لئو سندز و هنریک پریسر لیبل / نیویورک تایمز / ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶
دونالد ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود، رویکردی محترمانه نسبت به نروژ داشت و این کشور را جایی توصیف کرده بود که ایالات متحده باید مهاجران بیشتری از آن بپذیرد. اما روز یکشنبه، دو هفته پس از آنکه کمیته نروژی نوبل جایزه صلح سال ۲۰۲۶ را اهدا کرد، او با استفاده از واژهای توهینآمیز، این کشور را تحقیر کرد.
آقای ترامپ روز یکشنبه در یک گردهمایی انتخاباتی در «پورت هیورن» واقع در ایالت میشیگان گفت: «صادقانه بگویم، نروژ افتضاح است. در واقع، نروژ به یک کشورِ “گنددانی” تبدیل شده است.»
او با اشاره به اینکه «من جایزه نوبل را نگرفتم»، پیشنهاد کرد که ایالات متحده باید مهاجران کمتری از نروژ بپذیرد.
رئیسجمهور در ادامه افزود: «بنابراین، من کسی را از نروژ نمیخواهم. نمیخواهم هیچگونه ارتباطی با نروژ داشته باشم.»
جایزه صلح نوبل — که رئیسجمهور ترامپ آشکارا برای دریافت آن تلاش کرده بود — در اسلو به «ناوی پیلای»، وکیل حقوق بشر اهل آفریقای جنوبی، اهدا شد.
اظهارات ترامپ در نروژ با حیرت و خشم مواجه شد؛ کشوری که مقامات ارشد دولتی آن بارها تأکید کردهاند هیچگونه نفوذی بر انتخاب برنده جایزه صلح ندارند.
«اسپن بارت آیده»، وزیر امور خارجه نروژ، روز دوشنبه به شبکه رادیو و تلویزیون ملی نروژ (NRK) گفت: «او بهخوبی میداند که کمیته نوبل مستقل است. ما این موضوع را به او یادآوری کردهایم — اگر کسی کنجکاو باشد — و وضعیت همچنان به همین منوال است.»
شهروندان نروژی در شبکههای اجتماعی ناراحتی خود را از سخنان ترامپ ابراز کردند، هرچند به نظر میرسید تعداد کمی از آنها واقعاً غافلگیر شدهاند. برخی اشاره کردند که ترامپ در سال ۲۰۱۸، زمانی که نروژ را در تقابل با هائیتی قرار داد، از این کشور با عباراتی بسیار مثبت — که البته رنگوبوی نژادی داشت — یاد کرده بود.
بارت آیده در گفتگو با شبکه NRK تلاش کرد توهین آقای ترامپ را در حد «لفاظیهای انتخاباتی» کماهمیت جلوه دهد و گفت که نروژ برای رابطه دیرینهاش با ایالات متحده «اهمیت زیادی» قائل است. بر اساس آمار رسمی دولت نروژ، در سال ۲۰۲۵ تعداد آمریکاییهایی که به نروژ مهاجرت کردهاند، بیشتر از تعداد نروژیهایی بوده است که به ایالات متحده مهاجرت کردهاند. سال گذشته، ۱۵۲۹ شهروند آمریکایی به نروژ نقل مکان کردند، در حالی که ۱۰۰۵ شهروند نروژی به ایالات متحده رفتند.
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، روز دوشنبه اظهار داشت که دونالد ترامپ به دلیل کارنامه سیاست خارجیاش شایسته دریافت این جایزه است؛ کارنامهای که به گفته او شامل پیشبرد مذاکرات صلح میان اوکراین و روسیه و دستیابی به توافقی برای آزادی گروگانها بین اسرائیل و حماس میشود. او گفت: «رئیسجمهور به خاطر این تلاشهای فوقالعاده و خستگیناپذیر در جهت پیشبرد صلح در سراسر جهان، بارها و بارها شایسته دریافت جایزه صلح نوبل است.»
اریک لوکه، تحلیلگر اندیشکده میانهروی «سیویتا» (Civita) در اسلو، میگوید که نروژیها معمولاً با نوعی بدبینی به اظهارات عمومی آقای ترامپ نگاه میکنند.
او گفت: «ما دیگر به رفتارهای غیرقابل پیشبینی او عادت کردهایم و معمولاً هر یک از واکنشهای تند و ناگهانیاش را خیلی جدی نمیگیریم.»
اریک آسهایم، سخنگوی موسسه نوبل نروژ، در بیانیهای اعلام کرد: «کمیته نوبل کاملاً مستقل از دولت نروژ عمل میکند.»
پارلمان نروژ پنج عضو این کمیته را برای دورههای ششساله منصوب میکند. به منظور حفظ استقلال این نهاد، از سال ۱۹۳۶ حضور اعضای دولت در این کمیته ممنوع شده و از سال ۱۹۷۷ نیز قانونگذارانِ در حال خدمت اجازه عضویت در آن را ندارند.
آقای ترامپ حدود یک دهه است که آشکارا برای دریافت جایزه صلح تلاش میکند؛ او در دهها مصاحبه و سخنرانی به این موضوع اشاره کرده و حتی در محافل خصوصی نیز از عدم دریافت آن گلایه داشته است. او تصمیم اخیر کمیته نوبل مبنی بر اعطای جایزه سال ۲۰۲۶ به خانم پیلای را «لکهای پاکنشدنی بر دامان نروژ» توصیف کرد.
کمیته نوبل در اطلاعیه ۹ اکتبر خود اعلام کرد که از خانم پیلایِ ۸۵ ساله به پاس تلاشهایش در ترویج حقوق بینالملل تقدیر میکند. او در طول سالهای گذشته به عنوان یکی از مقامات ارشد سازمان ملل و قاضی دیوان کیفری بینالمللی فعالیت کرده است. سال گذشته، او ریاست کمیسیونی از سوی سازمان ملل در مورد اسرائیل را بر عهده داشت که اعلام کرد اسرائیل علیه فلسطینیان در غزه مرتکب نسلکشی شده است؛ یافتهای که اسرائیل آن را رد کرد.
در گردهمایی روز یکشنبه در میشیگان — جایی که مایک راجرز، از متحدان ترامپ، در رقابتی تنگاتنگ برای مجلس سنا با دکتر عبدال السیدِ دموکرات روبروست — رئیسجمهور بار دیگر به موضوع جایزه نوبل پرداخت. او ضمن اشاره به اینکه انتظار دریافت این جایزه را داشته، تلویحاً گفت که آنقدر سرش شلوغ بوده که نتوانسته توجه چندانی به این مسئله نشان دهد.
او ادعای خود مبنی بر پایان دادن به هشت جنگ را تکرار کرد؛ ادعایی که پیشتر مطرح کرده بود باید با اعطای هشت جایزه صلح نوبل پاداش داده شود. با این حال، شماری از جنگهایی که او پیشتر به آنها اشاره کرده بود — از جمله درگیریهای میان اسرائیل و حماس، و میان اسرائیل و ایران — همچنان حلنشده باقی ماندهاند.