ايران امروز

نشريه خبری سياسی الكترونيك

Iran Emrooz (iranian political online magazine)

iran-emrooz.net | Sun, 22.11.2026, 22:00
ترامپ زندانی خاورمیانه

آلن فِرِشون

برگردان: شاهرخ بهزادی

او این مقاله را این چنین آغاز می کند:

دونالد ترامپ متعهد شده بود که به این «جنگ‌های کوچک بی‌پایان» – که نه برد داشت و نه باخت – که پیشینان او ایالات متحده را به آن کشانده بودند، پایان دهد. وعده‌ای که بدان عمل نکرد. به نظر می‌رسد رئیس‌جمهوری آمریکا - فعلاً - مصمم است که حضور بلندمدت خود را در سواحل ایران حفظ کند. به دنبال تهاجم هوایی ۴۰ روزه علیه جمهوری اسلامی که از اواخر فوریه تا آوریل ادامه داشت، نیروی هوایی و دریایی مستقر در منطقه بین اقیانوس هند و خلیج فارس همچنان در محل باقی مانده است. این ناوگان با پیروزی به خانه بازنمی‌گردد. ترامپ می‌خواست از منطقه خارج شود؛ اما در عوض، در حال مستقر شدن در آنجا است.

این بهای یک کارزار است که با هماهنگی اسرائیل انجام شد و هیچ‌یک از اهداف از پیش تعیین شده کاخ سفید را محقق نکرد. همچمیننقش بزرگی  در شکست او در انتخابات میان دوره ای کنگره در ماه نوامبر ایفا کرد. در ژوئن ۵۲۰۲ موج اول حملات هوایی به  گفته خود دونالد ترامپ، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را «محو و نابود» کرد . به نظر می‌رسد که این به اصطلاح  «محو و نابودی»  کافی نبوده است. در اواخر فوریه ۲۰۲۶، یک کارزار جدید با شدتی  مضاعف برای پیگیری بلندپروازی‌های دوربرد آغاز شد: نابود کردن کامل تأسیسات هسته‌ای ایران؛ خنثی کردن ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا سطحی نزدیک به آنچه برای ساخت یک سلاح مورد نیاز است؛ تخریب انبارهای موشکی تهران؛ و در نهایت، سرنگونی رژیم و تضعیف متحدان آن در منطقه اهداف عمده این حملات بود.

توانایی‌های نظامی ایران به طور قابل توجهی تضعیف شده است. اما تلافی آنها ضربه‌ای سنگین به کشورهای خلیج فارس و پایگاه‌های آمریکایی مستقر در آنها وارد کرده است. تهران همچنین تنگه هرمز را که حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور می‌کند، بسته است. نتیجه:  افزایش جهانی قیمت نفت و به همان اندازه فروپاشی گسترده اعتبار ایالات متحده در جهان بوده است.

یک نفرین دیرینه

برای حل این وضعیت، ترامپ سه گزینه دارد: از سرگیری جنگ، مذاکره با تهران  و سومین  هیچ کاری نکردن؛ گزینه اول  همچنان  روی میز است: نیروها در  منطقه مستقر هستند، اما جنگ همچنان نامحبوب است. گزینه دوم مذاکره است همان‌طور که معاون رئیس‌جمهور یآمریکا، جِی. دی. ونس، پیش از آنکه از سوی کاخ سفید برکنار شود  در این راستا تلاش کرد. گزینه سوم حفظ وضع موجود است، گزینه‌ای که به نظر می‌رسد انتخاب مورد علاقه ترامپ  باشد.  ایالات متحده به مسدود کردن بنادر ایران ادامه می‌دهد. این کشور تمام تحریم‌ها علیه ایران را حفظ  و تشدید کرده است.  کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا در سواحل گشت‌زنی می‌کنند و در هر لحظه آماده مداخله هستند.

تنگه هرمز نیمه‌باز است. نیروی دریایی آمریکا کشتی‌های نفتکش عبوری از این تنگه را در امتداد سواحل غربی کنار سلطان نشین عمان، اسکورت می‌کند. حمل و نقل نفت در حال از سرگیری است. در این میان، آمریکایی‌ها و ایرانی‌ها به طور پراکنده درگیر می‌شوند، هرچند این درگیری‌ها هنوز به تنش جدی تبدیل نشده‌اند. آمریکا در حال ورود به یکی دیگر از آن «جنگ‌های کوچک بی‌پایان» – «جنگ‌های ابدی» – است که رأی‌دهندگان آن را نمی‌خواهند. دولت ترامپ روی این موضوع حساب باز کرده است که جمهوری اسلامی ـــ رژیمی که در داخل کشور از آن بیزارند ـــ در نهایت تحت فشارهای اقتصادی  تسلیم شده و با شرایط واشنگتن به مذاکره تن خواهد داد.

تنها کاری که باید انجام دهند، صبر کردن است. ترامپ می‌گوید: «ما نیاز به توافقی با ایران نداریم؛ از نظر نظامی جنگتمام شده است.» وزیر خارجه‌اش، مارکو روبیوی مطیع و فرمانبردار توضیح می‌دهد: «با این سطح از تحریم‌های اقتصادی و با توجه به ویرانی‌های گسترده  ایجاد شده در داخل کشور در اثر بمباران‌ها، «فشاری که اکنون ما بر رژیم ایرانی‌ها  وارد می‌کنیم آنقدر خوب جواب می‌دهد که رئیس‌ جمهوری نیازی به آغاز یک کارزار نظامی بزرگ جدید ندارد.» تسلیم خواهند شد. چه زمانی؟ نمی‌دانیم!

حسی از تکرار گذشته. به طور دقیق‌تر، در سال ۲۰۱۸. در اواسط دوره اول ریاست‌جمهوری‌اش، ترامپ به‌طور یکجانبه از توافق‌ بین‌المللی که در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ تحت رهبری باراک اوباما با ایران منعقد شده بود، خارج شد. برنامه هسته‌ای ایران – که پیش تر بسیاری از جنبه‌های آن تعهدات تهران در زمینه عدم تکثیر سلاح را نقض می‌کرد، تحت نظارت سخت‌گیرانه بین‌المللی قرار داشت. اگرچه این توافق ناقص و از نظر زمانی محدود بود، اما - به گفته سازمان ملل - جمهوری اسلامی به آن پایبند بود. ترامپ با خروج از آن، تصمیم گرفت ایران را در تنگنای شدیدی قرار دهد تا این رژیم که پشتش به دیوار است، فوراً فرو بپاشد و به توافقی بسیار محدودکننده‌تر تن  دردهد. او آن زمان فکر می کرد که این کار فقط چند ماه طول می‌کشد... اما چنین نشد.

گویی نفرین دیرینه‌ای بر روابط بین ایران و ایالات متحده سایه افکنده است. این نفرین به شکل ناتوانی دومی در درک این ملت باستانی خود را نشان می‌دهد، همان‌طور که روزنامه‌نگار آمریکایی اسکات اندرسن در آخرین کتاب خود با عنوان «چگونه آمریکا ایران را به ملاها داد» (انتشارات سنت-سیمون) توضیح می‌دهد. اسکات اندرسن این سیر را از طریق انبوهی از اسناد آرشیوی و مجموعه‌ای از مصاحبه‌ها ردیابی می‌کند و آن را «سیاست نادانی» توصیف می کند. سیاستی که از اوایل دهه ۱۹۵۰ تا سقوط رژیم پهلوی در سال ۱۹۷۹ دنبال شده است. این سیاست کهدر آشوب ناشی از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ به اوج خود  می رسد که در همان حال به توسعه‌طلبی جمهوری اسلامی ایران و نفوذ گسترده ایران بر عراق دامن می زند.

از سال ۱۹۷۹ تا به امروز، جمعیت ایران از ۳۸ میلیون به بیش از ۹۰ میلیون نفر افزایش یافته است. این جمعیت جوان بهایی سنگین با خون خود و تا کنون بدون نتیجه برای سست کردن دستگاه سرکوب رژیم پرداخته است. رژیمی که کاملاً درگیر جاه‌طلبی‌های خود برای سلطه منطقه‌ای است و به نام قضیه‌ای فلسطینی در جهت «مبارزه ضد امپریالیستی» و «مبارزه ضداسرائیلی» مشغول است. این  بمباران‌ها جمهوری اسلامی را که تضعیف شده بود، به دست رادیکال‌ترین عناصرش سپرده است. اما حتی در حالی که رژیم اسلامی سرکوبِ وحشیانه خود را بر کوچک‌ترین مخالفتی ادامه می‌دهد، چه کسی می‌داند که آیا این حمله خارجی، شعله‌هایی از میهن‌پرستی را نیز در میان مردم برافروخته است یا نه؟ ترامپ با ایده‌هایی بسیار ساده‌انگارانه به دنیای پیچیده ایران قدم گذاشت و هنوز هم در همانجا در مانده است.