شلبی هالیدی و میلان چرنی / والاستریت ژورنال / ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶
به گفته مقامات آمریکاییِ مطلع از این وقایع، دستکم دو کشتی حامل انرژی (نفتکش) با پرچم خارجی که عازم سواحل آمریکا بودند، هدف حملات سایبری قرار گرفتند که اکنون تحت تحقیقات دولت ایالات متحده است. این رویدادها نگرانیهایی را دامن زده است مبنی بر اینکه ایران یا سایر دشمنان در پی گسترش دامنه درگیریهای خاورمیانه هستند.
این مقامات اظهار داشتند که در ماه اوت، پس از ورود این دو کشتی به خلیج مکزیک، تیمی تخصصی به سرپرستی گارد ساحلی آمریکا و با حضور مأموران «اداره تحقیقات فدرال» (افبیآی)، وارد این کشتیها شدند.
بر اساس بیانیههای گارد ساحلی و افبیآی، بازرسی این کشتیهای با پرچم خارجی «با هدف اطمینان از سلامت و یکپارچگی سیستمهای عملیاتی و فناوری اطلاعات آنها، پس از مشاهده نشانههایی مبنی بر نفوذ به شبکههای هر دو کشتی» انجام شد. افبیآی اعلام کرد که عملیات ورود به کشتیها در روزهای ۲۱ و ۲۴ اوت صورت گرفته است.
بر اساس دادههای ردیابی کشتیها و اظهارات یکی از مقامات، این کشتیها پیشتر در ماه اوت و هنگام عبور از تنگه جبلالطارق مورد حمله قرار گرفته بودند. موقعیت مکانی مذکور و همچنین مقصد کشتیها، احتمالاً این نگرانی را ایجاد میکند که مهاجمان قصد داشتهاند در یک گذرگاه دریایی راهبردی و حیاتی اختلال ایجاد کنند یا به بندری در آمریکا حمله نمایند.
این کشتیها حامل نفت و گاز طبیعی مایع بودند که خطر انفجار، برخورد یا نشت نفت را به دنبال داشت. کشتیها از سیستمهای یکپارچهای بهره میبرند که در صورت نفوذ و اختلال در آنها، ممکن است موتور از کار بیفتد یا خدمه کنترل ناوبری کشتی را از دست بدهند.
گارد ساحلی و افبیآی از اعلام تعداد موارد حملات سایبری که از زمان آغاز درگیریها با ایران مورد بررسی قرار دادهاند، خودداری کردند.
مقامات آمریکایی هنوز تأیید نکردهاند که آیا ایران یا دشمن دیگری مانند روسیه یا چین در پسِ این حملات قرار دارد یا خیر. با این حال، مقامات ابراز نگرانی میکنند که حوادث اخیر، جبهه جدیدی را در این جنگِ هفتماهه میگشاید. پیشتر، خبرگزاری بلومبرگ گزارش یکی از موارد ورود نیروها به کشتیها را منتشر کرده بود.
ایالات متحده و ایران درگیر نبردی برای کنترل تنگه هرمز بودهاند؛ آبراهی راهبردی در نزدیکی سواحل ایران که امکان عبور بخش قابلتوجهی از عرضه نفت جهان را فراهم میکند. ایران به کشتیهای تجاری که بدون مجوز یا بدون پرداخت عوارض قصد عبور داشتند حمله کرده و این اقدام، واکنش تلافیجویانه ایالات متحده را در پی داشته است.
حوثیهای تحت حمایت ایران، کنترل آبراه حیاتی دیگری به نام تنگه بابالمندب را در ورودی دریای سرخ در دست گرفتهاند. ایران و نیروهای نیابتیاش تلاش کردهاند با مسدود کردن مسیر انتقال نفت، بر ایالات متحده و متحدانش در خلیج فارس فشار وارد کنند.
تنگه جبلالطارق نیز همچون آن گلوگاههای راهبردی، برای بازارهای جهانی انرژی اهمیتی حیاتی دارد. روزانه حدود ۳۰۰ کشتی از این آبراه که دریای مدیترانه را به اقیانوس اطلس متصل میکند، عبور میکنند.
کارشناسان هشدار دادهاند که حملات سایبری به کشتیها، بسته به نوع شناور و پیچیدگی حمله، میتواند بسیار خطرناک باشد.
گارد ساحلی تیمهای تخصصی و آموزشدیدهای برای واکنش به اینگونه حملات و بررسی آنها در اختیار دارد. اوایل سال جاری، این تیمها برای اطمینان از اینکه سیستمهای کشتیها پیش از رسیدن به ایالات متحده یا سایر بنادر دچار اختلال یا نفوذ نشده باشند، وارد چندین فروند از کشتیهای موسوم به «ناوگان تاریک» (dark fleet) شدند که توسط ایالات متحده توقیف شده بودند.
دریادار جیسون تاما، فرمانده بخش سایبری گارد ساحلی، در ماه ژوئن به روزنامه والاستریت ژورنال گفت: «برای شناوری که دهها میلیون گالن نفت خام — که مادهای بسیار فرار و آتشزا است — حمل میکند، همواره خطر آتشسوزی و انفجار وجود دارد.»
«مدیریت دقیق شرایط جوی داخل مخازن ضروری است تا از بروز وضعیت منجر به آتشسوزی یا انفجار جلوگیری شود؛ ضمن اینکه همواره خطر نشت نفت نیز وجود دارد.»