خبرگزاری رویترز / ۱۳ مارس ۲۰۲۶
ارتش ایالات متحده روز جمعه اعلام کرد که بررسی خود را درباره حمله ویرانگر ۲۸ فوریه به یک مدرسه دخترانه در ایران ارتقا داده است، پس از آنکه گزارشهای رسانهای نشان داد که نیروهای آمریکایی احتمالاً مسئول این حمله بودهاند.
ایران اعلام کرده است که حمله به مدرسه شجره طیبه ۱۶۸ کودک را کشته است. در صورت تأیید تقصیر ایالات متحده، این حادثه یکی از بدترین موارد تلفات غیرنظامی در دهههای اخیر حملات نظامی آمریکا در خاورمیانه به شمار خواهد رفت.
وزیر دفاع ایالات متحده، پیت هگست، با اشاره به جدی بودن موضوع، از اظهارنظر درباره یافتههای اولیه بررسی خودداری کرد و گفت: «ما اجازه نمیدهیم گزارشها ما را هدایت کنند یا دستمان را برای اعلام آنچه رخ داده ببندند.»
وی افزود که بررسی سطح بالاتر توسط یک ژنرال آمریکایی که نامش اعلام نشده و خارج از فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) فعالیت میکند، رهبری خواهد شد. فرماندهی عملیات علیه ایران زیر نظر سنتکام انجام میگیرد. چنین اقدامی معمولاً توسط ارتش ایالات متحده برای تضمین استقلال بیشتر بازرسان انجام میشود.
هگست در کنفرانس خبری در پنتاگون گفت: «بررسی فرماندهی تا زمانی که لازم باشد ادامه خواهد یافت تا همه مسائل پیرامون این حادثه بررسی شود.»
رهبر جدید جمهوری اسلامی در اولین پیام خود به ملت در روز پنجشنبه، دشمنان کشور را مسئول حمله به مدرسه دانست، بدون آنکه بهطور صریح ایالات متحده را مقصر بداند.
تحقیقات میتواند مبنای اقدامات انضباطی باشد
سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند که بررسی فرماندهی مورد اشاره هگست، یک بررسی اداری موسوم به «۱۵-۶» است که در صورت لزوم میتواند مبنای اقدامات انضباطی قرار گیرد. این تحقیقات معمولاً شامل اظهارات سوگند یا مصاحبه با افراد درگیر است. این مقامها به شرط ناشناس ماندن درباره فرآیندهای داخلی نظامی صحبت کردند.
رئیس فرماندهی مرکزی ایالات متحده، دریاسالار برد کوپر، هفته گذشته پس از تکمیل بررسی اولیه، دستور صدور بررسی ۱۵-۶ را صادر کرد. یک مقام گفت که افسر خارجی روز پنجشنبه منصوب شد.
این تحول نشاندهنده نگرانی جدی درباره نحوه پاسخ به مسئولیت احتمالی ایالات متحده در این فاجعه و نیاز به بررسی جامع حادثه است.
انی شیل، مدیر حمایت آمریکا در مرکز غیرنظامیان در درگیری، گفت: «این اقدام نشاندهنده به رسمیت شناختن این است که چیزی اشتباه رخ داده و تلاش برای درک آنچه اتفاق افتاده و دلایل آن است.»
ترامپ ابتدا ایران را مقصر دانست
هنوز مشخص نیست که چگونه نیروهای آمریکایی توانستهاند به مدرسه حمله کنند. یافتههای اولیه نشان میدهد که نیروهای آمریکایی احتمالاً به دادههای هدفگیری قدیمی تکیه کردهاند که ظاهراً بین مدرسه و پایگاه نظامی مجاور ایران در شهر میناب در جنوب ایران تمایزی قائل نشده بود.
ویدئوها و شواهد دیگر حاکی از آن است که مدرسه با یک موشک کروز تاماهاک هدف قرار گرفته است؛ سلاحی قدرتمند و هدایتشونده دقیق که تنها تعداد کمی از کشورها به جز ایالات متحده آن را در اختیار دارند.
این تحقیق در حالی انجام میشود که اظهارات عمومی رئیسجمهور دونالد ترامپ در ابتدا احتمال دخالت آمریکا را رد کرده و نگرانی برخی مقامهای دفاعی را درباره تمایل او به پذیرش مسئولیت برانگیخته بود.
رئیسجمهور ابتدا بدون ارائه شواهد گفت که ممکن است ایران به مدرسه حمله کرده باشد و پیشنهاد کرد که تهران ممکن است موشکهای تاماهاک داشته باشد؛ ادعایی که کارشناسان نظامی آن را بسیار بعید میدانند.
با این حال، ترامپ روز دوشنبه بهطور عمومی گفت که «قطعاً» نتایج بررسی ایالات متحده را خواهد پذیرفت: «هرچه گزارش نشان دهد، من آمادهام با آن گزارش زندگی کنم.»
یک مقام آمریکایی دوم به این اظهارات اشاره کرد و آن را نشانهای از حرکت ترامپ به سمت پذیرش نتایج بررسی اولیه دانست. این مقام افزود که بحث عمومی درباره بررسی، پذیرش رد یافتهها را پس از نهایی شدن از نظر سیاسی برای ترامپ دشوار کرده است.
این مقام خاطرنشان کرد که بررسی ۱۵-۶ نشاندهنده جدیت رویکرد دولت ترامپ به این بررسی است، زیرا بهطور جامع آنچه اشتباه رخ داده و چگونگی اصلاح آن مسائل را بررسی خواهد کرد.
حضور آنلاین مدرسه
بررسی تصویری رویترز که روز پنجشنبه منتشر شد، نشان داد که مدرسه ایرانی سالها حضور آنلاین عمومی داشته است، از جمله دهها عکس از کودکان و فعالیتهایشان.
مدرسه شجره طیبه یکی از ۵۹ مدرسه وابسته به مؤسسه فرهنگی آموزشی شهدای خلیج فارس بود؛ شبکهای که طبق نسخههای آرشیوی وبسایت این شبکه، با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی - نیروی نظامی زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی - مرتبط است.
وبسایت مدرسه شامل عکسهایی از دانشآموزان جمعشده در حیاط بود که با ویدئوهای تأییدشده بیرون ساختمان پس از حمله مطابقت داشت.
تصاویر ماهوارهای از اواسط سال ۲۰۱۵ نشان میدهد که ساختمان با دیوار از پایگاه نظامی ایران جدا شده و به نظر میرسد حداقل از سال ۲۰۱۸ به عنوان مدرسه فعالیت میکرده است؛ زمانی که نقاشیهای دیواری برای اولین بار روی دیوارهای بیرونی آن قابل مشاهده است.