به نام خدا
ایران اکنون، در شرایطی سرنوشتساز قرار گرفته است. جنگ پرهزینه اخیر، خسارتهای سنگین انسانی و اقتصادی، افزایش نگرانیهای امنیتی و استمرار فشارهای ناشی از تحریمها، بیش از هر زمان دیگری ضرورت بازنگری در شیوه مواجهه با بحرانهای داخلی و خارجی را آشکار ساخته است. در چنین شرایطی، امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا، فارغ از برخی ابهامها و چالشهای اجرایی، فرصتی ارزشمند برای توقف چرخه تنش، کاهش خطر جنگ، رفع تدریجی تحریمها و حرکت در مسیر تأمین منافع ملی به شمار میآید.
افزون بر این، ارزیابی بخش قابل توجهی از تحلیلگران و ناظران بینالمللی، از جمله شماری از منتقدان سیاستهای دولت آمریکا، نیز حاکی از آن است که این تفاهم، در مجموع گامی مثبت در جهت تأمین منافع ایران، کاهش تنشها و به رسمیت شناخته شدن بخشی از مطالبات و حقوق کشور در عرصه بینالمللی تلقی شده است.
با این همه، تحولات روزهای اخیر و نشانههای آشکار از تشدید اختلافات در درون ساختار قدرت درباره آینده مذاکرات و نحوه اجرای تفاهمنامه، نگرانیهای جدی نسبت به سرنوشت این روند ایجاد کرده است. این اختلافها، اگر از چارچوب رقابتهای سیاسی فراتر رفته و به تضعیف دیپلماسی رسمی کشور بینجامد، نه تنها موقعیت ایران را در عرصه بینالمللی آسیبپذیر خواهد کرد، بلکه میتواند کشور را بار دیگر در مسیر رویارویی، ناامنی و جنگ قرار دهد.
در چنین شرایطی نباید از نظر دور داشت که مخالفان منطقهای و بینالمللی تنشزدایی میان ایران و آمریکا، بهویژه رژیم صهیونیستی که طی سالهای گذشته آشکارا برای جلوگیری از هر گونه توافق و راهحل دیپلماتیک میان دو کشور تلاش کرده است، از تشدید اختلافات داخلی، تضعیف دیپلماسی و ناکامی روند اجرای تفاهمنامه بیشترین سود را میبرند. از این رو، حفظ انسجام در تصمیمگیریهای کلان، پرهیز از ارسال پیامهای متناقض و حمایت عملی از روند دیپلماسی، افزون بر یک ضرورت داخلی، بخشی از الزامات صیانت از منافع و امنیت ملی نیز به شمار میآید.
جبهه اصلاحات ایران تأکید میکند که امروز مسئله اصلی، پیروزی یا شکست هیچ جناح و جریان سیاسی نیست؛ مسئله، آینده ایران و امنیت، رفاه و منافع ملی ایرانیان است. هیچ اختلاف داخلی نباید به گونهای مدیریت شود که منافع ملی، امنیت کشور و فرصتهای پیش روی ملت قربانی رقابتهای سیاسی شود.
ما ضمن حمایت از تلاشهای دولت و دستگاه دیپلماسی برای اجرای تفاهمنامه و ادامه مذاکرات، بر این باوریم که موفقیت این مسیر مستلزم برخورداری مذاکرهکنندگان از پشتوانه و حمایت همه ارکان نظام است. ارسال پیامهای متناقض، تخریب روند گفتوگو، ایجاد تردید نسبت به اراده کشور برای اجرای تعهدات خود یا تضعیف جایگاه دستگاه دیپلماسی، نه نشانه اقتدار، بلکه عاملی برای افزایش بیاعتمادی، پیچیدهتر شدن مذاکرات و از دست رفتن فرصتهای ملی خواهد بود. هر اقدامی که به تضعیف روند اجرای تفاهمنامه بینجامد، فارغ از نیت عاملان آن، در عمل میتواند در راستای خواست و منافع مخالفان صلح، رفع تحریمها و ثبات منطقه قرار گیرد.
جبهه اصلاحات ایران هشدار میدهد که شکست روند دیپلماتیک، صرفاً شکست یک دولت یا یک تیم مذاکرهکننده نیست؛ چنین رخدادی میتواند پیامدهایی سنگین برای کشور در پی داشته باشد؛ از جمله:
- افزایش احتمال بازگشت به رویارویی نظامی و تکرار جنگ،
- تشدید تحریمها و فشارهای اقتصادی،
- گسترش بیثباتی سیاسی و اجتماعی،
- کاهش سرمایهگذاری، فرار سرمایه و تعمیق بحرانهای معیشتی،
- و افزایش انزوای بینالمللی و محدودتر شدن ظرفیتهای توسعه کشور.
از این رو، جبهه اصلاحات ایران از همه مسئولان و نهادهای تصمیمگیر میخواهد:
- منافع ملی را بر ملاحظات جناحی و رقابتهای سیاسی مقدم بدارند،
- از هر اقدامی که به تضعیف دولت و دستگاه دیپلماسی در مقطع حساس کنونی بینجامد، پرهیز کنند،
- اختلاف دیدگاهها را از مسیر گفتوگوی کارشناسانه و سازوکارهای قانونی پیگیری کنند،
- و با تقویت انسجام داخلی، زمینه اجرای موفق تفاهمنامه و استمرار مذاکرات را فراهم آورند.
ما همچنین معتقدیم که تقویت دیپلماسی خارجی بدون ترمیم سرمایه اجتماعی در داخل امکانپذیر نیست. افزایش اعتماد عمومی، گسترش مشارکت سیاسی، رعایت حقوق و آزادیهای اساسی شهروندان، تقویت نهادهای مدنی و کاستن از شکاف میان حکومت و جامعه، مکمل سیاست خارجی موفق و ضامن اقتدار پایدار کشور است.
تجربه دهههای گذشته نشان داده است که هرگاه فرصتهای تنشزدایی، گفتوگو و تعامل سازنده با جهان، تحت تأثیر رقابتهای سیاسی داخلی از دست رفته است، هزینه آن را نه یک دولت یا یک جناح، بلکه همه ملت ایران با تحریم، رکود، تورم، مهاجرت نخبگان، کاهش رفاه، تضعیف سرمایه اجتماعی و افزایش ناامنی پرداختهاند. امروز نباید اجازه داد این تجربه تلخ بار دیگر تکرار شود.
جبهه اصلاحات ایران بار دیگر تأکید میکند که امروز بیش از هر زمان دیگری، ایران به عقلانیت، گفتوگو، اجماع ملی و پرهیز از سیاستهای تنشآفرین نیاز دارد. حفظ صلح، جلوگیری از بازگشت جنگ، رفع تحریمها، بهبود وضعیت اقتصادی و تأمین آیندهای امنتر برای نسلهای بعد، مسئولیتی مشترک بر عهده همه ارکان حاکمیت و همه نیروهای سیاسی کشور است.
جبهه اصلاحات ایران
۲۴ تیر ۱۴۰۵