ايران امروز

نشريه خبری سياسی الكترونيك

Iran Emrooz (iranian political online magazine)

iran-emrooz.net | Sat, 28.02.2026, 22:59

اعتراض حق دانشجوست / اخراج، تعلیق و محرومیت از تحصیل تضییع حق دانشجوست


خطاب به مجامع جهانی حقوق بشر و مؤسسات آموزش عالی سراسر جهان

ما، جمعی از استادان، پژوهشگران و چهره‌های فرهنگی و مدنی، که در دهه‌های گذشته شاهد یورش حکومتی به نهادهای دانشگاهی تحت عنوان «انقلاب فرهنگی» بوده‌ایم و برخی از ما تجربهٔ اخراج یا محرومیت از تحصیل را داشته‌ایم، از جامعهٔ جهانی درخواست می‌کنیم با اتخاذ اقدامات قاطع، مانع سرکوب اعتراضات  اخیر دانشجویان ایرانی  و ادامه آپارتاید تحصیلی از سوی حکومت جمهوری اسلامی شوند.

این اقدامات می‌توانند شامل مواردی باشند همچون تحریم آمران این سرکوب و مدیران و مسئولان وزارت آموزش عالی که باعث ایجاد چنین فضایی در دانشگاه شده‌اند، و نیز مشروط کردن روابط آموزشی و فرهنگی تا بازگرداندن تمام دانشجویان اخراج شده، تعلیقی و ستاره‌دار که در دهه‌های اخیر از تحصیل محروم شده‌اند.

پیشینه محروم کردن دانشجویان از تحصیل به ابتدای دهه ۶۰ شمسی (۸۰ میلادی) بازمی‌گردد، زمانی که جمهوری اسلامی از طریق «انقلاب فرهنگی»  ده‌ها هزار دانشجوی ایرانی را که با زحمت و شایستگی خود از سد دشوار کنکور سراسری گذشته و در دانشگاه‌ها مشغول تحصیل بودند، اخراج کرد و مورد پیگرد قرار داد. اذیت و آزار و برخورد با دانشجویان دگراندیش و «غیر خودی» پس از دوران انقلاب فرهنگی هم به اشکال گوناگون ادامه پیدا کرد و گزینش سیاسی و ایدئولوژیک در عمل آزادی تحصیل و آزادی بیان در فضای آکادمیک را بسیار دشوار ساخت. در کنار برخوردهای امنیتی با دانشجویان دگراندیش، کنترل فضای آکادمیک و کلاس‌های درس و نادیده انگاشتن آزادی‌های آکادمیک رایج در جهان، از طریق نهادهای امنیتی مانند حراست و بسیج دانشجویی در عمل امکان تحصیل در فضای مطلوب آکادمیک را از میان برده است.

محرومیت از تحصیل نسل‌های مختلف دانشجویی از سال دهه ۶۰ خورشیدی به این سو به سیاست رسمی حکومتی برای خاموش کردن دانشگاه و جلوگیری از کنش‌های اعتراضی دانشجویان تبدیل شد. این سیاست‌ها در عمل سبب کنار ماندن شمار بزرگی از دانشجویان از امکان تحصیل و پژوهش و پیشرفت علمی بر پایه انگیزه و شایستگی شد.
پس از دهه شصت، با هر خیزش جنبش‌های مدنی و پیشرو،  در دهه‌های هفتاد، هشتاد، نود و تا جنبش زن زندگی آزادی و قیام مردمی زمستان  سال جاری،  شمار بسیاری از دانشجویان از تحصیل دانشگاهی تعلیق و یا برای همیشه محروم شدند.

در ماه گذشته و در جریان سرکوب‌های خونین دی ماه در سراسر ایران، بر اساس اخبار رسانه‌های معتبر، شمار بسیاری از دانشجویان در خیابان‌ها و تظاهرات در شهرهای گوناگون به قتل رسیدند که آمار دقیق آن در حال بررسی و افزایشی هولناک است.

این روزها پس از هفته‌ها خاموشی اینترنت و افشای جنایت رژیم اسلامی علیه بشریت، از دانشگاه‌ها خبرهایی حاکی از سرگیری اخراج و پیگرد دانشجویان دانشگاه‌ها می‌رسد. 

به گزارش کانال‌های  تلگرامی دانشجویی، دوشنبه ۴ اسفندماه و پس‌ از تجمع روز گذشته دانشجویان در اعتراض به کشته شدن و زندانی شدن هم‌کلاسی‌هایشان، در اکثر دانشگاه‌های ایران ازجمله دانشگاه تهران، صنعتی شریف، خواجه نصیر، امیرکبیر، دانشگاه هنر، دانشگاه الزهرا، دانشگاه علم وصنعت، دانشگاه بهشتی، دانشگاه سوره، دانشگاه معماری و هنر پارس، دانشگاه مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد، صنعتی اصفهان، دانشگاه سجاد مشهد و...، بسیاری از دانشجویان به شکل غیرقانونی از ورود به دانشگاه منع شده‌اند. نیروی‌های حراست از صبح امروز با در دست داشتن لیستی از اسامی دانشجویان، از ورود برخی از دانشجویان جلوگیری می‌کنند.

در این بلوای سرکوب و محرومیت، ما یکایک امضاکنندگان این بیانیه خود را موظف به انعکاس صدای این دانشجویان می‌دانیم و در روند درج و پیگیری شکایات از آنان حمایت می‌کنیم.

ما بنا به اصل استقلال آکادمیک و  تفکیک محیط‌های آموزشی و دانشگاهی از دولت‌ها و حکومت‌ها و نیز بر اساس اصل حقوق بشریِ حق تحصیل همگانی صرفنظر از دیدگاه‌های سیاسی، دینی و اجتماعی، از مجامع حقوق بشر و مؤسسات آموزش عالی سراسر جهان که به اصل حق همگان برای تحصیل و شایسته‌سالاری دموکراتیک وفادار هستند، می خواهیم که در برابر این جنایت و آپارتاید تحصیلی بایستند و با اقدامات قاطع در اسرع وقت حکومت ایران را وادار به بازگرداندن دانشجویان محروم شده از تحصیل کنند.

۲۵ فوریه  ۲۰۲۶/ برابر با/ ۶ اسفند ۱۴۰۴


اسامی امضا کنندگان به ترتیب الفبا:
آتنا دائمی - آذر منش- آذین موحد
احمد پورمندی- احمد رأفت -  احمد مشعوف - اسفندیار طبری-  اسماعیل ختایی-  اسماعیل زرگریان- الهه شکرایی - الهه مشعوف - امید فرهی
بنفشه جمالی - بهرام رستا-  بهرام ناظم
پرستو فروهر- پرویز مختاری-  پیروز فرهادی
ترانه روستا- تقی رحمانی
جلال سرفراز- جمشید خونجوش- جمیله داودی- جواد زاهدی
حسن نایب هاشم- حمید شیرازی - حسین جوادزاده -  حبیب کلانتری- حسن کاظمی
داود صانعی نژاد
راحله شریفی- رضا چرندابی- رضا علیجانی- روحانگیز کراچی-  روحی افسر-  روحی شیرانپور-  روزبه کمالی-  رویا صحرایی
زهرا خاک نگار
ژیلا موحد شریعت پناهی- ژینوس تقی زاده
سعید پیوندی- سودابه رکنی - سوسن رخش- سولماز شهبازی- سیاوش عبقری
شاهین انزلی- شعله زمینی- شکرالله مسیح پور- شان اوحدی-  شهزاده  سمرقندی-  شهلا عبقری- شیرین‌دخت دقیقیان – شیما کاپله
طیبه آقاعلی
عبدالله ناصری طاهری- عصمت بهرامی-  عطا ارفعی- عطا پیرا- علی افشاری- علی اکبر مهدی- علی برنوشیان- علیرضا کاظمی- علیرضا همتی – علی صمد - علی ملک - عنایت فانی
فاطمه رضایی - فرح کمانگر- فرحناز محمدی- فردوس جمشیدی- فرشته ایرانی - فرهاد داودی – فیروزه فرجادنیا
کاظم علمداری- کاظم کردوانی- کیوان صمیمی
گلناز نریمانی
لطیف روزیخواه- لیدا درفشه - لیلا اسدی
مجید زمانی - محمد نواب - مرسده هاشمی- مریم اهری- مریم بابایی- مریم تموک -  مریم رحمانی - مریم سطوت- مریم میرزا- مزدک دانشور - معصومه زمانی- معصومه شاپوری- ملیحه کریم الدینی-  منصوره شجاعی – مونا تجلی -  مهدی ابراهیم زاده- مهدی فتاپور- مهدیه گلرو- مهرآسا رستگار- مهران براتی – مهران میرفخرایی -  مهرداد درویش پور- مهری کیا- مهشید پگاهی- مهین خدیوی- مهین کرد- مینو محمد نژاد
ناهید قوچانی – نسرین ستوده – نورایر بابکخانی-  نوشین کشاورزنیا- نیره توحیدی- نیک وزیری – نیلوفر کشمیری
وهاب انصاری
هلن وزیری- همایون مهمنش
یونس رستمی