احمد غدار / رویترز / ۳ نوامبر ۲۰۲۶
بر اساس داده‌های دو شرکت ردیابی کشتی‌ها، صادرات نفت خلیج فارس در ماه اکتبر نسبت به سطح ماه سپتامبر ـــ که بالاترین میزان از زمان آغاز جنگ ایران بود ـــ کاهش یافته است. با این حال، هر دو شرکت اعلام کردند که با آشکار شدن جزئیات بیشتر درباره محموله‌ها، ممکن است این ارقام به سمت بالا اصلاح شوند.
در پی تشدید حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز که در ماه اکتبر به رکورد جدیدی رسید، نفتکش‌ها نیز تلاش‌های خود را برای پنهان ماندن از دید افزایش داده‌اند. این امر ردیابی جریان نفت خلیج [فارس] را دشوارتر کرده و احتمال اصلاح مجدد داده‌های اولیه صادرات را افزایش داده است.
به گفته شرکت «ورتکسا» (Vortexa)، میانگین جریان نفت خام، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی (به‌جز گاز مایع یا LPG) در ماه اکتبر به ۱۷.۱ میلیون بشکه در روز رسید. این رقم نسبت به ۱۸.۹ میلیون بشکه در روز در ماه سپتامبر کاهش نشان می‌دهد، اما همچنان معادل حدود سه-چهارمِ سطح پیش از جنگ است.
جورج موریس، تحلیلگر شرکت ورتکسا، گفت: «داده‌های ماه اکتبر نشان می‌دهد که صادرات دریایی نفت خاورمیانه، به دلیل افزایش خطرات در تنگه هرمز، اندکی از سطوح بالای ثبت‌شده در دوران پس از آغاز جنگ، عقب‌نشینی کرده است.»
شرکت ورتکسا اعلام کرد که احتمال اصلاح ارقام ماه اکتبر به سمت بالا (افزایش) بیشتر از اصلاح به سمت پایین (کاهش) است؛ زیرا بسیاری از نفتکش‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، به دلایل ایمنی، سیگنال‌های ردیابی خود را خاموش می‌کنند. این بدان معناست که برای تأیید محموله‌ها اغلب به تصاویر ماهواره‌ای نیاز است که موجب تأخیر در گزارش‌دهی می‌شود.
داده‌های شرکت دیگری به نام «کپلر» (Kpler) نیز حاکی از کاهش محموله‌هاست، به‌طوری که جریان نفت خام و میعانات گازی حدود ۱ میلیون بشکه در روز نسبت به ماه سپتامبر کمتر شده است. کپلر نیز احتمال داد که ارقام فعلی در آینده به سمت بالا اصلاح شوند.
روند بهبود صادرات نفت خام سریع‌تر از فرآورده‌های نفتی است
شرکت ورتکسا اعلام کرد که با دسترسی به اطلاعات بیشتر درباره نفتکش‌ها، رقم مربوط به ماه سپتامبر را - در مقایسه با داده‌هایی که اوایل اکتبر در اختیار خبرگزاری رویترز قرار داده بود - به میزان قابل‌توجهی به سمت بالا اصلاح کرده است. به گفته شرکت «ورتکسا» (Vortexa)، میانگین صادرات نفت خام و میعانات گازی در ماه اکتبر به ۱۴ میلیون بشکه در روز رسید که معادل حدود ۸۶ درصدِ سطحِ پیش از جنگ است؛ در همین حال، میانگین صادرات فرآورده‌های نفتی پالایش‌شده ۳.۱ میلیون بشکه در روز بود که کمی بیش از نیمی از حجم معمول محسوب می‌شود.
ورتکسا همچنین گزارش داد که در سطح کشورها، صادرات عربستان سعودی نسبت به ماه سپتامبر ثابت ماند، در حالی که امارات متحده عربی بیشترین کاهش را ثبت کرد. بر اساس این آمار، صادرات عراق، عمان و کویت نیز کاهش یافته است.
آمارهای شرکت «کپلر» (Kpler) در خصوص جریان نفت خام و میعانات گازی از طریق تنگه هرمز، دریای سرخ و دریای عمان نشان می‌دهد که میانگین این حجم در ماه اکتبر حدود ۱۶.۱ میلیون بشکه در روز بوده است که نسبت به رقم ۱۷.۰۹ میلیون بشکه در روز در ماه سپتامبر، کاهش نشان می‌دهد.
ارقام ارائه‌شده توسط هر دو شرکت، شامل ایران نمی‌شود؛ کشوری که به دلیل تحریم‌های ایالات متحده، صادراتی انجام نمی‌دهد.