هدف: گردآوری اطلاعات برای تدوین گزارش گزارشگر ویژه در مورد وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، جهت ارائه به شصت و چهارمین نشست شورای حقوق بشر
مهلت: ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶
مای ساتو، گزارشگر ویژه در مورد وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، از دولت‌ها، سازمان‌های جامعه مدنی، مدافعان حقوق بشر، قربانیان و نمایندگان آن‌ها، دانشگاهیان، کارشناسان، سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای، و سایر ذی‌نفعان مرتبط دعوت می‌کند تا اطلاعات خود را برای گزارش پیشِ روی گزارشگر ویژه به شصت و چهارمین نشست شورای حقوق بشر ارسال نمایند.
این گزارش بررسی خواهد کرد که چگونه پیامدهای نقض حقوق بشر در ایران، فراتر از افرادی که مستقیماً هدف قرار گرفته‌اند، گسترش می‌یابد؛ چه در سطح فرامرزی و چه در درون خانواده‌ها. خانواده‌ها به دو شیوه متمایز تحت تأثیر قرار می‌گیرند. نخست، بستگانِ ساکن در ایران ممکن است خود به عنوان ابزاری برای اعمال فشار بر افرادِ مقیم خارج از کشور — در قالب «سرکوب فرامرزی» — هدف قرار گیرند. دوم، خانواده‌ها متحمل پیامدهای (اغلب پنهانِ) نقض حقوقِ یکی از اعضای خانواده در داخل ایران می‌شوند؛ برای نمونه زمانی که آن فرد به‌طور خودسرانه بازداشت، ناپدیدسازی قهری، کشته یا اعدام می‌شود. این پیامدها می‌توانند ابعاد اقتصادی، حقوقی، اجتماعی و روانی داشته باشند و ممکن است مدت‌ها پس از وقوعِ نقضِ اولیه نیز ادامه یابند.
سرکوب فرامرزی به موضوعی تبدیل شده که نگرانی‌های بین‌المللی فزاینده‌ای را برانگیخته است. اقداماتی که گفته می‌شود افرادِ خارج از ایران را در کشورهای گوناگون هدف قرار می‌دهند، نه تنها بر خودِ افرادِ هدف، بلکه بر کشورهای میزبان (محل اقامت آن‌ها) نیز تأثیر می‌گذارند و پرسش‌هایی را در مورد چگونگی حفاظت از افرادِ در معرض خطر مطرح می‌کنند.
گزارشگر ویژه متعهد شده است که در طول دوره مأموریت خود، رویکردی مبتنی بر جنسیت و تقاطعی (intersectional) را به کار گیرد. نخستین گزارش او به شورای حقوق بشر (A/HRC/58/62) به تحلیل پیامدهای جنسیتیِ وضعیت حقوق بشر در ایران، از جمله کشتارهای مبتنی بر جنسیت و سایر اشکال خشونت علیه زنان و دختران، اختصاص داشت. گزارش حاضر نیز در ادامه همان رویکرد تدوین می‌شود. سرکوب فراملی و تأثیرات ناشی از موارد نقض حقوق بر خانواده‌ها، هر دو دارای ابعاد جنسیتی متمایزی هستند؛ این گزارش همچنین به بررسی حقوق زنان و دختران و تبعیض مبتنی بر جنسیت ادامه خواهد داد.
این گزارش به‌روزرسانی کلی‌ای از وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران ارائه می‌دهد و به‌ویژه بر تحولات رخ‌داده از سپتامبر ۲۰۲۶ به بعد تمرکز دارد.
اطلاعات بیشتر در وبسایت سازمان ملل: