باراک راوید / آکسیوس
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، روز جمعه اعلام کرد که با روسیه برای افزایش عرضه گازوئیل به بازارهای آمریکا و جهان به توافق رسیده است؛ اقدامی که خشم اوکراین را برانگیخت و آن را هدیه‌ای به ولادیمیر پوتین در بحبوحه جنگ توصیف کرد.
اهمیت موضوع: این خبر که شامل معافیت از برخی تحریم‌های انرژی آمریکا علیه روسیه است، هم‌زمان با ورود دیپلمات‌های اوکراینی و اروپایی به میامی برای گفتگو درباره پایان دادن به جنگ با روسیه منتشر شد.
اظهارات ترامپ: ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social) نوشت: «من به‌تازگی گفتگوی بسیار موفقی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، داشتم که طی آن توافق شد روسیه بلافاصله بیش از ۳۰۰ هزار تن سوخت دیزل (گازوئیل) به بازار آمریکا و جهان عرضه کند؛ همچنین ۵۰۰ هزار تن دیگر در ماه نوامبر و یک میلیون تن بلافاصله پس از آن تحویل داده شود.»
ترامپ افزود که روسیه «در مدت زمانی کوتاه، ۳ میلیون تن سوخت دیزل» تحویل خواهد داد.
ترامپ نوشت که با احتساب نفتِ عبوری از تنگه هرمز، «قیمت گازوئیل برای آمریکایی‌ها و در واقع برای تمام جهان، با نرخی بی‌سابقه و به‌سرعت کاهش خواهد یافت!»
وزارت خزانه‌داری در بیانیه‌ای اعلام کرد: «امروز به دستور رئیس‌جمهور ترامپ، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی (OFAC) بلافاصله یک مجوز عمومی موقت صادر می‌کند تا امکان عرضه گازوئیل روسیه به بازار جهانی فراهم شود.»
کانون اختلاف: ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، با خشم به اظهارات ترامپ واکنش نشان داد و در شبکه اجتماعی «ایکس» (X) نوشت که هرگونه کاهش تحریم‌های روسیه خارج از چارچوب یک «توافق پایدار برای کاهش تنش... نشان‌دهنده ضعفی آشکار است.»
زلنسکی نوشت: «هدیه دادن به پوتین، صلح یا هیچ‌گونه سودی برای جهان متمدن به ارمغان نخواهد آورد. روسیه در ازای این گازوئیل، با اقدامات تروریستی و خیانت‌های بیشتر پاسخ خواهد داد. اجازه دادن به روسیه برای فروش فرآورده‌های نفتی، سرمایه‌گذاری در جنگی است که باید به آن پایان داد، نه اینکه طولانی‌تر شود. آنچه مورد نیاز است، کاهش واقعی تنش با روسیه بر مبنای اقدام متقابل است.»
زلنسکی افزود که اوکراین به فرستادگان ترامپ، یعنی جرد کوشنر و استیو ویتکاف، اعلام کرده است که برای برداشتن «گام‌های متقابل جهت کاهش تنش» با روسیه آمادگی دارد.
او گفت: «اگر روسیه زیرساخت‌های انرژی ما را نابود نکند، اوکراین هم پالایشگاه‌های نفت روسیه را به آتش نخواهد کشید. این همان نوع توافقی است که ما به آمریکا پیشنهاد می‌کنیم و معتقدیم که ایالات متحده قدرت کافی برای دستیابی به چنین مصالحه‌ای را دارد.»
طرف مقابل: کرملین در بیانیه‌ای اعلام کرد که در جریان گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ، «توجه ویژه‌ای به چشم‌انداز حل‌وفصل بحران اوکراین» معطوف شد.
کرملین اظهار داشت که دو رهبر درباره وضعیت بازارهای جهانی انرژی گفتگو کردند. به گفته کرملین، پوتین در این تماس گفت: «طرف روسی آمادگی خود را برای عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی به بازارهای آمریکا و جهان تأیید کرد. اطمینان دارم که این امر تأثیر مثبتی بر اقتصاد جهانی در مجموع خواهد داشت.»
کریل دیمیتریف، فرستاده ویژه پوتین که بر روی این توافق کار کرده بود، در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «همکاری‌های انرژی و اقتصادی روسیه و آمریکا ادامه خواهد یافت و به نفع بازارهای جهانی و کل جهان خواهد بود.»
بر اساس آمار و ارقام: طبق تحلیل این هفته دو پژوهشگر بانک فدرال رزرو دالاس، حملات اوکراین در طول تابستان ظرفیت پالایش در دسترس روسیه را تا ۶۰ درصد کاهش داد؛ هرچند شدت این تأثیر ماه به ماه متغیر بوده است.
در نتیجه ترکیبی از عواملی همچون توقف فعالیت پالایشگاه‌ها در خاورمیانه، محدودیت‌های کشتیرانی، آسیب دیدن پالایشگاه‌های روسیه و کاهش فعالیت پالایشگاهی چین، بازار جهانی سوخت از اواخر بهار شاهد کاهش ظرفیتی معادل ۶ تا ۸ میلیون بشکه در روز بوده است که این رقم تا ۱۰ درصد از کل ظرفیت پالایش جهانی را شامل می‌شود.
دیدگاه‌ها: جوزف وبستر، تحلیلگر حوزه انرژی و ژئوپلیتیک در اندیشکده غیرحزبی «شورای آتلانتیک»، گفت: «پوتین و دیگران تلاش می‌کنند تا با رویکردی فرصت‌طلبانه، مسئولیت قیمت‌های بالای گازوئیل را به جای جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران — که زنجیره‌های تأمین جهانی را ویران کرده است — متوجه اوکراین کنند.»
او در ایمیلی نوشت: «تحقق این حجم‌های ادعایی صادرات روسیه نه تنها نامطمئن است، بلکه از نظر مقدار نیز ناچیز بوده و نمی‌تواند مشکل کمبود جهانی گازوئیل را برطرف کند.»