تا اینجای کار، و حتی با فرض آنکه این جنگ همین امروز متوقف شود، چنین است:
۱- وابستگی بیشتر دولتهای عربی جنوب خلیج فارس به آمریکا، دستکم در ساحت امنیت سخت و استراتژی دفاعی؛
۲- با فرض روشن بقای اسرائیل،حزبالله دیگر شانسی برای ادامه حیات به مثابه ارتشی مستقل نخواهد داشت.
۳- تا سالهای سال، و بلکه دههها، و با فرض تداوم حکومت اسلامی، دولت ناگزیر خواهد بود هزینههای نجومی بازسازی را در بودجههای عمومی جای دهد. با جنگ فقط ساختمان و تاسیسات که ویران می شود؛ افق برنامهریزی نیز ویران میشود.
۴- ایده «محور مقاومت» به مثابه سامانهای منسجم، هماهنگ و دارای قدرت بازدارندگی پیوسته، آسیب جدی دیده است.
۵- در سراسر منطقه، امنیتیشدن سیاست، شتاب خواهد گرفت. دولتها سهم بیشتری از بودجه را به پدافند، کنترل مرز، امنیت سایبری، ذخایر راهبردی و تابآوری زیرساختی اختصاص خواهند داد. معنای ساده این روند آن است که توسعه، رفاه و اصلاحات اقتصادی، بار دیگر در بسیاری از کشورها به سود ملاحظات امنیتی عقب خواهد نشست.
۶- اختلال در هرمز و آشفتگی بازار انرژی، فقط یک شوک مقطعی نفتی نیست؛ یادآور این واقعیت نیز هست که اقتصاد جهانی هنوز تا چه اندازه به امنیت خلیج فارس گره خورده است. از این پس، هم واردکنندگان بزرگ انرژی و هم دولتهای تولیدکننده، با اضطراب بیشتری به مسئله مسیرهای جایگزین، ذخایر راهبردی و متنوعسازی منابع خواهند نگریست.
۷- در داخل ایران، با فرض تداوم حکومت، به احتمال زیاد نه با انبساط سیاسی، بلکه با انقباض بیشتر پاسخ خواهد داد.
۸- مسئله هستهای ایران نیز، حتی در صورت توقف عملیات، سادهتر نخواهد شد. برعکس، بیاعتمادی عمیقتر میشود، انگیزه بازدارندگی افزایش مییابد، و هر توافق بعدی، اگر اصلا ممکن باشد، سختتر، پرهزینهتر و بیثباتتر از گذشته خواهد بود.
۹- و سرانجام، حتی اگر کسی این جنگ را از منظر نظامی «موفق» بداند، از منظر سیاسی هنوز هیچ قطعیتی در کار نیست. چه بسیار جنگها که در میدان پیروزی آوردهاند و در سیاست، مسئلهای را که برای حل آن آغاز شده بودند، پیچیدهتر کردهاند. در اینجا نیز هنوز هیچ تضمینی وجود ندارد که حاصل نهایی، منطقهای امنتر، دولتهایی باثباتتر و نظمی قابل پیشبینیتر باشد. آنچه تاکنون دیده میشود، بیشتر گسترش ناامنی است تا حل ریشههای آن.
لب کلام
این جنگ، حتی اگر همین امروز متوقف شود، موازنهها را به نقطه پیشین بازنخواهد گرداند. ایران ضعیفتر خواهد شد، ولی لزوماً رامتر نه؛ دولتهای عرب محتاطتر خواهند شد، ولی لزوما مستقلتر نه؛ حزبالله محدودتر خواهد شد، ولی لزوما بیاثر نه.
در یک کلام، منطقه ممکن است از این جنگ بیرون بیاید، ولی به دشواری میتوان گفت از منطق آن بیرون خواهد آمد.
تلگرام نویسنده
#karimipour_k