باراک راوید / اکسیوس
ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، گفت که استفاده اوکراین از سیستم ماهواره‌ای اسپیس ایکس متعلق به ایلان ماسک، علیرغم نشانه‌های اولیه این هفته مبنی بر بازسازی کامل آن، همچنان تا حدی محدود است.
چرا مهم است: محدودیت‌های فعلی، ارتش اوکراین را از استفاده از پهپادها برای رهگیری پهپادهای تهاجمی روسیه و استفاده از پهپادهای خود برای ارسال تدارکات به سربازان در خطوط مقدم محدود می‌کند، زلنسکی گفت.
نکته جالب: مقامات اوکراینی می‌گویند که هنوز در تلاشند تا مشخص کنند که آیا این محدودیت‌ها ناشی از تصمیم سیاسی دولت ترامپ یا ماسک است یا خیر.
مقامات اوکراینی روایت‌های متفاوتی از آنچه اتفاق افتاده است، شنیده‌اند و دولت ترامپ و مدیران اسپیس ایکس یکدیگر را متهم می‌کنند.
یک مقام اوکراینی به اکسیوس گفت: «اسپیس ایکس به عنوان یک شرکت به ما می‌گوید که این یک مشکل فنی است. اما مخاطبین ما در شرکت می‌گویند که این مشکل از کاخ سفید است. وقتی از کاخ سفید می‌پرسیم، می‌گویند که از ایلان است.»
ماسک در پستی در روز چهارشنبه گفت که دولت ایالات متحده در ایجاد اختلال در استارشیلد نقش داشته است.
او نوشت: «سیستم‌های استارشیلد متعلق به دولت ایالات متحده هستند و توسط آن کنترل می‌شوند. هرگونه محدودیت در سرعت یا استفاده توسط ارتش ایالات متحده و در نهایت توسط رئیس جمهور ایالات متحده تعیین می‌شود.»
رئیس جمهور ترامپ روز جمعه گفت که کاخ سفید در محدود کردن استفاده اوکراین از این سیستم نقشی ندارد.
پشت صحنه: تلگراف روز جمعه گزارش داد که ماسک به ترامپ پیشنهاد داده است که شبکه‌های ماهواره‌ای استارلینک و استارشیلد مورد استفاده ارتش اوکراین را محدود کند.
یک منبع آگاه از این بحث به اکسیوس گفت که ترامپ ایده ایلان را رد نکرده است.
یک مقام کاخ سفید روایت تلگراف را تکذیب کرد. این مقام گفت: «این کاملاً نادرست است. همانطور که رئیس جمهور ترامپ گفت، ما به هیچ وجه استارلینک را کند نکردیم و این سرویس در حال حاضر عملیاتی است.»
وضعیت فعلی: اما این سرویس کاملاً عملیاتی نیست. قبل از محدودیت‌ها، شبکه استارلینک و استارشیلد حتی روی پهپادهایی که به ۴۰۰ کیلومتر در ساعت می‌رسیدند، کار می‌کرد. مقامات اوکراینی می‌گویند اکنون سرعت به ۱۶۱ کیلومتر در ساعت محدود شده است. زلنسکی روز شنبه به خبرنگاران گفت که ارتش اوکراین روز جمعه این سامانه را در خودروهایی در کشورهای اتحادیه اروپا آزمایش کرده است.
در حالی که خودروها با سرعت ۱۸۰ کیلومتر در ساعت حرکت می‌کردند، سامانه‌های ماهواره‌ای به کار خود ادامه دادند؛ اما به محض ورود خودروها به خاک اوکراین، این سامانه در سرعت ۱۶۱ کیلومتر در ساعت قطع شد.
زلنسکی گفت: «نتیجه این است که محدودیت‌ها در داخل اوکراین اعمال می‌شوند، اما در کشورهای اتحادیه اروپا خیر. به عبارت دیگر، این یک اقدام برنامه‌ریزی‌شده است.»
زلنسکی همچنین نسبت به ادعای شرکت «اسپیس‌اکس» (SpaceX) مبنی بر اینکه محدودیت سرعت ناشی از مشکلات فنی است، ابراز تردید کرد.
طرف دیگر ماجرا: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، عصر شنبه پیش از سفر به هند گفت که «مطمئن نیست زلنسکی بداند درباره چه چیزی صحبت می‌کند.»
روبیو اظهار داشت که هیچ‌کس در دولت ایالات متحده دستور نداده است که سرعت «استارلینک» (Starlink) کاهش یابد. او گفت: «این اتفاق به نوعی خودبه‌خود رخ داد» و افزود که اکنون این سامانه «دوباره فعال شده و به درستی کار می‌کند.»
مروری سریع: ارتش اوکراین از سامانه ارتباطات ماهواره‌ای «استارلینک» متعلق به اسپیس‌اکس برای کنترل و هدایت پهپادهای شناسایی و رهگیر خود استفاده می‌کند. زمانی که استارلینک با تمام ظرفیت کار نکند، توانایی اوکراین در جمع‌آوری اطلاعات، به‌کارگیری پهپادهای رهگیر و انجام حملات دوربرد علیه روسیه مختل می‌شود.
اوکراین به دو سامانه ماهواره‌ای متکی است: یکی «استارلینک» اسپیس‌اکس که برای ارتباطات، پشتیبانی از نیروهای زمینی، لجستیک و پهپادهای دفاعی (پهپادهایی که پهپادهای مهاجم را سرنگون می‌کنند) به کار می‌رود.
سامانه دیگر «استارشیلد» (Starshield) است که تحت کنترل دولت ایالات متحده قرار دارد و برای اهداف نظامی تهاجمی استفاده می‌شود.
اوکراین اعلام کرده است که هر دو سامانه با محدودیت مواجه شده‌اند.
نکته قابل توجه: زلنسکی گفت که روز جمعه، رستم اومروف، مذاکره‌کننده ارشد اوکراین، با جرد کوشنر، مشاور و فرستاده ترامپ، درباره مسئله استارلینک گفتگو کرده است.
آن‌ها همچنین درباره برگزاری نشستی میان تیم‌های ایالات متحده و اوکراین در هفته آینده صحبت کردند تا گفتگوها را پیرامون آخرین پیشنهاد دولت ترامپ برای دستیابی به توافقی با روسیه جهت پایان دادن به جنگ، ادامه دهند.