ترامپ: چارچوب توافق گرینلند حاصل شده است

استیو هالند و تریور هونیکات / خبرگزاری رویترز / ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، روز چهارشنبه به‌طور ناگهانی از تهدیدهای خود برای اعمال تعرفه به‌منظور اعمال فشار جهت تصاحب گرینلند عقب‌نشینی کرد، استفاده از زور را منتفی دانست و اعلام نمود که چارچوب توافقی برای پایان دادن به اختلاف بر سر این قلمرو دانمارکی – که خطر عمیق‌ترین شکاف در روابط دو سوی آتلانتیک طی دهه‌های اخیر را در پی داشت – حاصل شده است.

ترامپ که در سفری کوتاه به اجلاس سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، سوئیس رفته بود، از مواضع چند هفته‌ای خود که اتحاد ناتو را متزلزل کرد و خطر جنگ تجاری جدیدی در سطح جهان را به‌دنبال داشت، عقب نشست.

او اظهار داشت متحدان غربی در منطقه شمالگان می‌توانند توافق تازه‌ای بسازند که هم خواست او برای استقرار سامانه پدافندی موشکی «گنبد طلایی» و دسترسی به منابع معدنی حیاتی را برآورده کند و هم مانع از گسترش جاه‌طلبی‌های روسیه و چین در قطب شمال شود.

ترامپ پس از دیدار با دبیرکل ناتو، مارک روت، به خبرنگاران گفت: «این توافقی است که همه از آن بسیار راضی‌اند. توافقی بلندمدت است. بلندمدت‌ترین توافق ممکن. این توافق همه را در جایگاهی بسیار خوب قرار می‌دهد، به‌ویژه از نظر امنیتی و منابع معدنی.»

او افزود: «این توافقی است برای همیشه.»

سخنگوی ناتو اعلام کرد هفت عضو این سازمان در منطقه شمالگان همکاری خواهند کرد تا امنیت جمعی خود را تضمین کنند.

این سخنگو گفت: «مذاکرات میان دانمارک، گرینلند و ایالات متحده با هدف اطمینان از آن‌که روسیه و چین هرگز نتوانند جای پایی – چه اقتصادی و چه نظامی – در گرینلند به دست آورند، ادامه خواهد یافت.»

احترام به حاکمیت دانمارک و مردم گرینلند حیاتی است

ترامپ در شبکه اجتماعی خود، «تروث سوشال»، نوشت ایالات متحده و ناتو «چارچوبی برای توافقی آینده در خصوص گرینلند و در واقع کل منطقه قطب شمال» ایجاد کرده‌اند و «بر اساس این تفاهم، من تعرفه‌هایی را که قرار بود از اول فوریه اجرایی شوند، اعمال نخواهم کرد.»

دولت دانمارک در واکنش اعلام کرد که این مسئله باید از طریق دیپلماسی خصوصی و نه رسانه‌های اجتماعی پیگیری شود.

لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دانمارک، به شبکه عمومی DR گفت: «آنچه برای ما حیاتی است، پایان دادن به این موضوع در چارچوب احترام به تمامیت و حاکمیت پادشاهی دانمارک و حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت خویش است.»

راسموسن اظهار داشت که با روت گفت‌وگو کرده است اما از ارائه جزئیات درباره آنچه مورد توافق قرار گرفته خودداری کرد. دولت گرینلند نیز به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد.

ترامپ گفت که معاون رئیس‌جمهور جی‌دی ونس، وزیر خارجه مارکو روبیو و نماینده ویژه‌اش استیو ویتکاف مأمور ادامه گفت‌وگوها شده‌اند.

اوایل روز چهارشنبه، رئیس‌جمهور جمهوری‌خواه آمریکا در سخنرانی خود در تفریحگاه آلپ سوئیس ضمن اذعان به نگرانی بازارهای مالی از تهدیدهایش، استفاده از زور را منتفی دانست.

ترامپ گفت: «مردم فکر می‌کردند من از زور استفاده خواهم کرد، اما نیازی به این کار ندارم. نمی‌خواهم از زور استفاده کنم. از زور استفاده نخواهم کرد.» 

چرخش موضع ترامپ درباره تعرفه‌ها باعث جهش بازار بورس شد و شاخص «اِس‌اند‌پی ۵۰۰» در حدود ۱.۲ درصد افزایش یافت. این رشد ادامه روند بهبود بازار پس از شدیدترین افت سه‌ماهه اخیر در سهام بود.

افزایش لحن تهدیدآمیز ترامپ برای تصاحب گرینلند موجب نگرانی شدید متحدان ناتو، به‌ویژه دانمارک – که از متحدان دیرینه آمریکا در این پیمان نظامی است – شده بود. اما رئیس‌جمهوری آمریکا که در طول سال نخست دولتش بارها تهدیدهای سنگین مشابهی را مطرح کرده و بازارها را دچار آشفتگی کرده بود، این بار نیز در نهایت آنها را تعدیل یا لغو کرد.