۵۴ درصد مردم گفتهاند دستکم هفتهای یک بار از شبکههای اجتماعی به عنوان منبع خبر استفاده میکنند، در حالی که ۵۱ درصد از رسانههای سنتی مانند تلویزیون، رادیو یا وبسایتهای خبری استفاده میکنند.
بر اساس گزارشی جامع از دانشگاه آکسفورد در بریتانیا، شبکههای اجتماعی اکنون در همه گروهها به مهمترین منبع خبر در جهان بدل شده اند و برای نخستین بار از منابع خبری سنتی پیشی گرفته اند.
گزارش Digital News Report (منبع به زبان انگلیسی) که سهشنبه منتشر شده، از ۱۰۰ هزار مصرفکننده خبر در ۴۸ کشور پرسیده است اطلاعات خود را از کجا میگیرند و در حالی که شبکههای اجتماعی سالهاست برای جوانان به منبع رو به رشد خبر تبدیل شده، این گزارش تاکید میکند که این نخستین بار است که در همه بازارها و برای همه گروههای سنی به منبع اصلی بدل شده اند.
۵۴ درصد شرکتکنندگان در این نظرسنجی گفته اند در هفته گذشته برای دنبال کردن خبر از شبکههای اجتماعی استفاده کرده اند؛ در حالی که ۵۱ درصد از رسانههای سنتی مثل تلویزیون، رادیو یا وبسایتهای خبری بهره برده اند.
در سطح جهان، ۳۰ درصد از پاسخدهندگان گفته اند شبکههای اجتماعی و شبکههای ویدیویی منبع اصلی خبر برای آنهاست؛ رقمی که از ۲۲ درصد در سال ۲۰۲۰ افزایش یافته است.
به گفته این مطالعه، اگر فقط افراد ۱۸ تا ۲۴ سال را در نظر بگیریم این سهم به ۵۲ درصد میرسد؛ یعنی ۳۲ واحد درصد بیشتر از دومین منبع اصلی محبوب خبر.
این گزارش نشان میدهد که از سال ۲۰۲۰ به این سو استفاده از منابع سنتی مانند خبر تلویزیون و اپلیکیشنها به ترتیب ۱۳ و ۱۲ واحد درصد کاهش یافته، در حالی که مصرف شبکههای اجتماعی در ۲۲ مورد از ۴۸ بازار مورد بررسی رشد کرده است.
به گفته گزارش، دلایل این چرخش در میان پاسخدهندگان متنوع است. برخی کاربران گفته اند شبکههای اجتماعی به سادگی جای بهتری برای دریافت خبر است یا اینکه اکنون کمتر از گذشته تلویزیون تماشا میکنند.
گزارش میگوید رشد شبکههای اجتماعی «بیشتر یک حرکت تدریجی است تا یک تغییر جهت کامل، اما با این حال لحظه ای مهم به شمار میرود».
این مطالعه نشان میدهد در بریتانیا، آلمان، سوئد، فنلاند، جمهوری چک، اتریش، بلژیک، هلند، ایرلند و کرواسی، همراه با چند کشور آسیایی، رسانههای سنتی هنوز نفوذ بیشتری نسبت به شبکههای اجتماعی دارند.
به نوشته این گزارش، در این کشورها اعتماد عمومی به نهادهای رسانهای سنتی بیش از دیگر کشورهاست و به طور متوسط کاربران شبکههای اجتماعی برای دریافت خبر کمتر به تولیدکنندگان فردی متکی هستند.
گزارش میافزاید کسانی که گفته اند از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند همچنان برای به دست آوردن اطلاعات خود سراغ کانالها و ارائهدهندگان خبر جاافتاده میروند، اما رسانههای خبری «برای حفظ سهم خود باید سخت بجنگند».
در کشورهایی که شبکههای اجتماعی دست بالا را دارند، نحوه پوشش درگیریها از سوی رسانههای سنتی، از جمله جنگ در ایران یا جنگ اسرائیل و حماس در غزه، با انتقاد روبهرو شده است.
برای مثال، نزدیک به ۴۰ درصد افراد زیر ۳۵ سال میگویند بهترین راه دنبال کردن خبرهای مربوط به جنگ در ایران شبکههای اجتماعی است؛ در حالی که افراد بالای ۳۵ سال بیشتر تلویزیون یا وبسایتهای خبری را ترجیح میدهند.
این گزارش همچنین اشاره میکند که ۱۰ درصد مردم در هفته گذشته از هوش مصنوعی (AI) به عنوان منبع خبر استفاده کرده اند و این به گفته نویسندگان گزارش یعنی استفاده خبری از این فناوری هنوز فراگیر نشده است.
با این حال، مطالعه هشدار میدهد تغییرات اخیر در موتور جستوجوی گوگل برای در اولویت قرار دادن «حالت هوش مصنوعی» میتواند عادات مصرف خبر کاربران را دگرگون کند.
یورونیوز فارسی