دانشجویان دانشگاه داکا در ۲۱ فوریه ۱۹۵۲ میلادی، برای بهرسمیت شناخته شدن زبان مادری خود و در اعتراض به تحمیل زبان اردو بهعنوان تنها زبان رسمی، دست به راهپیمایی اعتراضی زدند. پلیس این اعتراضات را سرکوب کرد و شمار زیادی از دانشجویان کشته شدند. به یاد آن دانشجویان بنگلادشی، روز ۲۱ فوریه بهعنوان روز جهانی زبان مادری شناخته میشود.
زبان یکی از ارکان هویت ملی هر ملت است و به هویت و کیستی انسانها شکل میبخشد. بهقول چنگیز آیتماتوف، «روح ملت در آن نهفته است».
یکی از وجوه اشتراک حکومتهای اقتدارگرا، همچون حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی، تلاش برای ساختن یک ملت بر پایه یک زبان در کشوری با زبانها و ملتهای گوناگون است. آنان تنوع و تکثر را برنمیتابند. آسیمیلاسیون و نابودی زبان و فرهنگ ملتهای غیرفارس در ایران از برنامههای ثابت آنها بوده و هست. کسی که زبان مادری خود را از دست بدهد، بخشی از هویت و کیستی خود را نیز از دست داده است.
ما بر این باوریم که ایران آینده بر پایه عدم تمرکز سازمان خواهد یافت. فدرالیسم نیز یکی از اشکال دموکراتیک آن است. در یک نظام فدرال، زبان هر ملت، زبان رسمی، آموزشی و اداری آن منطقه خواهد بود.
تورکمنهای دموکرات ایران
۲۰فوریه۲۰۲۶