اندرو گری و لیلی بایر / خبرگزاری رویترز / ۱۱ مه ۲۰۲۶
دولتهای اروپایی روز دوشنبه پیشنهاد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه مبنی بر اینکه گرهارد شرودر، صدراعظم پیشین آلمان، میتواند نماینده آنها در مذاکرات احتمالی آینده با مسکو درباره امنیت قاره باشد را رد کردند.
پوتین روز شنبه اعلام کرد معتقد است جنگ در اوکراین رو به پایان است و او مایل است درباره ترتیبات امنیتی جدید برای اروپا مذاکره کند، در حالی که شرودر شریک مورد نظر او برای این گفتگوهاست.
اما وزرای امور خارجه اتحادیه اروپا در بدو ورود به نشستی در بروکسل، نسبت به آمادگی روسیه برای پایان دادن به جنگ و مذاکره صادقانه درباره صلح و امنیت اروپا ابراز تردید کردند.
آنها هرگونه نقشی برای شرودر را که در شرکتهای دولتی روسیه فعالیت داشته و روابط نزدیکی با پوتین برقرار کرده است، مردود دانستند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به خبرنگاران گفت: «کاملاً روشن است که چرا پوتین میخواهد او همان فرد مورد نظر باشد؛ چون در واقع... او در هر دو طرف میز نشسته است.»
وی افزود: «اگر این حق را به روسیه بدهیم که از طرف ما مذاکرهکنندهای منصوب کند... این کار چندان عاقلانه نخواهد بود.»
گونتر کریچباوم، وزیر امور اروپای آلمان نیز اظهار داشت شرودر که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ صدراعظم بود، صلاحیت لازم برای ایفای نقش یک «میانجی صادق» را ندارد.
کریچباوم گفت: «او به شدت تحت تأثیر آقای پوتین است و مسلماً پیش از این نیز بوده است. دوستیهای نزدیک ممکن است در هر جای دنیا مشروع باشد، اما به فرد کمکی نمیکند تا به عنوان یک میانجی بیطرف شناخته شود.»
سیاست انزوای روسیه در اتحادیه اروپا، همزمان با تمایل برخی به مذاکره
اتحادیه اروپا از زمان تهاجم مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲، سیاست انزوای روسیه را دنبال کرده است. این اتحادیه تحریمهایی را وضع کرده و تماسهای سیاسی و دیپلماتیک سطحبالای اندکی با روسیه داشته است.
با این حال، در شرایطی که مذاکرات تحت رهبری ایالات متحده برای پایان دادن به درگیریها پیشرفت چندانی نداشته و واشینگتن بر جنگ در ایران تمرکز کرده است، برخی مقامات اروپایی از اتحادیه اروپا خواستهاند که گفتگوهای مستقیم با مسکو را، احتمالاً با هدایت یک فرستاده ویژه، مد نظر قرار دهد.
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، هفته گذشته اعلام کرد که در حال گفتگو با دیگر رهبران اتحادیه اروپاست تا «خودمان را سازماندهی کنیم و آنچه نیاز داریم را شناسایی کنیم» تا در زمان «فرا رسیدن لحظه مناسب» با روسیه گفتگو کنیم.
آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین نیز گفت که اتحادیه اروپا میتواند در مذاکراتی شرکت کند که «مکمّل» مذاکرات تحت رهبری آمریکا باشد، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
او در بروکسل به خبرنگاران گفت: «ما میتوانیم درباره نقش جدید اروپا صحبت کنیم. ما مذاکرات صلح اصلی را تحت رهبری ایالات متحده داریم و به این مسیر نیاز داریم... اما اروپا نیز میتواند نقش خود را ایفا کند.»
کالاس و چندین وزیر دیگر تاکید کردند که اتحادیه اروپا باید ابتدا فشار بر روسیه را افزایش دهد و پیش از بررسی هرگونه گفتگو یا انتخاب نماینده، بر سر آنچه از مذاکرات میخواهد به توافق برسد.
کستوتیس بودریس، وزیر امور خارجه لیتوانی گفت: «مسئله انتخاب یک فرد نیست. ما باید به اصول بازگردیم و اصل ماجرا این است که ابزارهای خود را برای فشار بر روسیه آماده کنیم.»
بئاته ماینل رایزینگر، وزیر امور خارجه اتریش نیز گفت زمان آن فرا رسیده است که اتحادیه اروپا به طور فعالتری در مذاکرات با روسیه مشارکت کند و یک تیم مذاکرهکننده معرفی نماید.
وی افزود: «اما این ما هستیم که در این باره تصمیم میگیریم، نه روسیه.»