اعلامیه «همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ایران»
به‌مناسبت ۱۰ اکتبر روز جهانی مبارزه علیه مجازات اعدام!
روز دهم اکتبر، روز جهانی مبارزه علیه مجازات اعدام و دفاع از حق حیات برای همگان است. این روز در سال ۲۰۰۳ توسط یک ائتلاف جهانی متشکل از سازمان‌های جامعه مدنی، نهادهای مدافع حقوق بشر و کارشناسان حقوقی به این عنوان اعلام شد و هدف از آن، ارتقاء آگاهی عمومی درباره مجازات اعدام، ترغیب همگان به مخالفت با آن، تاثیر‌گذاری بر سیاست‌های تصمیم‌گیران سیاسی در جهت حفاظت از حق حیات انسان‌ها و تقویت اراده‌ی عمومی برای پایان دادن به این مجازات بود. از آن زمان هر سال ۱۰ اکتبر روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام در سراسر جهان برگزار می‌شود و بر لغو اعدام تاکید می‌شود. هم‌اکنون ۱۱۳ کشور در جهان مجازات اعدام را به‌طور کامل لغو کرده‌اند و ۱۴۵ کشور، یعنی بیش از دو سوم کشورهای جهان، در قانون یا در عمل آن را کنار گذاشته‌اند. اما تعدادی از کشورها، از جمله حکام کشور ما، بر ادامه‌ی صدور و اجرای احکام اعدام اصرار دارند.
حق حیات، بنیادی‌ترین حق انسان است، که در اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر نیز به رسمیت شناخته شده‌است. بر اساس مفاد این اعلامیه که به تصویب سازمان ملل متحد رسیده‌است، هیچ حکومتی حق ندارد با توسل به مجازات اعدام، جان انسانی را بستاند. اما در جمهوری اسلامی، صدور و اجرای احکام اعدام به امری عادی تبدیل شده‌است. تلاش برای جایگزینی آن با مجازات‌های دیگر، مخالفت با حکومت و بنیادهای مذهبی آن تلقی می‌شود و با سرکوب و زندان پاسخ داده‌می‌شود. نظام حاکم بر ایران علاوه بر این، اعدام را به عنوان ابزاری مهم در سرکوب مخالفان و مقابله با مبارزات آزادیخواهانه‌ی مردم ایران و در خدمت تحکیم موقعیت خود به‌کار می‌گیرد.
تردیدی نیست که اعدام در هر حالت آن، قتل دولتی است و جمهوری اسلامی در طول چهل و هفت سال گذشته همواره این مجازات را در ابعاد وسیعی به کار گرفته‌است و هم‌اکنون در شرایط جنگی کنونی نیز که فشار ناشی از ویرانی، کشتار، جنگ و تحریم همه‌جانبه‌‌ی اقتصادی بر دوش مردم سنگینی می‌کند، هم چنان بر ادامه‌ی اعدام‌ها پافشاری می‌کند و روزی نیست که خبر اعدام‌های جدیدی در زندان‌های رژیم منتشر نشود.
جمهوری اسلامی هم‌چنین رکورددار اعدام در جهان است. بر اساس گزارش عفو بین‌الملل، در سال ۲۰۲۵ دست‌کم ۲۱۵۹ نفر را اعدام کرده و بالاترین آمار ثبت‌شده‌ی اعدام در جهان را به خود اختصاص داده‌است؛ امسال هم، همان‌طور که کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد در ۵ اوت اعلام کرد، از ۱۹ مارس دست‌کم ۵۶ نفر با اتهامات امنیتی در ایران اعدام شده‌اند؛ یعنی به‌طور متوسط حدود ۱۲ نفر در هر ماه. هم‌چنین، بر پایه گزارش‌های هرانا، در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود هزار نفر در ایران اعدام شده‌اند؛ به‌طور متوسط بیش از ۱۱۰ نفر در ماه و نزدیک به چهار نفر در روز.
امروز مقابله با اعدام در شرایطی که هزاران نفر در زندان‌های جمهوری اسلامی در انتظار صدور احکام سنگین به سر می‌برند، بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. باید با همه‌ی توان در مقابل ماشین کشتار و سرکوب رژیم ایستاد. تلاش کرد جنبش وسیعی برای لغو اعدام و آزادی زندانیان سیاسی شکل گیرد و مبارزه علیه اعدام به یک مطالبه‌ی گسترده‌ی اجتماعی تبدیل گردد. در همین رابطه، کارزار نه به اعدام که از زندان‌های کشور آغاز شده و در سه سال اخیر ادامه داشته، یکی از درخشان ترین و پیگیرترین فریادها علیه مجازات اعدام است، که با تداوم خود در زندان‌ها بازتاب گسترده‌ای در خارج از زندان‌ها و در خارج کشور پیدا کرده‌است.
«همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ایران» همانگونه که پیش از این در میثاق حق زندگی مخالفت خود را با قانون ضد انسانی اعدام اعلام کرده‌است، هم‌صدا و همگام با مخالفان اعدام در سراسر جهان، همگان را به شرکت در تجمع‌ها و گرد‌همآئی‌ها به مناسبت روز جهانی مبارزه علیه اعدام و پر طنین‌تر کردن صدای «نه به اعدام» فرامی‌خواند. هم‌چنین از اقدام زندانیان سیاسی و حامیان آن‌ها در کارزار «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» پشتیبانی می‌کند. ما نیروهای سیاسی آزادیخواه و دموکرات، نهادهای مدنی و مدافعان حقوق بشر را به تلاش هماهنگ در هر شکل ممکن برای لغو اعدام و دفاع از حق حیات فرامی‌خوانیم و از هر صدائی در جهت لغو مجازات اعدام در ایران و جهان، پشتیبانی می‌کنیم! مبارزه علیه اعدام و دفاع از آزادی بی قید و شرط همه‌ی زندانیان سیاسی و عقیدتی را، با تمام توان گسترش دهیم و صدای اعتراض علیه اعدام و سرکوب را، هرچه رساتر کنیم.
«همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ایران»
۱۷ مهر ۱۴۰۵ - ۹ اکتبر ۲۰۲۶