ارین بانکو و گرام اسلاتری / رویترز / ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶
به گفته دو مقام آمریکایی و یک مقام غربی که در جریان این موضوع قرار گرفتهاند، دستور محدود کردن یک سامانه ماهوارهای که توسط اوکراین برای ارتباطات در میدان نبرد و عملیات پهپادی استفاده میشود، از درون کاخ سفید صادر شده است.
این مقامات اظهار داشتند که به رهبران وزارت دفاع (پنتاگون) ابلاغ شده است که سرویس «استارشیلد» (Starshield) متعلق به شرکت «اسپیساکس» (SpaceX) که در اختیار ارتش اوکراین قرار دارد، باید با سرعت کمتری (محدودتر) عمل کند.
این مقامات که نخواستند نامشان فاش شود، مشخص نکردند که چه کسی در کاخ سفید این تصمیم را گرفته یا چه کسی مسئول اجرای این دستور بوده است. پنتاگون بزرگترین مشتری «استارشیلد» است؛ سامانهای که نسخه نظامی سرویس «استارلینک» (Starlink) محسوب میشود.
مقامات اوکراینی در هفته جاری اعلام کردند که گیرندههای نظامی «استارلینک» در اوکراین، هنگامی که روی اشیاء با سرعت بالا نصب میشوند، از کار میافتند. این مسئله موجب اختلال در عملکرد پهپادهای اوکراینی شده است؛ پهپادهایی که برای سیستمهای هدایت داخلی خود در حریم هوایی اوکراین، به این ماهوارهها وابستهاند.
یکی از مسئولان وزارت دفاع اوکراین روز پنجشنبه گفت که این گیرندهها اکنون در حال حرکت نیز کار میکنند، اما تنها تا سرعت ۱۰۰ مایل در ساعت (۱۶۰ کیلومتر در ساعت).
فشار آمریکا بر اوکراین در پی حملات به پالایشگاهها
این اقدام برای محدود کردن موقتِ سامانه ارتباطی حیاتی، در حالی صورت میگیرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، کییف را تحت فشار گذاشته تا حملات خود به پالایشگاههای روسیه را متوقف کند. ترامپ این حملات را عامل افزایش شدید قیمت انرژی میداند؛ وضعیتی که به گفته او، شانس حزب جمهوریخواه را در انتخابات میاندورهای ماه نوامبر تضعیف کرده است.
با این حال، کارشناسان معتقدند که جهش در هزینههای انرژی، عمدتاً ناشی از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران است؛ جنگی که منجر به حملات ایران به تأسیسات انرژی شده و عملاً تنگه حیاتی هرمز را مسدود کرده است.
در پاسخ به درخواست اظهار نظر درباره دستور محدود کردن «استارشیلد»، یک مقام ارشد آمریکایی گفت: «هرگز چنین درخواستی از سوی رئیسجمهور مطرح نشده است.»
کاخ سفید به این پرسش که آیا ممکن است سایر مقامات دولت چنین درخواستی را مطرح کرده باشند، پاسخی نداد. استارشیلد توسط اسپیس ایکس به طور خاص برای مشتریان دولتی و امنیت ملی، به ویژه وزارت دفاع ایالات متحده، توسعه داده شده است. استارشیلد از مجموعه استارلینک به عنوان ستون فقرات خود استفاده میکند.
مقامات اوکراینی گفتند که این محدودیتها، ماموریتهای تهاجمی علیه نیروها و تدارکات روسیه در سرزمینهای اشغالی را پیچیده کرده و پهپادهای رهگیر مورد استفاده برای سرنگونی پهپادهای شاهد روسی را کند کرده است.
سربازان تیپ ۶۸ اولکسا دوبوش جدا از نیروهای مسلح اوکراین، در بحبوحه حمله روسیه به اوکراین، سیستم اینترنت ماهوارهای استارلینک را در نزدیکی شهر خط مقدم راهاندازی کردند... حق صدور مجوز خرید، برگه جدیدی را باز میکند. ادامه مطلب
ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیس ایکس، روز چهارشنبه در X گفت که از آنجا که سیستمهای استارشیلد متعلق به دولت ایالات متحده هستند و توسط آن کنترل میشوند، هرگونه محدودیت در سرعت یا استفاده توسط ارتش ایالات متحده یا رئیس جمهور تعیین میشود.
اسپیس ایکس به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد.
وزارت دفاع و سفارت اوکراین در واشنگتن نیز به درخواستها برای اظهار نظر پاسخی ندادند.
تیرگی روابط
روابط میان کییف و واشنگتن در روزهای اخیر، به دنبال نشستی در تاریخ ۹ اکتبر در میامی که با حضور نمایندگانی از هر دو کشور، اروپا و بانک جهانی برگزار شد، رو به وخامت گذاشته است.
به گفته فرد دیگری که از این موضوع آگاه است، جرد کوشنر، داماد ترامپ، و استیو ویتکاف، فرستاده دولت ترامپ در امور خاورمیانه، در این نشست لحنی تند در برابر اوکراین اتخاذ کردند. آنها به مقامات اوکراینی گفتند که ایالات متحده از ادامه حملات کییف به پالایشگاههای روسیه — آن هم با وجود درخواستهای مکرر واشنگتن برای توقف این حملات — ناخشنود است.
هیئت آمریکایی همچنین در مورد تصمیم واشنگتن برای انعقاد توافقی با روسیه جهت تأمین گازوئیل توضیح داد و اظهار داشت که کاخ سفید امیدوار است این اقدام موجب نرمتر شدن موضع مسکو در قبال مذاکرات صلح شود.
این توافق که بر اساس آن روسیه بیش از ۲.۲۵ میلیون بشکه گازوئیل به بازارهای ایالات متحده و جهان عرضه خواهد کرد، با واکنش منفی برخی از قانونگذاران آمریکایی مواجه شده است. آنها میگویند این توافق نقدینگی لازم را در اختیار مسکو قرار میدهد تا جنگ را ادامه دهد، بدون آنکه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، ناچار به دادن امتیازاتی برای پایان دادن به درگیری شود.
در روزهای پس از آن، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و ترامپ از یکدیگر انتقاد کردند؛ زلنسکی تصمیم ایالات متحده در خصوص توافق گازوئیل با روسیه را «ضعیف» خواند و ترامپ نیز خواستار برگزاری انتخابات در اوکراین و برکناری زلنسکی شد.
همانطور که پیشتر خبرگزاری رویترز گزارش داده بود، مقامات آمریکایی در پشت پرده تهدید کردهاند که ارائه اطلاعات اطلاعاتی به کییف درباره پرتاب موشکهای روسیه — که اوکراین از آن برای خنثیسازی حملات استفاده میکند — را متوقف خواهند کرد. ترامپ روز سهشنبه گفت که واشنگتن همچنان به اشتراکگذاری اطلاعات با اوکراین ادامه میدهد.
یک مقام ارشد اوکراینی گفت که پس از اقدام به محدود کردن دسترسی اوکراین به سامانه «استارشیلد» (Starshield)، مقامات اوکراینی در روزهای سهشنبه و چهارشنبه تلاش کردند تا از مقامات ارشد کاخ سفید، وزارت امور خارجه و پنتاگون پاسخی دریافت کنند. به گفته او، به کییف اعلام شد که این تصمیم از سوی کاخ سفید اتخاذ شده است.
پنتاگون میلیاردها دلار برای خدمات «استارلینک» (Starlink) و «استارشیلد» (Starshield) هزینه کرده است. رویترز در سال ۲۰۲۴ گزارش داد که این کشور همچنین ماهوارههای اختصاصی استارشیلد، از جمله فضاپیمای ارتباطی برای مأموریتهای هشدار موشکی و یک صورت فلکی جاسوسی برای دفتر ملی شناسایی، خریداری کرده است.