مگان اسپشیا / نیویورک تایمز / ۲۸ آوریل ۲۰۲۶
دولت بریتانیا روز سهشنبه اعلام کرد که سفیر ایران را در واکنش به آنچه «اظهارات غیرقابل قبول و تحریکآمیز» سفارت ایران در رسانههای اجتماعی خوانده، احضار کرده است.
این احضار که یک ابزار دیپلماتیک رسمی است، در حالی صورت میگیرد که روابط بین بریتانیا و ایران در بحبوحه جنگ در خاورمیانه بهویژه تنشآلود شده است. مقامات بریتانیایی بهطور فزایندهای درباره افزایش تهدیدات از سوی کشورهای متخاصم، از جمله ایران و روسیه، هشدار دادهاند.
اوایل هفته جاری، سفارت ایران در لندن بیانیهای در کانال تلگرامی خود منتشر کرد که در آن از ایرانیان مقیم بریتانیا دعوت شده بود تا در پویشی که آن را «ایثار برای وطن» (جانفدا، برای ایران) توصیف کرده، ثبتنام کنند.
سفارت ایران در این پیام از «همه فرزندان غیور ایران» خواست تا «اتحاد، وفاداری و غرور ملی خود را در چارچوبی یکپارچه به نمایش بگذارند» و در پایان نوشت: «بیایید همه با هم آماده جانفشانی باشیم، که این بهتر از سپردن کشورمان به دست دشمن است.»
بیانیه سفارت درباره اینکه دقیقاً چه انتظاری از داوطلبان ایرانی خواهد رفت، ابهام داشت.
وزارت امور خارجه بریتانیا روز سهشنبه در بیانیهای اعلام کرد که هامیش فالکنر، معاون وزیر امور خارجه در امور خاورمیانه، خطاب به سفیر ایران به صراحت تاکید کرده است که «این اقدامات و اظهارات کاملاً غیرقابل قبول است و سفارت باید هرگونه ارتباطی را که میتواند به عنوان تشویق به خشونت در بریتانیا یا در سطح بینالمللی تعبیر شود، متوقف کند.»
سفارت ایران در لندن در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر، با صدور بیانیهای اعلام کرد که ادعای فراخوان برای هرگونه خشونت در خارج از کشور را «بهشدت رد میکند».
در این بیانیه آمده است: «این ادعا که نمایندگی دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران “فراخوان برای جانفشانی” صادر کرده، برداشتی گمراهکننده و نادرست از یک پویش ملی است که هدف آن تجلی همبستگی و انسجام ملی در میان مردم ایران برای حفاظت از تمامیت ارضی و مرزهای ایران است.»
سفارت ایران افزود که این پویش «صرفاً یک ابتکار نمادین با هدف تأکید بر میهنپرستی و آمادگی اخلاقی برای دفاع از میهن در برابر هرگونه تجاوز خارجی است و به هیچ وجه ماهیت خشونتآمیز یا عملیاتی در خارج از کشور ندارد.»
علی موسوی، سفیر ایران در بریتانیا، پیش از این نیز به وزارت امور خارجه فراخوانده شده بود. آخرین بار در ماه مارس بود؛ پس از آنکه یک تبعه ایرانی و یک شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی به جاسوسی و زیر نظر گرفتن افراد و مکانهای مرتبط با جامعه یهودیان لندن برای ایران متهم شدند.
آن پرونده جاسوسی، همراه با مجموعهای از حملات آتشسوزی عمدی در بریتانیا و سراسر اروپا که توسط یک گروه آنلاین مرموز بر عهده گرفته شده، نگرانیهایی را درباره احتمال دخالت دولت ایران برانگیخته است. پلیس هنوز این موضوع را تایید نکرده است.
حوادثی که این گروه در بریتانیا مسئولیت آنها را پذیرفته، عمدتاً در منطقه شمال لندن متمرکز بوده است؛ منطقهای که محل سکونت بیش از نیمی از جامعه ۳۰۰ هزار نفری یهودیان بریتانیاست. این اتفاقات از الگوی مشابهی پیروی میکند که در آلمان، بلژیک، فرانسه و هلند نیز مشاهده شده است.
ویکی ایوانز، هماهنگکننده ارشد ملی پلیس مبارزه با تروریسم بریتانیا، هفته گذشته به خبرنگاران گفت که پلیس در حال بررسی این احتمال است که حملات مذکور با ایران یا نیروهای نیابتی آن مرتبط باشد.
او گفت: «واحد مبارزه با تروریسم پلیس و شرکای ما نسبت به تهدید تهاجم دولت ایران در بریتانیا هوشیار هستند. ما از گزارشهای عمومی مبنی بر اینکه این گروه ممکن است با ایران پیوند داشته باشد، آگاهیم. همانطور که انتظار میرود، همزمان با ادامه تحقیقات، مسئله انگیزه و هدایت این اقدامات را بررسی خواهیم کرد.»
وی با توصیف آنچه «استفاده روتین رژیم ایران از نیروهای نیابتی جنایتکار» نامید، گفت پلیس در حال بررسی این موضوع است که آیا این تاکتیک یعنی «بهخدمت گرفتن خشونت»، در لندن نیز مورد استفاده قرار میگیرد یا خیر.