پریسا حافظی / خبرگزاری رویترز / ۲۸ فوریه ۲۰۲۶
به گفته شاهدان، در پی حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران، صفهای طولانی در پمپبنزینها شکل گرفت و بسیاری از ایرانیان در جستوجوی امنیت، شهرها را ترک کردند؛ حملهای که موجی از ترس و هراس را در سراسر کشور برانگیخت.
صبح شنبه، انفجارها تهران را لرزاند و ستونهای دود به آسمان برخاست؛ رخدادی که در آغاز هفته کاری ایران، پایتخت را تکان داد. مردی که از تهران با رویترز گفتوگو میکرد، گفت در حال شتاب برای برداشتن فرزندانش از مدرسه است.
مینو، مادر ۳۲ ساله دو فرزند از شهر شمالی تبریز – یکی از مناطقی که گزارشهایی از وقوع انفجار در آن منتشر شده – گفت: «ما ترسیدهایم، وحشتزدهایم. بچههایم از ترس میلرزند. جایی برای رفتن نداریم. همینجا خواهیم مرد.»
او در حالی که تلفنی صحبت میکرد و گریه میکرد، افزود: «چه بلایی قرار است سر بچههایم بیاید؟»
عالیترین نهاد امنیتی ایران اعلام کرد انتظار میرود حملات در تهران و برخی شهرهای دیگر ادامه یابد و از اینرو از مردم خواست «در صورت امکان به شهرهای دیگر سفر کنند تا از آسیب اقدامات تجاوزکارانه این دو رژیم در امان بمانند.» مدارس و دانشگاهها تا اطلاع ثانوی تعطیل خواهند بود.
این حمله تازهترین تحول بزرگ برای ایرانیان است؛ تنها چند هفته پس از آنکه هزاران نفر در سرکوب اعتراضات سراسری توسط حکومت کشته شدند. این رویداد همچنین تنها هشت ماه پس از جنگ ۱۲ روزه سال گذشته با اسرائیل رخ میدهد؛ جنگی که طی آن ایالات متحده نیز تأسیسات هستهای ایران را بمباران کرد.
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، گفت این عملیات به تهدیدی امنیتی علیه ایالات متحده پایان خواهد داد و به ایرانیان فرصتی برای سرنگونی حاکمانشان میدهد. پنتاگون اعلام کرد حملات آمریکا علیه ایران با نام «عملیات خشم حماسی» (OPERATION EPIC FURY) نامگذاری شده است.
یکی از ساکنان شهر یزد در مرکز ایران گفت امیدوار است این حمله به سرنگونی حاکمیت روحانیون که از زمان انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ کشور را اداره میکنند، منجر شود. او گفت: «بگذار بمباران کنند.»
اما سمیرا محبی، که از شهر شمالی رشت صحبت میکرد، نظر متفاوتی داشت.
او گفت: «من مخالف این رژیم هستم، به درک که باشند. اما نمیخواهم کشورم توسط نیروهای خارجی مورد حمله قرار بگیرد. نمیخواهم ایرانم مثل عراق شود.» او به کشور همسایه اشاره داشت که پس از حمله به رهبری آمریکا و سرنگونی صدام حسین، سالها گرفتار آشوب و خونریزی شد.
«باز هم ما را فریب دادند»
به گفته شاهدان، نیروهای امنیتی راههای منتهی به منطقهای در تهران را که محل دفتر رهبر جمهوری اسلامی، آیتالله علی خامنهای، رئیسجمهور مسعود پزشکیان و ساختمان مجلس است، مسدود کردند.
این حملات پس از آن رخ داد که آخرین دور مذاکرات میان ایالات متحده و ایران در ژنو در روز پنجشنبه، بدون دستیابی به پیشرفتی محسوس درباره برنامه هستهای تهران پایان یافت؛ هرچند میانجیهای عمانی از پیشرفتهایی خبر داده بودند.
یکی از ساکنان تهران گفت: «گفتند مذاکرات هستهای خوب پیش میرود. باز هم ما را فریب دادند.»
دولتهای غربی سالهاست مظنوناند که ایران در پی ساخت سلاح هستهای است. تهران همواره این اتهام را رد کرده است.
شاهدان گفتند مردم برای خرید ارز خارجی هجوم بردهاند.
در اصفهان، یکی دیگر از مناطقی که گزارشهایی از حمله در آن منتشر شده، برخی شهروندان گفتند نتوانستهاند از دستگاههای خودپرداز پول نقد برداشت کنند.
رضا سعادتی، ۴۵ ساله، گفت در حال انتقال خانوادهاش به شهر ارومیه در نزدیکی مرز ترکیه است. او افزود: «اگر مرز باز باشد، عبور میکنیم و بعد به استانبول پرواز میکنیم.»
محمد اسماعیلی، ۶۳ ساله، که از شهر ایلام در حدود ۵۰۰ کیلومتری تهران صحبت میکرد، گفت همراه خانوادهاش شهر را ترک خواهد کرد. او گفت: «خدا میداند چه بر سرمان میآید. برای ما دعا کنید.»
مادری سهفرزنده از تهران نیز گفت: «مردم شوکه شدهاند، ترسیدهاند. چه بر سرمان خواهد آمد؟ لطفاً ما را نجات دهید.»