باراک راوید / اکسیوس
دولت ترامپ از طریق چندین کانال به ایران اطلاع داده است که آماده دیدار برای مذاکره و دستیابی به یک توافق است. یک مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفته است.
چرا مهم است: این تلاش دیپلماتیک در حالی انجام میشود که ترامپ دستور استقرار گسترده نظامی در خلیج فارس را صادر کرده و این امر احتمال جلوگیری از حمله به ایران و وقوع یک جنگ گستردهتر منطقهای را افزایش داده است.
جزئیات خبر: دو منبع منطقهای به اکسیوس گفتهاند، ترکیه، مصر و قطر در حال تلاش برای سازماندهی دیداری میان استیو ویتکوف، فرستاده کاخ سفید، و مقامات ارشد ایرانی در آنکارا در اواخر این هفته هستند.
یک مقام از یکی از این کشورها به اکسیوس گفته است: «این روند در حال حرکت است. ما تمام تلاش خود را میکنیم.»
یک مقام آمریکایی دوم نیز تأیید کرد که دیدار میان آمریکا و ایران ممکن است این هفته در ترکیه برگزار شود.
این سه کشور که پیشتر با دولت ترامپ در زمینه آتشبس غزه همکاری داشتند، اکنون خواهان مذاکرات آمریکا-ایران برای جلوگیری از جنگ منطقهای هستند.
مقامات کاخ سفید میگویند ترامپ هنوز تصمیم نهایی درباره حمله به ایران نگرفته و همچنان به راهحل دیپلماتیک باز است.
مقامات آمریکایی تأکید میکنند اظهارات اخیر رئیسجمهور ترامپ درباره مذاکرات، بلوف نیست، اما ایالات متحده مطمئن نیست که رهبر جمهوری اسلامی آیتالله علی خامنهای به دیپلماتهای خود اجازه دهد توافقی را بپذیرند که برای آمریکا قابل قبول باشد.
پشت صحنه: منابع میگویند قطر، مصر و ترکیه با هر دو طرف در تماس بوده و تلاشهای خود را هماهنگ کردهاند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه در گفتوگو با سیانان اظهار داشت که «کشورهای دوست» در تلاش برای ایجاد اعتماد میان آمریکا و ایران هستند و این تلاشها را «ثمربخش» توصیف کرد.
او گفت: «اگر تیم مذاکرهکننده آمریکا به آنچه رئیسجمهور ترامپ گفته پایبند باشد - یعنی دستیابی به توافقی عادلانه و منصفانه برای اطمینان از عدم وجود سلاح هستهای - امکان گفتوگوی دیگری را میبینم.»
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، روز شنبه به تهران سفر کرد و با علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و از نزدیکان آیتالله خامنهای، دیدار کرد.
کمی پس از این دیدار، لاریجانی در ایکس نوشت که «تشکیل چارچوبی برای مذاکرات در حال پیشرفت است.»
عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، روز شنبه در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود، مسعود پزشکیان، از او خواست با دیدار با مقامات ترامپ موافقت کند.
یک روز پیش از آن، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، میزبان وزیر امور خارجه ایران بود و درباره مکان و دستورکار احتمالی دیدار با مقامات کاخ سفید گفتوگو کردند.
آنچه میگویند: ترامپ شامگاه شنبه در هواپیمای شماره یک به خبرنگاران گفت: «امیدوارم چیزی مذاکره کنند که قابل قبول باشد... آنها میتوانند توافقی رضایتبخش مذاکره کنند، بدون سلاح هستهای و غیره. باید این کار را بکنند. نمیدانم آیا خواهند کرد یا نه. اما آنها با ما صحبت میکنند. جدی با ما صحبت میکنند.»
دیدگاه طرف مقابل: آیتالله خامنهای در سخنرانی روز یکشنبه در تهران موضع سختی اتخاذ کرد و ادعا کرد آمریکا میخواهد ایران را «بلعیده» و نفت، گاز و مواد معدنی آن را تصاحب کند.
رهبر جمهوری اسلامی گفت: «آمریکاییها باید بدانند اگر جنگی آغاز کنند، این بار جنگ منطقهای خواهد بود.»
او هیچ اشارهای به مذاکرات نکرد.
آخرین تحولات: ترامپ در واکنش به اظهارات خامنهای در روز یکشنبه گفت ایالات متحده «بزرگترین و قدرتمندترین کشتیهای جهان» را در آنجا مستقر کرده است.
او افزود: «امیدوارم توافقی انجام دهیم. اگر توافقی صورت نگیرد، خواهیم فهمید آیا او درست گفته یا نه.»
وضعیت کنونی: ژنرال ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، روز جمعه و شنبه به واشنگتن سفر کرد و با ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، درباره حمله احتمالی ایالات متحده به ایران گفتوگو کرد.
مقامات آمریکایی و اسرائیلی میگویند این سفر کمحاشیه با هدف تبادل اطلاعات میان دو طرف درباره برنامههای دفاعی و تهاجمی در صورت وقوع جنگ با ایران انجام شده است.