باراک راوید / آکسیوس
دو منبع مطلع از این موضوع به وبسایت آکسیوس گفتند که جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، در جریان سفر محرمانه خود به مسکو در اوایل هفته جاری، پیشنهاد برگزاری نشستی سهجانبه میان دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، را با هدف پایان دادن به جنگ مطرح کرده است.
چرا این خبر اهمیت دارد؟ این نخستین بار بود که رتکلیف شخصاً در تلاشهای دیپلماتیک برای ایجاد گشایش در روابط و مذاکرات میان روسیه و اوکراین وارد شد.
به گفته منابع، بخشی از اهداف سفر رتکلیف این بود که مشخص کند آیا رؤسای سازمانهای اطلاعاتی روسیه میتوانند پوتین را متقاعد کنند به سمت ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و اوکراین، با میانجیگری واشنگتن، حرکت کند یا نه.
مقامهای آمریکایی روز جمعه، زلنسکی را در جریان گفتوگوهای رتکلیف در مسکو و پیشنهاد برگزاری نشست سهجانبه قرار دادند.
دولت ترامپ پیشتر نیز ایده برگزاری چنین نشستی را مطرح کرده بود. زلنسکی با این پیشنهاد موافق بوده، اما پوتین آن را رد کرده است.
خبر اصلی: رتکلیف روز سهشنبه بهطور محرمانه به مسکو سفر کرد و با همتایان روس خود، یعنی سرگئی ناریشکین، رئیس سازمان اطلاعات خارجی روسیه، و الکساندر بورتنیکوف، رئیس سازمان امنیت فدرال روسیه، دیدار کرد.
ترامپ به آکسیوس گفت سفر رتکلیف «امری معمول و کاری» بوده و با هدف هشدار دادن به روسیه درباره حمله به قلمرو ناتو انجام نشده است.
پشت پرده: به گفته منابع، مقامهای آمریکایی به زلنسکی گفتند که رتکلیف در مسکو همچنین احتمال ازسرگیری مذاکرات صلح را مطرح کرده است.
روزنامه نیویورکتایمز گزارش داد که رتکلیف در دیدار با بورتنیکوف، «ارزیابی تیرهوتاری» از وضعیت جنگ ارائه کرده و از روسیه خواسته است پیش از وخیمتر شدن شرایط، به توافق برسد.
منابع به آکسیوس گفتند رتکلیف به این نتیجه رسیده است که بورتنیکوف چهرهای سازنده است و میتواند به ازسرگیری تلاشهای دیپلماتیک کمک کند.
سازمان سیا از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرد.
با این حال: مقامهای اوکراینی درباره نیتهای پوتین تردیدهای جدی دارند و میگویند اطلاعاتی در اختیار دارند که نشان میدهد پوتین در حال برنامهریزی برای تشدید گسترده جنگ است.
پاول پالیسه، معاون رئیس دفتر زلنسکی، روز جمعه به خبرنگاران گفت پوتین به ارتش روسیه دستور داده است چند سناریوی عملیاتی را برای حملهای در شمال اوکراین آماده کند؛ در این میان، کییف و چرنیهیف بهعنوان مناطق اصلی این عملیات شناسایی شدهاند.
وضعیت کنونی: مذاکرات میان روسیه و اوکراین که با میانجیگری دولت ترامپ انجام میشد، در اواسط فوریه و پس از آغاز جنگ با ایران متوقف شد.
استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان کاخ سفید، طی چند ماه گذشته بهطور جداگانه با مذاکرهکنندگان روس و اوکراینی گفتوگو کردهاند، اما پیشرفت چندانی حاصل نشده است.
کیریلو بودانوف، رئیس دفتر زلنسکی، روز پنجشنبه به رسانههای محلی گفت مذاکرات میان آمریکا و روسیه با میانجیگری واشنگتن ممکن است در ماه سپتامبر از سر گرفته شود.
اظهارات طرفین: زلنسکی روز جمعه از آمریکا به دلیل اتخاذ «لحن ضروری در گفتوگو با روسیه» تشکر کرد و گفت دولت ترامپ «در حال پیشبرد تصویری واقعبینانه از آن چیزی است که باید انجام شود و اهدافی که باید محقق شود.»