بهروز اسدی، فعال حقوق بشر و سخنگوی انجمن «زن زندگی آزادی» در آلمان، در گزارشی تفصیلی از وضعیت زندانیان سیاسی و عقیدتی، از شرایطی بحرانی و غیرانسانی در زندان اوین پرده برداشته است؛ شرایطی که جان زندانیان را بهطور جدی تهدید میکند.
بر اساس این گزارش، زندانیان سیاسی و عقیدتی که خود قربانی سرکوب ساختاری، بیقانونی و اتهامات واهی هستند، اکنون با خطری مضاعف مواجهاند؛ از یکسو نقض سیستماتیک حقوق بنیادین و از سوی دیگر تهدیدات ناشی از شرایط جنگی، در حالی که هیچ پناه و امکان حفاظتی برای آنان وجود ندارد.
در این گزارش تأکید شده است که عدم دسترسی به خدمات درمانی مناسب، محدودیتهای شدید در ارتباط با خانواده و نگهداری در شرایط سخت و ناایمن، وضعیت زندانیان را به مرحلهای کاملاً بحرانی رسانده است. در زندان اوین، رسیدگی پزشکی تنها زمانی انجام میشود که جان زندانی بهشدت در خطر باشد و انتقال او بهصورت اورژانسی و با برانکارد صورت گیرد. با این حال، امکانات موجود بههیچوجه پاسخگوی نیازهای اولیه درمانی نیست.
همزمان، گزارشهایی از افزایش بازداشتها، تشدید فشارهای امنیتی و بازگرداندن برخی زندانیان به صف اجرای احکام اعدام منتشر شده است. بسیاری از زندانیان سیاسی و عقیدتی تحت فشارهای چندجانبه از جمله تهدید به اعدام، شکنجه و اجبار به اعتراف قرار دارند؛ آن هم در محیطی کاملاً بسته و ایزوله که آنان را از هرگونه ارتباط مؤثر با جهان بیرون و حتی خانوادههایشان محروم کرده است.
در این میان، خانوادههای زندانیان نیز به ابزار فشار تبدیل شدهاند و تحت تهدید، ارعاب و محدودیت قرار دارند؛ بهگونهای که امکان حمایت مؤثر از عزیزانشان از آنان سلب شده و خود نیز در چرخهای از فشار و کنترل گرفتار شدهاند.
در حوزه ارتباط با خانواده، نقض جدی حقوق زندانیان همچنان ادامه دارد. هرچند پس از یک ماه توقف، از روز ۱۱ فروردین ملاقاتها در زندان اوین بهصورت محدود و با تعیین وقت قبلی از سر گرفته شده است، اما محدودیتها و تبعیضها همچنان برقرار است.
بهعنوان نمونه، نسرین ستوده، زندانی سیاسی و وکیل حقوق بشری، با وجود تلاش برای ملاقات با همسرش رضا خندان، از این حق محروم شده است. بر اساس این گزارش، مسئول سالن ملاقات بهدلیل مسائل شخصی و همچنین مواضع اعتراضی خانم ستوده، از جمله مخالفت با حجاب اجباری، بهصورت آگاهانه از تعیین وقت ملاقات برای او خودداری کرده است. این در حالی است که در ماههای گذشته نیز از ملاقات او با همسرش جلوگیری شده و این روند در شرایط ناامن کنونی همچنان ادامه دارد.
در این گزارش به صراحت تأکید شده است که چنین رفتارهایی مصداق نقض آشکار حقوق بنیادین زندانیان، اصول دادرسی عادلانه و همچنین اعمال فشار بر خانوادههاست. همچنین شواهدی از برخوردهای سلیقهای و شخصی در سایر زندانها، بهویژه در زمینه حق ملاقات، مشاهده شده که نشاندهنده تشدید فشارهای هدفمند بر زندانیان سیاسی و عقیدتی است.
با توجه به شرایط جنگی، این گزارش تأکید میکند که بر اساس اصول و میثاقهای بینالمللی، حکومتها موظف به اتخاذ تدابیر فوری برای حفاظت از جان افراد در بازداشت هستند. در چنین شرایطی، ادامه حبس زندانیان سیاسی و عقیدتی نقض آشکار تعهدات بینالمللی محسوب شده و آزادی فوری آنان یک ضرورت انسانی و حقوقی است.
در پایان، بهروز اسدی از جامعه جهانی، نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری خواستار اقدام فوری و مؤثر شده و مطالبات زیر را مطرح کرده است:
• توقف فوری تمامی احکام اعدام
• آزادی فوری تمامی زندانیان، بهویژه زندانیان سیاسی و عقیدتی
• تضمین دسترسی بدون تبعیض به خدمات درمانی
• پایان دادن به بازداشتهای گسترده و خودسرانه
• نظارت و مداخله فوری نهادهای بینالمللی برای حفاظت از جان زندانیان
این گزارش هشدار میدهد که سکوت در برابر این وضعیت، به معنای پذیرش یک فاجعه انسانی است و تأکید میکند که صدای زندانیان سیاسی، فریاد انسانهایی است که در شرایطی بیدفاع برای بقا و کرامت خود ایستادهاند.
بهروز اسدی
فعال حقوق بشر
سخنگوی انجمن زن زندگی آزادی در آلمان