سخنرانی طولانی و تا حدودی تحریف‌شده مارکو روبیو درباره تاریخ جنگ‌ها و دشمنی‌ها میان خشایارشاه و دولت‌پادشاهی‌های یونانی در ۷ اکتبر در شهر آتن و در برابر آکروپلیس، جنجال‌برانگیز شد؛ که انگیزه آن را می‌توان توجیه جنگ‌های مکرر دولت ترامپ و جمهوری جهل و جنایت به شمار آورد. وی بدون اشاره مستقیم به این درگیری‌ها، از جمله گفت: «اکنون بار دیگر با جنگ روبه‌رو هستیم؛ با دور تازه‌ای از رقابت قدرت‌های بزرگ، با آسیب‌پذیری، تجاوز، تروریسم و جهانی از تهدیدها و حملات نوظهور.»[۱] این سخنان احتمالاً به‌طور غیرمستقیم به رقابت تنگاتنگ با ابرقدرت چین، درگیری با تروریسم منطقه‌ای جمهوری اسلامی و رویکرد تنش‌آمیز نظام حاکم در ایران اشاره داشت.
در این نوشته تلاش بر آن است که واکنش‌های گوناگون به گفتار نماینده دیپلماسی آمریکا مورد واکاوی قرار گیرد:
واکنش پژوهشگران و نویسندگان ایرانی
بسیاری از پژوهشگران و نویسندگان خارج از کشور کوشیده‌اند با استناد به شواهد تاریخی، روایت تحریف‌شده تاریخی روبیو را که در مراسمی تدارک‌دیده شده در برابر جمعی متشکل از ۲۵۰ مقام یونانی، اروپایی و شماری از روزنامه‌نگاران در فضایی صحنه‌آرایی‌شده انجام شد، از جوانب گوناگون با چالش روبه‌رو سازند. اما این دوستان در واکاوی‌شان از این روایت تاریخی، از اشاره به جنگ‌افروزی جمهوری اسلامی که به این فجایع و این‌گونه گفتمان‌ها انجامیده است، خودداری کرده‌اند. چرا آقای روبیو که نیمه‌امیدی به پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری دوران پساترامپ دارد، از جمله درباره مصر که یکی از گهواره‌های تاریخ است، چنین سخنانی بیان نمی‌کند؟ چرا فتوحات امپراتوری عثمانی و تسلطش بر بخشی از اروپا به مدت سده‌ها مورد واکاوی قرار نمی‌گیرد؟
۴۷ سال صدور انقلاب، گسترش تروریسم در منطقه و حتی در برخی از کشورهای اروپایی، برنامه‌ریزی در جهت نابودی اسرائیل، ریختن منابع حیاتی کشور در چاه‌ویل هسته‌ای و سردادن شعار پایان‌ناپذیر «مرگ بر آمریکا»، بحران انرژی ناشی از تنش در تنگه هرمز، به استفاده ابزاری و تحریف تاریخی نماینده ترامپ می‌انجامد که آمریکا و بسیاری از کشورهای دموکراتیک را با چالش‌های راهبردی روبه‌رو ساخته است.
شوربختانه در این جنگ روایت‌ها، نقض گسترده حقوق بشر، سرکوب‌های وحشیانه رژیم ولایی، اعدام‌های روزانه و تهیدستی ده‌ها میلیون نفر از مردمان کشور به فراموشی سپرده شده است.
واکنش مسئولان و مقام‌های ریز و درشت جمهوری اسلامی
سخنرانی روبیو در آتن فرصت مناسبی به رهبران جمهوری جهل و جنایت داد تا با بهره‌گیری ناشیانه از احساسات ملی‌گرایانه و غرور ملی بسیاری از ایرانیان، راهبردهای ملی‌ستیز حکومت اسلامی را توجیه کرده و در تلاشی مذبوحانه، بخشی از مشروعیت ازدست‌رفته رژیم را بازسازی نمایند.
پیش از این نیز، پس از جنگ ۱۲ روزه و خواری ناشی از آن بر اثر کشته‌شدن شمار شایان توجهی از سرداران سپاه و دانشمندان هسته‌ای کشور، دیکتاتور نابودشده، کارگزاران و مداحان حکومتی را برآن داشت که امت اسلامی را فراموش کنند و به ملی‌گرایی روآورند. در این رابطه، از جمله مجسمه «زانو زدن والرین» امپراتور روم در مقابل شاپور اول به نمایش گذاشته شد؛ که شاید مصداق طنزآمیز «من آنم که رستم جهان را گرفت» را به یاد می‌آورد؟!
در همین رابطه، محسن رضایی نیز با اشاره به واقعه تاریخی «زانو زدن» امپراتور روم در برابر شاپور اول، در واکنش به گفتار روبیو افزود: «کسی که پای تاریخ را به میان می‌کشد، باید برای تکرارش آماده هم باشد!»[۲]
محمدباقر قالیباف نیز با رجزخوانی در همین رابطه در شبکه ایکس نوشت: «در طول تاریخ، ما ایرانیان با کسانی روبه‌رو شده‌ایم که خود را سروران جهان اعلام کردند و کوشیدند تمدن‌های کهن را از صفحه روزگار محو کنند. آنان با آتش و شعله آمدند، اما با گردوخاک و خواری رفتند. کسانی که به دنبال میراث اسکندر هستند، سرنوشت والرین را خواهند داشت؛ زانو خواهید زد.»[۳]
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران هم گفت: «نه تحریف تاریخ می‌تواند از شکوه ملت بکاهد و نه ترورهای کور، قامت این سرزمین را خم می‌کند.»[۴]
حجت‌الاسلام سلیمی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس که تنها با کمتر از ۳.۵ درصد آرای واجدین شرایط ساکنان تهران در دور دوم به مجلس راه یافته است، از قافله «ملی‌گرایان» عقب نماند و گفت: «اظهارات زشت وزیر خارجه آمریکا در مورد تمدن ایران، نشان‌دهنده حسادت او نسبت به تمدن و فرهنگ ایرانی است و نشان داد که مقامات آمریکایی نه با جمهوری اسلامی ایران، نه با نظام جمهوری اسلامی، بلکه با تمدن ایرانی در جنگ هستند»![۵]
واکنش و سکوت معنادار بخشی از مخالفان
◽ چنین پیداست که آقای رضا پهلوی در برابر این بخش از سخنان مارکو روبیو سکوت کرده و موضع‌گیری رسمی یا بیانیه‌ای در رد یا محکومیت تحریف تاریخ هخامنشیان توسط وزیر خارجه آمریکا صادر نکرده است. البته این اولین بار نیست که رهبر پهلوی در برابر کارکرد ترامپیست‌ها در رابطه با رویدادهای مرتبط با ایران، سکوت «مصلحت‌آمیز» اختیار می‌کند. در جریان جنگ ۳۹ روزه، رضا پهلوی به مناسبت کشته شدن ۳ سرباز آمریکایی به این دولت تسلیت گفت، اما درباره کشته شدن بیش از ۱۰۰ دانش‌آموز دختر در جریان بمباران مدرسه میناب سکوت اختیار کرد!
◽ در بحبوحه انتقادات به سخنان روبیو، یاسمین پهلوی (همسر رضا پهلوی) ویدئویی از بخش دیگری از مواضع مارکو روبیو در صفحه اینستاگرام خود بازنشر کرد. این ویدئو به تمرکز وزیر خارجه آمریکا بر حقوق بشر و حمایت از معترضان ایران اختصاص داشت. این اقدام نیز رنگ‌وبوی مصلحت‌گرایانه داشت.
این در حالی است که سکوت رضا پهلوی و مصلحت‌گرایی این جناح، مورد بهره‌برداری رسانه‌های حکومتی قرار گرفت و پهلوی‌گرایان را همسو با مواضع به‌ادعای آنان «ایرانی‌ستیز» آمریکا به شمار آوردند.
◽ در برابر، برخی از حامیان جریان پهلوی در شبکه‌های اجتماعی استدلال کردند که تمرکز اصلی سخنان روبیو بر تقابل با سیاست‌های فعلی حکومت ایران بوده و نباید روابط دیپلماتیک و استراتژیک با دولت جدید آمریکا را به خاطر تفاسیر تاریخی به حاشیه برد!
◽ نجات بهرامی، «ایران‌گرا» و یکی از نویسندگان «دفترچه دوران اضطرار» و از هواداران پروپاقرص آقای رضا پهلوی، نیز در ویدئوی کوتاهی در شبکه ایران‌اینترنشنال می‌کوشد سخنان روبیو را متوجه رفتار جمهوری اسلامی سنجیده و مدعی است «روبیو تهاجمی به تمدن ایرانی نداشته است.»[۶]
مجموعه واکنش پهلوی‌گرایان نشان می‌دهد این جمع هنوز امیدوار است بتواند پشتیبانی دولت فعلی آمریکا را نسبت به بازگشت احتمالی این گرایش به قدرت در ایران به دست آورد.
◽ به نظر می‌رسد دیگر گروه‌های مخالف، از جمله جمهوری‌خواهان گذارمحول، به رویکرد انفعالی خود ادامه داده و تا آنجا که نگارنده آگاه است، واکنش رسمی نسبت به گفتمان روبیو نشان نداده‌اند.
پراکندگی گروه‌های مخالف و از جمله نبود یک بدیل قابل‌اعتماد، شاهد این حقیقت است که در وضعیت زیست مردمان داخل، در میان‌مدت دگرگونی شایان توجهی روی نخواهد داد و در بر همان پاشنه خواهد چرخید!
مهرماه ۱۴۰۵
mrowghani.com
———————-
[۱] - سخنرانی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، وزارت خارجه آمریکا، ۷ اکتبر ۲۰۲۶
[۲] - مهرزاد فتوحی، واکنش مقام‌های جمهوری اسلامی با استفاده از تاریخ ایران باستان: «زانو خواهید زد»، بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ مهر ۱۴۰۵
[۳] - همان
[۴] - همان
[۵] - خبرگزاری خانه ملت، مقامات آمریکایی با تمدن ایرانی در جنگ هستند، ۲۲ مهر ۱۴۰۵
[۶] - https://www.youtube.com/shorts/KJCZOxjzBBw