بیانیه کانون همکاری نهادهای جمهوری خواه ایران
نه به جنگ، نه به نظام جمهوری اسلامی
ما با صدایی رسا در کنار مردم ایران میایستیم؛ مردمی که سالهاست زیر فشار سیاستهای سرکوبگرانهٔ جمهوری اسلامی هزینههای سنگینی پرداختهاند. تلاشهای طولانیمدت حاکمیت برای دستیابی به سلاح هستهای و شکلدهی به ساختار موسوم به «محور مقاومت» نهتنها در راستای خواستها و منافع ملی مردم ایران نبوده، بلکه کشور را در معرض تنشهای خطرناک و حملات خارجی قرار داده است. سیاستهای چند دههٔ جمهوری اسلامی نه امنیت و رفاه برای مردم به ارمغان آورده و نه احترام بینالمللی؛ بلکه انزوا، سرکوب داخلی و افزایش آسیبپذیری کشور در برابر جنگ را در پی داشته است.
مردم ایران هنوز از سرکوب خونین ماههای گذشته به خود نیامدهاند که فاجعهای دیگر، اینبار در قالب جنگ، بر آنان تحمیل شده است. بمبارانهای گسترده، علاوه بر اهداف نظامی، جان غیرنظامیان بیشماری را نیز گرفته و مراکز غیرنظامی، از جمله مدارس (دبستان دخترانهای در میناب با بیش از صد دانشآموز و معلم کشته شده)، بیمارستانها و خانههای مردم، هدف قرار گرفتهاند. امروز شهروندان ایرانی، بهویژه ساکنان تهران، در زیر سایهٔ سنگین ناامنی و بمباران زندگی میکنند.
ما تجاوز نظامی دولتهای آمریکا و اسرائیل به خاک ایران را قاطعانه محکوم میکنیم. جنگ و حملهٔ نظامی به هیچ کشوری توجیهپذیر نیست و نقض آشکار تمامیت ارضی کشورها و اصول بنیادین حقوق بینالملل به شمار میرود.
روشن است که این جنگ نه برای حمایت از مبارزات مردم ایران برای آزادی و دموکراسی، بلکه در چارچوب منافع و محاسبات ژئوپولیتیک دولتهای آمریکا و اسرائیل شکل گرفته است.
تجربهٔ تاریخی و منطق سیاسی نیز نشان میدهد که جنگ و مداخلهٔ نظامی خارجی نهتنها به استقرار دموکراسی نمیانجامد، بلکه روند گذار به آن را تضعیف و به تعویق میاندازد. دلایل این امر را میتوان چنین برشمرد:
• تجربههای تاریخی در خاورمیانه بارها نشان داده است که حملهٔ نظامی قدرتهای خارجی برای سرنگونی حکومتهای دیکتاتوری، لزوماً به استقرار دموکراسی نمیانجامد؛
• تهدید یا مداخلهٔ نظامی خارجی، حتی در نظامهای متزلزل، اغلب به ایجاد نوعی همگرایی اضطراری و انسجام درونی در میان جناحهای حاکم و نیروهای سرکوبگر میانجامد و شکافهای درونی قدرت را موقتاً کاهش میدهد؛
• در شرایط جنگی، دستگاههای امنیتی با توسل به گفتمان «دفاع ملی» مشروعیت و اختیارات بیشتری برای اعمال کنترل و سرکوب به دست میآورند؛
• جامعهای که زیر سایهٔ حملات نظامی، ناامنی و بیثباتی قرار دارد، ناگزیر اولویت خود را به حفظ جان، بقا و تأمین نیازهای اولیه معطوف میکند؛
• در چنین وضعیتی، تمرکز اجتماعی بر سازماندهی مدنی، مطالبهگری سیاسی و مشارکت فعال در روند گذار بهشدت تضعیف میشود، حال آنکه گذار دموکراتیک مستلزم حداقلی از ثبات نسبی، ارتباطات اجتماعی، سازماندهی و امکان کنش جمعی و مدنی است؛
• افزون بر این، جنگ غالباً نهادهای مدنی و ظرفیتهای نهادی جامعه را فرسوده یا نابود میکند، در حالی که دموکراسی صرفاً از طریق فروپاشی یک حکومت یا دستگاه سرکوب آن شکل نمیگیرد، بلکه نیازمند نهادسازی و تقویت بسترهای مدنی و سیاسی است.
از اینرو، مبارزات دموکراتیک مردم ایران برای آزادی و گذار از نظام جمهوری اسلامی به نظمی دموکراتیک، با سناریوی حملهٔ نظامی از سوی آمریکا یا اسرائیل همخوانی و سنخیتی ندارد.
میدانیم که شرایط زندانیان سیاسی در زندانهای جمهوری اسلامی، بهطور معمول، اسفبار و همراه با شکنجه است؛ اما اکنون این شرایط وخیمتر شده و آنان برای آزادی و نجات جان خود بهشدت نیازمند پشتیبانی نیروهای مدنی در داخل و خارج از ایران هستند. افزون بر این، اکثریت قاطع زندانیان از کنشگران مدنیاند که با وجود سالها فشار و محرومیت، دارای تجربه، شناخت عمیق از ساختار جامعه و باورمند به کثرتگرایی و تنوع اجتماعی هستند. آنان نمایندگان واقعی جامعهٔ ایراناند و نقششان در آیندهٔ کشور حیاتی است.
ما ضمن همدلی با مردم و تسلیت به کسانی که عزیزانشان را از دست داده یا آسیب دیدهاند، بر این باوریم که باید فعالیتهای مدنی و سیاسی متنوعی برای حمایت از مردم، تقویت همبستگی اجتماعی علیه جنگ و فراهمکردن زمینههای گذار به نظامی جمهوری و دموکراتیک سامان دهیم؛ نظمی مبتنی بر ساختاری پاسخگو، انسانی و ملی که در آن ارادهٔ مردم، نه ماجراجوییهای پرهزینه، محور تصمیمگیری و حق تعیین سرنوشت باشد.
در این راستا تلاش خواهیم کرد تا از مجامع بینالمللی، از جمله سازمان ملل متحد، دولتهای کشورهایی که در آنها سکونت داریم و نهادهای حقوق بشری بخواهیم برای پایان دادن هرچه سریعتر به این جنگ خانمانسوز، اقدامات و فشارهای سیاسی لازم را اعمال کنند.
ما خواهان پایان فوری جنگ و
آزادی زندانیان سیاسی، صنفی و عقیدتی هستیم
زن، زندگی، آزادی
کانون همکاری نهادهای جمهوری خواه ایران:
۱- جنبش جمهوریخواهان دموکرات و لائیک ایران؛
۲- نهاد همگرایی جمهوریخواهان ایران - استکهلم؛
۳- انجمن ایرانیان جمهوری خواه - تورنتو؛
۴- ایرانیان جمهوری خواه در استرالیا؛
۵- انجمن پژوهشی و آموزشی دانا
تاریخ: ۷ مارس ۲۰۲۶