ايران امروز

نشريه خبری سياسی الكترونيك

Iran Emrooz (iranian political online magazine)

iran-emrooz.net | Tue, 17.11.2015, 9:30

ایجاد اختلال جدی بر روی چندین اپلیکیشن پیام‌رسان


یک ماه پس از هشدار سپاه پاسداران نسبت به استفاده گسترده از اپلیکیشن تلگرام در ایران، دسترسی به سرویس مبتنی بر وب این پیام رسان بر روی پروتکل اچ.تی.تی.پی  از صبح روز دوشنبه ۲۵ آبان مسدود شد. به این ترتیب کاربران ایرانی تنها می توانند یا بر روی تلفن های همراه خود  یا از طریق پروتکل اچ.تی.پی.پی.اس از این پیام رسان استفاده کنند.

بر اساس تحقیقات کمپین بین‌المللی حقوق بشر و گزارش‌هایی که کاربران به کمیپن ارائه کردند همزمان با مسدود شدن بخشی از تلگرام، دسترسی کاربران به اپلیکشن پیام رسان دیگری به نام IMO نیز با اختلال بسیار شدیدی رو به رو شد. تعداد کاربران در ایران IMO از زمانی که شایعات در مورد فیلترشدن تلگرام بالاگرفت رو به افزایش بود. سیستم فیلترینگ ایران با ایجاد اختلال در «دی.ان.اس» این اپلیکشن دسترسی به آن را آنقدر با اختلال مواجه کرده که عملا استفاده از آن امکان پذیر نیست.

سایت گرداب وابسته به مرکز بررسی جرائم سازمان‌یافته سپاه در تاریخ ۲۸ مهرماه با انتشار مقاله‌ای اعلام کرد که محتوای تولید شده در این پیام رسان با «بندهای فهرست مصادیق محتوای مجرمانه (موضوع ماده ۲۱ قانون جرایم رایانه‌ای)، قابل تطبیق است.» چنین هشداری شایعات مربوط به قصد دستگاه‌های امنیتی برای ایجاد اختلال و حتی فیلتر کردن این پیام رسان را بیشتر از پیش تقویت کرد.

علاوه بر تلگرام، از صبح روز دوشنبه کاربران ایرانی همچنین برای استفاده از اپلیکیشن پیام رسان‌های دیگری به نام‌های IMO وBeeTalk با دشواری و اختلال مواجه بوده اند.

اپلیکیشن پیام رسان تلگرام به صورت پیش‌فرض از پروتکل‌ رمزنگاری اس.اس.ال استفاده می‌کند اما از صبح روز ۲۵ آبان ماه ۱۳۹۴ در صورتی که کاربران بخواهند به این پیام‌رسان از طریق پروتکل اچ.تی.تی.پی و نسخه‌ی مبتنی بر وب آن استفاده کنند با صفحه‌ای مواجه می‌شوند که معمولا برای نمایش سایت‌های فیلترشده استفاده می‌شود.  اگرچه،  در ۲۹ مهرماه ۱۳۹۴ مدیرکل روابط عمومی‌شرکت مخابرات ایران به روزنامه آفتاب یزد گفت: «سیاست دولت یازدهم از ابتدا مخالفت با فیلترینگ بوده و همچنان هست و تا آخر عمر این دولت هم خواهد بود از این رو مخابرات تصمیمی برای فیلتر تلگرام ندارد.»

طی دو سال گذشته، نهادهای مسوول فیلترینگ، از تاکتیک ایجاد اختلال، به جای مسدود کردن اپلیکیشن‌های پیام رسان استفاده کرده اند. یکی از نمونه های ایجاد اختلال، مربوط به پیام رسان وایبر است که در ایران مسدود نیست اما عملا به دلیل اختلال زیاد بسیاری از کاربران را ناچار به استفاده از پیام رسان‌های دیگری کرده است.

همچنین بر اساس گزارش کاربران سرویس‌های مختلف اینترنت شرکت مخابرات نیز استفاده از اپلیکیشن «سیگنال» با اختلال رو به رو شده است.

استفاده از اپلیکیشن سیگنال از تاریخ ۲۸ مهر ماه زمانی که پاول د‌وروف، مد‌یرعامل شرکت تلگرام د‌ر توییتی اعلام کرد‌ دولت ایران از آنها درخواست ابزار جاسوسی کرده رو به افزایش گذاشت. اپلیکشین سیگنال دارای رمزگذاری بسیار قویی است.

از زمانی که دولت حسن روحانی در تاریخ آذر ۱۳۹۲ مجوز ارائه خدمات نسل سوم و چهارم را از حالت انحصاری خارج کرد و تمام شرکت‌های ارائه دهنده خدمات موبایل توانستند این سرویس را به کاربران خود ارائه دهند استفاده از اپلیکیشن‌های پیام رسان رشد فراوانی پیدا کرد. به دلیل ایجاد محدودیت‌ بر سر استفاده از اپلیکیشن‌هایی مانند وایبر و همچنین نگرانی‌هایی امنیتی که کاربران داشتند استفاده از تلگرام روز به روز در بین کاربران ایرانی محبوب‌تر شد.

یکی دیگر از استراتژی‌های ایران تشویق کاربران به استفاده از نسخه‌های ایرانی اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های اجتماعی در بستر اینترنت ملی بوده است. ایران با سرمایه‌ گذاری بسیار هنگفتی پروژه‌های مختلفی را در بستر اینترنت ملی اجرا کرده که عمدتا به دلیل عدم استقبال کاربران شکست رو به رو شدند.