ایران اینترنشنال
کارشناسان صداوسیمای جمهوری اسلامی اذعان کردند امارات متحده عربی با استفاده از نفتکشهای کوچک و ارزان، کشتیهای فرسوده و یدککشهای آماده، توانسته است اثر حملات حکومت ایران را بر انتقال نفت از تنگه هرمز کاهش دهد.
این موضوع در یکی از برنامههای اخیر «به وقت ایران» مطرح شد. چهار نفر در این برنامه حضور داشتند و سه نفر از آنان درباره روشهای تازه ابوظبی برای ادامه صادرات نفت از تنگه هرمز گفتوگو کردند.
یکی از حاضران پیشنهاد کرد جمهوری اسلامی نفتکشهای کوچک در حال رفتوآمد در تنگه هرمز یا محل حرکت آنها را هدف قرار دهد.
فرد دیگری این رویکرد را ناکافی دانست و گفت حمله صرف به این شناورها پاسخ موثری به تغییر راهبرد امارات نخواهد بود.
کارشناس سوم گفت ابوظبی بهجای رویارویی مستقیم با توان نظامی جمهوری اسلامی، منطق اقتصادی اهرم فشار تهران در تنگه هرمز را هدف گرفته است.
به گفته او، امارات عملا «منطق بستن تنگه هرمز» را از کار انداخته است.
کشتیهای ارزان معادله را تغییر دادهاند
بر اساس تحلیل مطرحشده در این برنامه، بخشی از راهبرد جمهوری اسلامی بر آسیبپذیری نفتکشهای بسیار بزرگ حامل نفت خام استوار بود. ارزش بالای این کشتیها و هزینه سنگین خسارت احتمالی سبب میشد تهدید حمله ایران، شرکتهای بیمه را از پوشش سفرهای آنها منصرف و عبور از تنگه را از نظر تجاری پرهزینه کند.
امارات برای کاستن از این فشار، زنجیرهای لجستیکی با پشتیبانی دولت ایجاد کرده و به استفاده از نفتکشهای کوچکتر و ارزانتری روی آورده است که در صورت آسیب دیدن، بهسرعت قابل جایگزینیاند.
یکی از کارشناسان گفت ابوظبی میدان رویارویی را به شکلی طراحی کرده که به سود خودش باشد: جمهوری اسلامی میتواند این شناورها را هدف قرار دهد، اما امارات نیز میتواند پیدرپی کشتیهای دیگری را جایگزین آنها کند.
طبق این گفتوگو، ابوظبی از نفتکشهای بسیار بزرگ و سالخوردهای نیز استفاده میکند که به پایان عمر عملیاتی خود رسیدهاند و بهدلیل رعایت نکردن استانداردهای زیستمحیطی یا ایمنی، دیگر اجازه ورود به بسیاری از بنادر را ندارند و معمولا باید اوراق شوند.
ارزش برخی از این نفتکشها بهمراتب کمتر از محموله نفتی آنهاست. در نتیجه، حتی آسیب دیدن کشتی نیز لزوما زیان اقتصادی سنگینی به اندازه از دست رفتن نفت بارگیریشده ایجاد نمیکند.
کارشناسان برنامه همچنین گفتند نیروهای جمهوری اسلامی معمولا ابتدا از طریق بیسیم به کشتیها هشدار میدهند، سپس تیر اخطار شلیک میکنند و در صورت ادامه حرکت، پل فرماندهی را هدف قرار میدهند؛ روشی که به خدمه حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه فرصت تخلیه میدهد.
به گفته یکی از آنان، امارات با شناخت این الگو، یدککشهایی را در منطقه مستقر کرده است تا نفتکشهای آسیبدیده را به بندر صحار در عمان منتقل کنند. محموله نفت این کشتیها پس از انتقال به ساحل عمان تخلیه میشود و در نتیجه، حمله لزوما مانع رسیدن نفت به مقصد نمیشود.
تردید در کارآمدی راهبرد نظامی جمهوری اسلامی
حاضران در این برنامه گفتند افزایش شمار حملات به کشتیهای ارزان و قابل جایگزینی، اهرم فشار جمهوری اسلامی را احیا نمیکند.
یکی از آنان گفت امارات «منطق نظامی» تهران را هدف گرفته و پاسخ موثر نیز باید معطوف به همین منطق تازه باشد.
کارشناس دیگری تاکید کرد مشکل جمهوری اسلامی کمبود اراده سیاسی برای مقابله با امارات نیست، بلکه ادامه استفاده از چارچوبی است که دیگر نتیجه مورد نظر را به همراه ندارد.
کارشناس اصلی برنامه نیز این وضعیت را ناشی از «خطای شناختی» در محاسبات تهران دانست.
همزمان با پخش این برنامه، یک مقام ارشد اسرائیلی یکشنبه پنجم مهر گفت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سفری در این روز به ابوظبی، با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی، دیدار کرد.
شبکه آی۲۴نیوز، ششم مهر گزارش داد مذاکرات نتانیاهو در سفر شش ساعته او به امارات، عمدتا بر موضوع ایران متمرکز بوده است.
از سوی دیگر، مصطفی نجفی، پژوهشگر و مفسر مسائل خاورمیانه، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت امارات طی هفتههای گذشته برای تضعیف اهرم فشار جمهوری اسلامی در تنگه هرمز و انتقال نفت دیگر کشورها از این آبراه، تلاش کرده است.
او بدون ارائه مدرک، ابوظبی را به اخلال در توافق جمهوری اسلامی و عمان برای مدیریت تنگه هرمز و رایزنی با آمریکا و اسرائیل برای حمله به ایران متهم کرد.
نجفی نوشت: «پس از اسرائیل، هیچ بازیگری به اندازه امارات رویای تضعیف و تجزیه ایران را در سر ندارد.»
او خواستار آن شد که واکنش تهران به اقدامات ابوظبی از محدوده سیاسی و دیپلماتیک فراتر رود.
این اظهارات نشاندهنده نگرانی فزاینده در میان تحلیلگران نزدیک به حکومت است؛ نگرانی از اینکه امارات بدون غلبه مستقیم بر توان نظامی جمهوری اسلامی، در حال بیاثر کردن اهرم راهبردیای است که تهران میکوشد از طریق تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز حفظ کند.