در پی اعلام توافق واشنگتن و مسکو برای عرضه گازوئیل روسیه به بازارهای آمریکا و جهان، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، از این تصمیم انتقاد کرد و هشدار داد که دادن «هدیه به پوتین» نه صلح به ارمغان می‌آورد و نه سودی برای جهان متمدن خواهد داشت.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، با عرضه گازوئیل این کشور به بازارهای آمریکا و جهان موافقت کرده است؛ اقدامی که به گفته ترامپ، می‌تواند به مهار افزایش سرسام‌آور هزینه‌های انرژی در بحبوحه جنگ با ایران کمک کند.
ترامپ پس از گفت‌وگو با پوتین اعلام کرد: «روسیه فورا بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روانه بازارهای آمریکا و جهان خواهد کرد و ۵۰۰ هزار تن دیگر نیز در ماه نوامبر عرضه خواهد شد.»
این توافق با واکنش ولودیمیر زلنسکی روبه‌رو شد. رئیس‌جمهوری اوکراین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هدیه دادن به پوتین نه صلح به ارمغان می‌آورد و نه هیچ منفعتی برای جهان متمدن خواهد داشت.»
او در ادامه تاکید کرد: «اجازه دادن به روسیه برای فروش فرآورده‌های نفتی، در واقع سرمایه‌گذاری در جنگی است که باید به آن پایان داد، نه اینکه به طولانی‌تر شدن آن دامن زد. آنچه ضرورت دارد، تنش‌زدایی واقعی و متقابل در روابط با روسیه است.»
چراغ سبز واشنگتن به ورود گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی
هم‌زمان با اعلام توافق ترامپ و پوتین، وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز اعلام کرد که مجوزی موقت برای عرضه گازوئیل روسیه در بازارهای جهانی صادر می‌کند.
با این حال، کاخ سفید هنوز روشن نکرده است که هزینه خرید گازوئیل روسیه را چه طرفی پرداخت خواهد کرد و محموله‌های پیش‌بینی‌شده در این توافق از چه زمانی در دسترس بازار قرار خواهند گرفت.
همچنین مشخص نیست که آیا محموله‌های بیشتری که قرار است ماه آینده عرضه شوند، پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر آمریکا به مقصد خواهند رسید یا خیر.
از تحریم‌های گسترده تا توافق انرژی با مسکو
اعلام توافق تازه ترامپ با پوتین در حالی صورت می‌گیرد که رئیس‌جمهوری آمریکا تنها یک ماه پیش، مجموعه‌ای از تحریم‌های گسترده علیه روسیه را امضا کرده بود؛ تحریم‌هایی که بخش انرژی این کشور و دیگر صنایعی را هدف قرار می‌داد که به تامین منابع مالی جنگ روسیه در اوکراین کمک می‌کنند.
این تغییر رویکرد، پرسش‌های تازه‌ای را درباره آینده سیاست تحریمی واشنگتن در قبال مسکو برانگیخته است.
از جمله اینکه آیا کاخ سفید مطابق الزامات قانونی که با حمایت هر دو حزب اصلی آمریکا تصویب شده و واردکنندگان عمده نفت و گاز روسیه را هدف قرار می‌دهد، در ماه جاری تحریم‌های بیشتری علیه مسکو اعمال خواهد کرد یا خیر.
ترامپ در اظهارات خود درباره توافق تازه با روسیه، هیچ اشاره‌ای به تحریم‌های این کشور یا جنگ روسیه علیه اوکراین نکرد و در عوض، بر ضرورت کاهش قیمت انرژی برای شهروندان آمریکایی تاکید ورزید.
او گفت: «کاهش قیمت‌ها برای آمریکایی‌ها، به‌ویژه کشاورزان، دامداران و رانندگان کامیون پرتلاش کشورمان، مهم‌ترین اولویت من است.»
در همین حال، سه سناتور سرشناس دموکرات، چاک شومر، رهبر دموکرات‌ها در سنا، جین شاهین، دموکرات ارشد کمیته روابط خارجی سنا، و الیزابت وارن، دموکرات ارشد کمیته بانکداری سنا، در بیانیه‌ای مشترک توافق ترامپ با روسیه را خیانت به اوکراین، متحدان اروپایی و امنیت ملی آمریکا توصیف کردند.
ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات و از طراحان قانون تحریم روسیه نیز از تصمیم ترامپ انتقاد کرد و گفت: «این تصمیم ما را در جنگ پوتین علیه اوکراین شریک و همدست می‌کند.»
کریس بوون، وزیر تغییرات اقلیمی و انرژی استرالیا نیز اعلام کرد که کشورش در چارچوب این توافق، سوخت روسیه را وارد نخواهد کرد.
استقبال مسکو از همکاری تازه با واشنگتن
در مقابل انتقادهای رئیس‌جمهوری اوکراین، مقام‌های روسیه از توافق انرژی با آمریکا استقبال کردند.
ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه در بیانیه‌ای که کرملین پس از گفت‌وگوی تلفنی او با ترامپ منتشر کرد، آمادگی روسیه برای عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی به بازارهای آمریکا و جهان را تایید کرد.
او گفت: «اطمینان دارم که این اقدام تاثیر مثبتی بر کل اقتصاد جهانی خواهد گذاشت.»
کرملین همچنین اعلام کرد که دو رئیس‌جمهوری درباره جنگ اوکراین، وضعیت ایران و روابط دوجانبه گفت‌وگو کرده‌اند.
کریل دیمیتریف، فرستاده ویژه رئیس‌جمهوری روسیه هم روز جمعه با بازنشر اطلاعیه وزارت خزانه‌داری آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس، از مزایای همکاری دو کشور در حوزه انرژی سخن گفت.
او نوشت: «همکاری روسیه و آمریکا در زمینه گازوئیل و انرژی به سود جهان خواهد بود.»
این در حالی است که از نگاه کی‌یف، فراهم کردن امکان فروش فرآورده‌های نفتی روسیه می‌تواند به تقویت منابع مالی مسکو و تداوم جنگ در اوکراین بینجامد؛ موضوعی که بار دیگر اختلاف دیدگاه واشنگتن و کی‌یف را بر سر نحوه تعامل با کرملین آشکار کرده است.
واکنش کارشناسان؛ «سود برای پوتین، تاثیر اندک بر قیمت‌ها»
دو کارشناس انرژی نیز نسبت به اثربخشی اقتصادی توافق ابراز تردید کرده‌اند.
کلایتون سیگل، کارشناس انرژی در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا (CSIS)، گفته است که توافق احتمالا تاثیر چندانی بر قیمت‌ها نخواهد گذاشت، اما برای روسیه و پوتین منفعت بزرگی به همراه دارد.
جوزف وبستر، تحلیلگر انرژی و ژئوپلیتیک شورای آتلانتیک، نیز معتقد است حجم صادرات اعلام‌شده روسیه نه‌تنها برای جبران کمبود جهانی گازوئیل کافی نیست، بلکه تحقق کامل آن نیز قطعی نیست.
یورونیوز فارسی