ایران عملا تنگه هرمز را بسته و در نتیجه یکپنجم عرضه جهانی نفت را متوقف کرده است؛ اقدامی که بزرگترین اختلال تاریخی در بازار نفت محسوب میشود. در این میان دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در آخر هفته از متحدان خود خواست تا برای تامین امنیت تنگه هرمز به او بپیوندند.
جنگ در ایران که در ۲۸ فوریه با حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده آغاز شد، قیمت انرژی را در سراسر جهان افزایش داده است، به طوری که قیمت نفت خام برنت بیش از ۴۰ درصد جهش داشت. اما این درگیری فراتر از نفت، از داروهای تولید هند گرفته تا نیمهرساناهای آسیایی و همچنین محصولات مشتق از نفت مانند کودهای شیمیایی که از خاورمیانه تأمین میشوند را تحت تأثیر قرار داده است.
کشتیهای باری در خلیج فارس گرفتار شدهاند یا مجبورند مسیر بسیار طولانیتری را از اطراف جنوبی قاره آفریقا طی کنند. هواپیماهایی که محمولههای هوایی را از خاورمیانه حمل میکنند نیز زمینگیر شدهاند. هرچه این جنگ طولانیتر شود، احتمال کمبود کالاها و افزایش قیمت طیف گستردهای از محصولات در جهان بیشتر خواهد شد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا اعلام کرد که دولت او برای تامین امنیت کشتیها در تنگه هرمز تاکنون با هفت کشور تماس گرفته، اما نام آنها را فاش نکرد. او پیشتر در پیامی در شبکههای اجتماعی ابراز امیدواری کرده بود که چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی، بریتانیا و کشورهای دیگر در این عملیات مشارکت کنند.
در ادامه، واکنش برخی کشورها به درخواست واشنگتن برای اعزام کشتیهای نظامی به منطقه آمده است:
اتحادیه اروپا و دو نوع ماموریت دریایی
اتحادیه اروپا در حال بررسی دو نوع ماموریت دریایی برای کمک به بازگشایی تنگه هرمز است و قرار است وزرای خارجه اتحادیه اروپا در ۱۶ مارس درباره تقویت این مأموریت دریایی در خاورمیانه گفتوگو کنند.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفت: «باز ماندن تنگه هرمز به نفع ماست و به همین دلیل در حال بررسی این موضوع هستیم که از سوی اروپا در این زمینه چه اقداماتی میتوان انجام داد.»
او این اظهارات را پیش از نشست وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بروکسل در روز دوشنبه مطرح کرد. خانم کالاس گفت که افزایش قیمت انرژی و کودهای شیمیایی باعث شده است تا جنگ در ایران به موضوع اصلی دستور کار این نشست تبدیل شود.
به گفته او، اتحادیه اروپا میتواند ماموریت دریایی «آسپیدس» را که در سال ۲۰۲۴ برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ در برابر حملات حوثیهای یمن ایجاد شده است تا خلیج فارس گسترش دهد، یا اینکه «ائتلافی از کشورهای داوطلب» تشکیل دهد تا کشورهای عضو بهصورت موردی تواناییهای نظامی خود را در اختیار این اقدام قرار دهند.
بریتانیا: به رایزنی ادامه میدهیم
دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد که کییر استارمر، نخست وزیر این کشور، در ۱۵ مارس با دونالد ترامپ درباره ضرورت بازگشایی تنگه هرمز برای پایان دادن به اختلال در حملونقل جهانی گفتوگو کرده است. آقای استارمر همچنین با مارک کارنی، نخستوزیر کانادا گفتوگو کرده و دو طرف توافق کردهاند که در نشست ۱۶ مارس درباره جنگ خاورمیانه به رایزنیها ادامه دهند.
فرانسه
فرانسه اعلام کرده است که با چند کشور دیگر برای یک مأموریت احتمالی بینالمللی جهت اسکورت کشتیها در تنگه هرمز در حال رایزنی است. امانوئل ماکرون، رئیس جمهوری فرانسه از شرکایی در اروپا، هند و آسیا نام برد. با این حال، ماکرون تأکید کرده است که چنین اقدامی تنها زمانی انجام خواهد شد که «شرایط اجازه دهد» و درگیریها فروکش کرده باشد.
لوکزامبورگ
خاویر بتل، وزیر امور خارجه لوکزامبورگ نیز گفت که اتحادیه اروپا هنوز متعهد به هیچ اقدام نظامی نشده است. او گفت: «واقعیت این است که در حال حاضر اتحادیه اروپا مستقیما بخشی از این وضعیت نیست. بنابراین باید تصمیم بگیریم که آیا میخواهیم وارد این ماجرا شویم یا نه. این تصمیم مهمی است.»
آلمان: «آسپیدس» در انجام ماموریت فعلی خود نیز چندان مؤثر نبوده است
یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان در ۱۵ مارس گفت مأموریت «آسپیدس»، که نام آن از واژه یونانی «سپرها» گرفته شده، حتی در انجام مأموریت فعلی خود نیز چندان مؤثر نبوده است. او در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «آ.ار.د» آلمان گفت: «به همین دلیل من بسیار تردید دارم که گسترش مأموریت آسپیدس به تنگه هرمز بتواند امنیت بیشتری ایجاد کند.»
ژاپن: برنامهای برای اعزام ناو نداریم
سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن در ۱۶ مارس اعلام کرد که توکیو در حال حاضر برنامهای برای اعزام ناوهای نیروی دریایی خود جهت اسکورت کشتیها در خاورمیانه ندارد.
او در پارلمان ژاپن گفت: «هیچ تصمیمی درباره اعزام کشتیهای اسکورت نگرفتهایم. ما همچنان بررسی میکنیم که ژاپن بهطور مستقل چه کاری میتواند انجام دهد و چه اقداماتی در چارچوب قوانین کشور امکانپذیر است.»
استرالیا: در چنین اقدامی مشارکت نمیکنیم
یک وزیر دولت استرالیا در ۱۶ مارس اعلام کرد که این کشور کشتی جنگی به تنگه هرمز اعزام نخواهد کرد. کاترین کینگ، عضو کابینه آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا در گفتوگو با شبکه دولتی ایبیسی گفت: «ما کشتی به تنگه هرمز نخواهیم فرستاد. میدانیم این موضوع تا چه اندازه مهم است، اما چنین درخواستی از ما نشده و ما نیز در چنین اقدامی مشارکت نمیکنیم.»
کره جنوبی: بررسی خواهیم کرد
دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی در ۱۵ مارس اعلام کرد: «ما در این زمینه با ایالات متحده ارتباط نزدیک خواهیم داشت و پس از بررسی دقیق، تصمیمگیری خواهیم کرد.»
چین: با همه طرفها در ارتباط هستیم
چین اعلام کرد که درباره وضعیت تنگه هرمز «با همه طرفها» در تماس است و بار دیگر خواستار کاهش تنش در درگیریهای خاورمیانه شد.
در یک نشست خبری معمول، از وزارت خارجه چین پرسیده شد آیا پکن درخواستی از سوی دونالد ترامپ برای کمک به تأمین امنیت این تنگه که مسیر حیاتی انتقال انرژی در جهان است، دریافت کرده است یا نه. ترامپ از دیگر کشورها خواسته است برای بازگشایی این تنگه که عملا از سوی ایران بسته شده، همکاری کنند.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، به خبرنگاران گفت: «ما درباره وضعیت کنونی با همه طرفها در ارتباط هستیم و متعهد به کمک برای کاهش تنش و آرام شدن اوضاع هستیم.»او تأکید کرد چین بار دیگر از همه طرفها میخواهد فورا درگیریها را متوقف کنند تا از تشدید بحران و پیامدهای گسترده اقتصادی آن جلوگیری شود.
یورونیوز فارسی