سازمان حقوق بشر ایران پنجشنبه ۹ مهر گزارش داد که ۴۶ کشور در بیانیه‌ای مشترک افزایش استفاده جمهوری اسلامی از مجازات اعدام را محکوم کرده و خواستار توقف فوری اجرای احکام اعدام در ایران شده‌اند.
این بیانیه روز چهارشنبه ۸ مهر از سوی نماینده لیختن‌اشتاین در شصت‌وسومین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارائه شد و ۴۶ کشور از آن حمایت کردند.
بر اساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، کشورهای حامی این بیانیه با اشاره به اعدام دست‌کم ۳۱ معترض پس از سرکوب اعتراضات دی‌ماه، درباره خطر اعدام ده‌ها معترض دیگر، از جمله زنان و افرادی که هنگام ارتکاب جرایم منتسب به آنها زیر ۱۸ سال بوده‌اند، هشدار دادند.
در این بیانیه با استناد به یافته‌های کارشناسان سازمان ملل گفته شده است که جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای ایجاد ترس، سرکوب مخالفان، و محدود کردن آزادی بیان و تجمع مسالمت‌آمیز استفاده می‌کند.
کشورهای امضاکننده همچنین نسبت به گزارش‌ها درباره برگزاری محاکمه‌های غیرعلنی، نقض تضمین‌های دادرسی عادلانه، شکنجه و بدرفتاری با بازداشت‌شدگان، ناپدیدسازی قهری، و اخذ اعترافات اجباری ابراز نگرانی کردند و خواستار توقف فوری استفاده از مجازات اعدام شدند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، نیز از این بیانیه استقبال کرد و بر ضرورت تعلیق اجرای احکام اعدام با هدف لغو کامل این مجازات تأکید کرد.
ایالات متحده در گزارش‌های رسمی خود درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، اجرای احکام اعدام پس از محاکمه‌های فاقد تضمین‌های دادرسی عادلانه را مورد انتقاد قرار داده و به گزارش‌های مربوط به استفاده از اعترافات اجباری و شکنجه در پرونده‌های معترضان اشاره کرده است. وزارت خارجه آمریکا همچنین گزارش داده برخی معترضان در ایران با اتهام‌هایی روبه‌رو شده‌اند که مجازات اعدام در پی دارد.
سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی در شهریور اعلام کرده بود دست‌کم ۱۰۰ نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه با خطر مجازات اعدام روبه‌رو هستند که در میان آنها دست‌کم پنج زن و پنج نفر که هنگام ارتکاب جرایم منتسب به آنها زیر ۱۸ سال بوده‌اند قرار دارند.
صدای آمریکا
***
متن بیانیه در شصت و سومین نشست شورای حقوق بشر
بحث عمومی ذیل دستور کار شماره ۸
۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶
آقای دانیل باتلینر
نمایندگی دائم شاهزاده‌نشین لیختن‌اشتاین
با تشکر از شما، جناب رئیس،
من این بیانیه را به نمایندگی از بیش از ۴۰ کشور ایراد می‌کنم؛ کشورهایی که استفاده مداوم و فزاینده از مجازات اعدام در ایران را به شدت محکوم می‌کنند.
اظهارات اخیر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد و گزارشگر ویژه در امور ایران، و همچنین یافته‌های «هیئت مستقل بین‌المللی حقیقت‌یاب در مورد ایران»، بر افزایش شدید آمار اعدام‌ها و صدور احکام اعدام، به‌ویژه در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات و اعمال آزادی‌های بنیادین، تأکید داشته‌اند.
از زمان سرکوب خشونت‌بار نیروهای امنیتی در ماه ژانویه، دست‌کم ۳۱ معترض اعدام شده‌اند و ده‌ها معترض دیگر — از جمله زنان و کودکان — به اعدام محکوم شده و در معرض خطر فوری اجرای حکم قرار دارند. استفاده از مجازات اعدام در ملاءعام به‌ویژه نگران‌کننده است.
ما به یافته‌های کارشناسان سازمان ملل توجه داریم که نشان می‌دهد مجازات اعدام برای ایجاد رعب و وحشت، سرکوب مخالفان و بازداشتن افراد از ابراز عقیده و برگزاری تجمعات مسالمت‌آمیز به کار گرفته می‌شود. ما همچنین نسبت به گزارش‌هایی مبنی بر صدور حکم اعدام برای افراد پس از دادرسی‌هایی که به نظر می‌رسد با استانداردهای بین‌المللی محاکمه عادلانه فاصله زیادی دارند، ابراز نگرانی می‌کنیم؛ مواردی همچون برگزاری جلسات دادگاه به صورت غیرعلنی، محرومیت از تضمین‌های دادرسی عادلانه، شکنجه و بدرفتاری، ناپدیدسازی قهری و اخذ اعترافات اجباری.
هیچ‌کس نباید به دلیل اعمال حقوق خود یا تلاش برای رساندن صدایش، با هراس از اعدام روبرو شود. ایران باید فوراً به استفاده نفرت‌انگیز خود از مجازات اعدام پایان دهد.
با تشکر، جناب رئیس.
فهرست حامیان:
۱. آلبانی
۲. آندورا
۳. استرالیا
۴. اتریش
۵. بلژیک
۶. بوسنی و هرزگوین
۷. بلغارستان
۸. کانادا
۹. شیلی
۱۰. کاستاریکا
۱۱. کرواسی
۱۲. جمهوری چک
۱۳. قبرس
۱۴. دانمارک
۱۵. استونی
۱۶. فنلاند
۱۷. فرانسه
۱۸. آلمان
۱۹. یونان
۲۰. مجارستان
۲۱. ایسلند
۲۲. ایرلند
۲۳. ایتالیا
۲۴. لتونی
۲۵. لیختن‌اشتاین
۲۶. لیتوانی
۲۷. لوکزامبورگ
۲۸. مالت
۲۹. جزایر مارشال
۳۰. موناکو
۳۱. مونته‌نگرو
۳۲. هلند
۳۳. نیوزیلند
۳۴. مقدونیه شمالی
۳۵. نروژ
۳۶. پرتغال
۳۷. جمهوری مولداوی
۳۸. رومانی
۳۹. سان مارینو
۴۰. اسلواکی
۴۱. اسلوونی
۴۲. اسپانیا
۴۳. سوئد
۴۴. سوئیس
۴۵. اوکراین
۴۶. بریتانیا