احتمال فرار هزاران زندانی و خانواده‌های وابسته به داعش در پی واگذاری کنترل مناطق تحت اختیار نیروهای کرد به دولت سوریه، روند انتقال این زندانیان به عراق را آغاز کرده است.

با این حال، مقام‌های آمریکایی پیام روشنی نیز به مقام‌های عراقی منتقل کرده‌اند: در صورت تشدید تنش با ایران، اگر شبه‌نظامیان شیعه در عراق به پایگاه‌ها یا نیروهای آمریکایی حمله کنند، ایالات متحده علیه آن‌ها پاسخ نظامی خواهد داد.

همچنین بر اساس گفته‌های یک مقام آمریکایی، مقام‌های دولت ترامپ در کنار گفت‌وگو با مقام‌های اسرائیلی و دیدارهایی در بغداد، مذاکراتی نیز با مقام‌های سعودی و قطری انجام داده‌اند تا در خصوص تحولات مربوط به ایران هماهنگی‌های بیشتری صورت گیرد.