ايران امروز

نشريه خبری سياسی الكترونيك

Iran Emrooz (iranian political online magazine)

iran-emrooz.net | Sun, 22.02.2026, 17:46

در دانشگاه چه می گذرد؟ معمای بازگشت به پادشاهی‌خواهی


یدالله کریمی‌پور

​پنجاه سال و پنج ماه و سه روز است که به‌طور رسمی در فضای دانشگاهی تنفس می‌کنم. طی این دوران مدید، از نزدیک و دور، شاهد فراز و فرود تحولات فکری و جنبش‌های دانشجویی بوده‌ام. امروز اما برای نخستین بار، با پدیده‌ای نوظهور مواجه شدم: رویکرد و شعارهای پادشاهی‌خواهانه در میان بخش بزرگی از دانشجویان.

به‌طور سنتی، دانشگاه همواره خاستگاه تفکرات رادیکال و گرایش‌های چپگرایانه بوده است؛ ولی در فضای کنونی ایران چه رخ داده که از دل نهاد مدرن دانشگاه، ندای بازگشت به سنت پادشاهی طنین‌انداز شده است؟

​۱. آیا این تغییر رویکرد، واکنشی گذرا به انسداد سیاسی کنونی است یا نشان از یک شیفت پارادایمیک در مبانی فکری نسل جدید دارد؟

​۲. نسبت میان این «نوستالژی سیاسی» با آرمان‌های توسعه‌گرایانه و مدرنیزاسیون دوران پهلوی در ذهن دانشجو چیست؟

​۳. چگونه می‌توان تضاد ظاهری میان «نهاد دانشگاه» (به‌عنوان نماد تجدد و پرسشگری) با «نظام پادشاهی» (به‌عنوان ساختاری سنتی و موروثی) را در این بستر خاص تحلیل کرد؟

​۴. آیا شکست پروژه‌های چپ‌گرایانه و اصلاح‌طلبانه در دهه‌های اخیر، دانشجو را به سمت یک «راستِ عمل‌گرا» سوق داده است؟

​۵. نقش «گسست نسلی» و فقد حافظه تاریخی مشترک در شکل‌گیری این تصویر جدید از گذشته چیست؟

​۶. آیا این شعارها بیش از آنکه بیانگر یک مانیفست سیاسی دقیق باشند، نوعی «ساختارشکنی» در برابر قرائت‌های رسمی و حاکم محسوب نمی‌شوند؟

​۷. جایگاه مفاهیمی چون «ناسیونالیسم باستان‌گرا» در پیوند میان دانشگاهیان و ایده‌ی پادشاهی‌خواهی کجاست؟

منبع: تلگرام نویسنده
@karimipour_k