وزارت تجارت پاکستان با صدور دستوری برای کالا از مبدا یا به مقصد ایران گذرگاه عبور ترانزیت از خاک پاکستان باز کرد. دستورالعمل «عبور ترانزیت کالا از خاک پاکستان ۲۰۲۶» از لحظه صدور لازمالاجرا شده است.
این دستور میگوید که بر مبنای «ماده ۲ موافقتنامه دولت پاکستان و دولت ایران درباره حملونقل بینالمللی مسافر و کالا از طریق جاده که ۲۹ ژوئن ۲۰۰۸ منعقد شد و در اجرای اختیارات بند (۱) ماده ۳ قانون کنترل واردات و صادرات ۱۹۵۰» صادر شده است.
بنابر این دستورالعمل، جابهجایی کالا از طریق قلمرو پاکستان وقتی عبور از این قلمرو «بخشی از یک سفر باشد که مبدأ و مقصدش بیرون مرزهای پاکستان قرار دارد» با گذاشتن «ضمانتنامه گمرکی قابل نقد» برای کالاهای ایران مجاز است.
این دستورالعمل انتقال کانتینر به کانتینر را هم شامل میشود.
شش دالان برای این ترانزیت در نظر گرفته شده است که بندر قاسم در کراچی، بندر پسنی و بندر گواتر در دریای عمان و همچنین مناطق مرزی با ایران مثل کویته، گبد، دالبندیان، نوکندی و تفتان.
جز کراچی و شهرهای حومه بقیه این نقاط در ایالت بلوچستان پاکستان قرار دارند.
این دالانهای زمینی اکنون که ایران در محاصره دریایی آمریکاست راه جدیدی به شبه قاره هند و شرق آسیا باز میکند.
پاکستان هم که دامنه اختلافاتش با طالبان رو به افزایش است میتواند از ایران بهعنوان مسیر جایگزین برای رسیدن به آسیای میانه استفاده کند.
به گزارش رسانههای ایران، ثناءالله ابرو، مدیر گمرک تجارت ترانزیت پاکستان، هفته پیش (۲۴ فروردین) گفته بود که «محموله اولیه شامل گوشت منجمد، از طریق کامیونهای یخچالدار از کراچی به تاشکند ازبکستان منتقل شده است.»
او گفت: «محمولههای پاکستان از طریق گوادر و ایران به کشورهای آسیای میانه ارسال خواهند شد» و «عملیاتی شدن این کریدور نه تنها رشد اقتصادی پاکستان را تسریع میکند، بلکه ترافیک در بنادر آن کشور را نیز افزایش میدهد.»
بنابر گزارشها مراسم افتتاحیهای هم در کراچی با حضور مقامات گمرک و نمایندگان شرکتهای لجستیک برگزار شد.
باز شدن این کریدور تحولی همه در تقویت پیوندهای تجاری میان پاکستان، ایران و آسیای مرکزی توصیف شده است.
تحولات اخیر در منطقه و میانجیگری پاکستان بین ایران و آمریکا در عمل اسلام آباد را در موقعیت مناسبی برای بهربرداری تجاری و اقتصادی از مسیری قرار داده است که پیشتر با عنوان «کریدور شمال- جنوب» مطرح شده بود.
طرح اولیه کریدوری که از طریق ایران، جنوب آسیا را به روسیه و مناطق آسیای میانه متصل کند، در زمان دولت اکبر هاشمیرفسنجانی مطرح شده بود و به ویژه مورد استقبال هند قرار گرفت به عنوان کریدوری دریایی- زمینی برای متصل کردن این کشور به بازارهای آسیای میانه و روسیه بدون استفاده از پاکستان. در نهایت در اوایل سال ۲۰۰۰ میلادی، ایران، هند و روسیه توافقی در این مورد به امضا رساندند.
براساس این طرح، بندر مومبای هند از طریق دریای عرب به چابهار و از آنجا از طریق بویژه خطوط زمینی در ایران به شمال ایران و از آنجا به روسیه و آسیای میانه متصل میشد و در واقع جایگزین مسیر بسیار طولانیتر اتصال هند به این منطقه از طریق دریای عرب، دریای سرخ و کانال سوئز، میشد.
هند در راستای همین طرح فعالیت خود را در بندر چاپهار افزایش داد تا زمینه حجم و توانایی این بندر را برای مسیر زمین و به یژه ریلی افزایش دهد.
اما تحولات جاری و حتی پیش از آن فشار تحریمها بر ایران، هند را با چالشهای بیشماری روبرو کرد. آمریکا برای هند معافیتهای موقت خرید نفت از ایران صادر کرد که آخرینش براساس گزارشها این هفته به پایان میرسد. بر اساس گزارشها هند میخواهد پس از پایان معافیت تحریمهای آمریکا، سهم خود در این بندر را واگذار کند.
این تحولات اکنون پاکستان را در بهترین شرایط بهرهبرداری از این وضعیت قرار داده است و نقطه ثقل را از مومبای به کراچی انتقال داده است که بالقوه میتواند حجم تبادلات بین ایران و پاکستان را بالا ببرد، دسترسی هند، دشمن اصلیاش به روسیه و آسیای میانه محدود کند و راه خود را برای رسیدن به آسیای مرکزی را از مسیری جز افغانستان باز کند.
بیبیسی فارسی